II SA/Łd 218/10
WyrokWSA w Łodzi2011-05-30
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji za niewykonanie wyroku sądu, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i czy może stwierdzić rażące naruszenie prawa przez organ?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony do wymierzenia grzywny organowi administracji za niewykonanie wyroku sądu, zgodnie z art. 154 § 1 PPSA. Grzywna ta stanowi sankcję za bezczynność organu i ma na celu skłonienie go do wykonania nałożonego obowiązku. Sąd może również stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 154 § 2 PPSA. Wysokość grzywny jest uzależniona od stopnia zawinienia organu, przy czym jej maksymalna kwota ograniczona jest przepisami prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. P. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z 2005 r. uchylającego decyzje dotyczące robót budowlanych. Organ nie wykonał wyroku przez ponad 6 lat, mimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszego wymierzenia grzywien za nieprzekazanie akt sprawy i odpowiedzi na skargę. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na podstawie egzemplarza skargi z uwagi na brak akt.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w kwocie 15.000 zł za niewykonanie wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ oraz zasądził od organu na rzecz Z. P. kwotę 200 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 roku sprawy ze skargi Z. P. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 967/03 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w kwocie 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 967/03; 2. stwierdza, że prowadzenie postępowania w sprawie wykonania wyroku opisanego w punkcie 1 ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz Z. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2005 roku, sygn. akt II SA/Łd 967/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sprawie ze skargi Z. P. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania D. O. – K. i G. K. wykonania robót budowlanych, polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie zachodniej budynku letniskowego, usytuowanego na nieruchomości położonej w D., w gminie D., na działce nr [...]. Postępowanie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone przez organ nadzoru budowlanego.
W dniu 23 stycznia 2009r. (data stempla pocztowego) Z. P. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do wykonania powyższego wyroku WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 967/03 (k.22 akt sądowych – kserokopia pisma z 22.02.09. wraz z kopią nadania w UPT).
W dniu 9 lutego 2009 roku skarżący po raz pierwszy złożył skargę na niewykonanie wyroku w sprawie II SA/Łd 967/03 oraz na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 października 2009r., w sprawie o sygn. akt II SO/Łd 1/09 wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w wysokości 5000 zł za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 9 lutego 2009r. na bezczynność PINB w P. po wyroku WSA w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 967/03. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a.
Z. P. ponownie wniósł w dniu 15 lutego 2010 roku (data prezentaty) skargę na niewykonanie powołanego na wstępie wyroku WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 967/03.
Skarga została omyłkowo zarejestrowana jako skarga na niewykonanie wyroku przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W zwiąku z tym na mocy postanowienia sądu z dnia 26 kwietnia 2010 (k.79 akt sądowych) doręczono odpis skargi Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P., zobowiązując do złożenia akt i odpowiedzi na skargę.
Następnie zarządzeniami: z dnia 2 lipca 2010r., 20 września 2010r. i 17 grudnia 2010r. ponownie wezwano organ do wypełnienia obowiązku nałożonego w/w postanowieniem.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2011r., w sprawie o sygn. akt II SO/Łd 13/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku Z. P. z dnia 22 grudnia 2010r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym),. wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. grzywnę w kwocie 10.000 zł za nieprzekazanie do sądu odpowiedzi na skargę i akt sprawy. na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a
Do dnia rozprawy organ nie wykonał nałożonego nań obowiązku.
Wskazanym wyżej pismem z dnia 22 grudnia 2010r. Z. P. wniósł jednocześnie, stosownie do dyspozycji zawartej w art. 55 § 2 p.p.s.a., o rozpoznanie sprawy na podstawie egzemplarza skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Nadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).
Przesłankę dopuszczalności skargi o wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie wyroku stanowi zatem uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż skarżący dopełnił tego obowiązku, zawierając takie żądanie w piśmie z dnia 23 stycznia 2009r.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Grzywna przewidziana art. 154 § 1 p.p.s.a. stanowi sankcję za niewykonanie przez organ wyroku sądu lub ma spowodować wywiązanie przez organ z nałożonego przez sąd obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie w chwili wniesienia skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. bez wątpienia pozostawał w bezczynności, nie wykonawszy obowiązku nałożonego na nań wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005r., sygn. akt II SA/Łd 967/03. Akta sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem zostały przesłane przez Sąd do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 30 maja 2005r., wobec tego organ pierwszej instancji przez ponad 6 lat nie wykonał w/w wyroku z dnia 24 stycznia 2005r. Jak wynika z załączonych przez skarżącego dokumentów, [...]WINB w Ł. zakreślał PINB w P. terminy do załatwienia sprawy, uznając za zasadne zarzuty bezczynności, zgłaszane przez skarżącego.
Zaniechanie PINB stanowi rażące naruszenie elementarnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, pogłębiania zaufania obywatela do struktur Państwa, zasad praworządności. jest zaniechaniem organu władzy publicznej, jaskrawym nierespektowaniem zaleceń organu nadzoru, jak i wyroku sądowego, a więc nieakceptowalnym w Państwie prawa zachowaniem.
Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny, wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. sąd administracyjny uprawniony jest wymierzyć organowi administracji grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego średniego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, które według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 roku (M. P. Nr 11, poz. 120) wynosiło 3 224, 98 złotych, zatem maksymalna kwota grzywny wynosi 32.249,80 zł. Jednocześnie Sąd prezentuje pogląd, iż przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Wymierzając grzywnę w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu. Jest to wprawdzie grzywna relatywnie wysoka, ale należy pamiętać, że prawomocnymi orzeczeniami sądu dwukrotnie już wymierzono organowi grzywnę związaną z nierealizowaniem zarządzeń sądu. Jak już wcześniej wskazano, postawa organu w toku postępowania poddanego kontroli sądu w niniejszej sprawie, jak i w toku postępowania administracyjnego zasługuje na całkowitą dezaprobatę. Powyższa grzywna ma także na celu zwrócenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. należytej uwagi na wywiązywanie się w przyszłości z obowiązków nałożonych wyrokami sądowymi.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa ( Dz. U. Nr 34, poz. 173 ), która weszła w życie w dniu 17 maja 2011 r., znowelizowano art. 154 § 2 p.p.s.a. dodając zdanie drugie w brzmieniu: "jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekle prowadzone postępowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa".
Uwzględniając powołaną zmianę art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż przewlekłe postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2005r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 967/03 stanowi rażące naruszenie prawa. Organ nie wykazał bowiem, aby od dnia 19 maja 2005r. podjął jakiekolwiek czynności, zmierzające do załatwienia przedmiotowej sprawy po wyeliminowaniu z obrotu prawnego uprzednich decyzji. Skoro organowi doręczono akta w dniu 30 maja 2005r., to uwzględniając termin ustawowy oraz termin wyznaczony przez sąd organ powinien wydać rozstrzygnięcie do dnia 29 czerwca 2005r.
Nie można także wywieść przyczyn sześcioletniego opóźnienia w załatwieniu przedmiotowej sprawy z odpowiedzi na skargę, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. takowej do sądu nie przesłał. Sąd dysponuje jedynie fragmentarycznymi aktami postępowania drugoinstancyjnego, zatem opierał swe ustalenia na wywodach skargi i oświadczeniach skarżącego, analogicznie do dyspozycji art.55 § 2 p.p.s.a. brak akt administracyjnych, zawiniony prez organ nie może w ocenie sądu prowadzić do wstrzymania rozpatrzenia skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski Sąd na podstawie art. 154 § 1 § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło