II SA/Łd 218/23
WyrokWSA w Łodzi2023-06-22
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Agata Sobieszek – Krzywicka, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia została prawidłowo nałożona na wykonawcę inwestycji, mimo że sprawca nielegalnej wycinki nie został ustalony przez organy ścigania?Ratio decidendi
Administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia może być nałożona na inny podmiot niż właściciel nieruchomości, jeśli wykazano związek przyczynowy między działaniem tego podmiotu a wycięciem drzew. Wykonawca inwestycji, który przejął teren budowy i miał obowiązek uzyskania zezwolenia, ponosi odpowiedzialność za wycinkę drzew dokonanych bez zezwolenia, nawet jeśli sprawca nielegalnej wycinki nie został ustalony przez organy ścigania.Stan faktyczny
P.P., prowadzący działalność gospodarczą jako wykonawca inwestycji drogowej na nieruchomości będącej własnością Gminy Miasto Z., został ukarany administracyjną karą pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Drzewa zostały wycięte przed uzyskaniem zezwolenia, a wykonawca miał obowiązek uzyskania wszystkich niezbędnych zezwoleń. Skarżący kwestionował odpowiedzialność, wskazując na nieustalonego sprawcę i brak nadzoru ze strony Gminy, jednak organy i sąd ustaliły, że to pracownicy skarżącego dokonali wycinki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2022 r. oraz decyzję Starosty z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2022 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, decyzją
z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej także: Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) (dalej: k.p.a.), art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 88 ust. 2, art. 88 ust. 3,
art. 88 ust. 4, art. 89 ust. 1, art. 89 ust. 4, w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 85 ust. 4b, art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 86 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 916 ze zm.) (dalej: u.o.p.) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej także: organ I instancji) z dnia 28 listopada 2022 r., znak: [...], w sprawie nałożenia na P.P. (dalej także: skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w U. kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oraz zniszczenie drzew.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. Starosta [...] orzekł o:
1. wymierzeniu P.P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w U. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 45358,00 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt osiem złotych 00/100), za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]" – zgodnie z załącznikiem Nr 1 do niniejszej decyzji;
2. umorzeniu postępowania administracyjnego wobec P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w U. w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew na terenie nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
3. umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia przez P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w U. bez zezwolenia drzew oznaczonych numerami [...] i [...] z gatunku topola biała, z terenu działki o nr ew. [...] (obręb Nr [...]), stanowiącej własność Gminy Miasto Z., położonej w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
4. umorzeniu postępowania administracyjnego wobec Gminy Miasto Z.
w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oraz za zniszczenie drzew na terenie nieruchomości stanowiących – własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]".
W pkt 5 ww. decyzji organ I instancji wskazał, że uiszczenia kary administracyjnej, o której mowa w pkt 1, należy dokonać w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
P.P. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji.
W dalszej kolejności organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że do Starostwa Powiatowego w Z. dnia 10 września 2021 r. wpłynął wniosek Z.G. pracownika firmy [...] z siedzibą w U., działającego na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta Z. do reprezentowania Gminy Miasto Z., w celu udzielenia Gminie Miastu Z. zezwolenia na wycinkę drzew w związku z realizacją inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. - ulica [...] i [...]".
W trakcie prowadzonego postępowania przeprowadzono oględziny w dniach 22 i 25 października 2021 r. w trakcie których ustalono m.in.:
̶ część wnioskowanych do usunięcia drzew w ilości 26 sztuk w tym 7 sztuk drzew wielopniowych zostało wyciętych;
̶ w kwestii pozostałych drzew wnioskowanych do usunięcia ustalono liczne niezgodności pod względem określenia prawidłowych nazw gatunkowych drzew oraz pominięto 4 drzewa, które wymagają pozwolenia na ich usunięcie;
̶ na miejscu oględzin stwierdzono obecność pni oraz kłód po wyciętych drzewach;
̶ P.P. właściciel firmy [...], poinformował, że drzewa zostały wycięte 11 października 2021 r., wskazując, że część tych drzew było wyciętych za jego wiedzą jako wykonawcy zadania dotyczącego przebudowy drogi publicznej ul. [...] i ul. [...] w Z..
Pismem z 27 października 2021 r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie "wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości położonych w Z., na których planowana jest inwestycja pn.: Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...], ulica [...]".
Dalej Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania przeprowadzono różnego czynności wyjaśniające:
1) oględziny w dniu 2 listopada 2021 r.;
2) dowody z dokumentów:
a) zgłoszenia wycięcia drzew złożonego w KPP w Z.;
b) protokołu z 16 września 2021 r. z przekazania terenu budowy;
c) ogólnych warunków wykonania robót budowlanych;
d) opisu przedmiotu zamówienia;
e) umowy wykonania robót budowlanych z dnia 11 sierpnia 2020 r.;
f) harmonogramu rzeczowo-finansowego z dnia 11 sierpnia 2020 r. i 10 listopada 2021 r.;
g) wyjaśnień składanych na piśmie przez Prezydenta Miasta Z., P.P. i M.K.;
h) informacji przesłanych przez policjantów z KPP w Z.;
3) dowody z przesłuchania:
a) P.P.;
b) B.P.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, Starosta [...] decyzją z 15 czerwca 2022 r. (znak: [...]):
1) wymierzył Gminie Miasto Z. administracyjną karę pieniężną w wysokości 31628,00 zł (słownie: trzydzieści jeden tysięcy sześćset dwadzieścia osiem złotych 00/100), za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
2) wymierzył Gminie Miasto Z. administracyjną karę pieniężną w wysokości 17947,50 zł (słownie: siedemnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści siedem złotych 50/100), za zniszczenie drzew rosnących na terenie nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
3) umorzył postępowanie w sprawie usunięcia przez Gminę Miasto Z. bez zezwolenia drzew oznaczonych numerami [...] i [...] z gatunku topola biała, z terenu działki o nr ew. [...] (obręb Nr [...]), stanowiącej własność Gminy Miasto Z., położonej w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
4) odroczył termin płatności kary administracyjnej za zniszczenie drzew na okres 5 lat, licząc od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od ww. decyzji zarówno Gmina Miasto Z. jak i P.P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...], złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r., znak: SKO.4170.136.2022, stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. Natomiast decyzją z dnia 21 lipca 2022 r., znak: SKO.4170.135.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 15 czerwca 2022 r. (znak: [...]) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę [...].
Po uchyleniu decyzji organu I instancji przez Kolegium, organ I instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające:
I. W dniu 21 września 2022 r. dokonano oględzin, ustalając, że:
1. na działce nr ew. [...] (obręb Z-[...]), nie stwierdzono występowania drzewa dwupniowego z gatunku dąb szypułkowy, oznaczonego w inwentaryzacji drzew numerami [...] i [...]; nie stwierdzono obecności kłód ani pnia tego drzewa; miejsce, w którym rosło drzewo jest zagospodarowane (ścieżka rowerowa i pas zieleni), w ramach realizowanej inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
2. na działce nr ew. [...] (obręb Z-[...]), nie stwierdzono występowania drzewa pięciopniowego z gatunku czeremcha; drzewo to nie było ujęte w inwentaryzacji drzew – dla potrzeb niniejszego postępowania oznaczone zostało literami A,B,C,D,E; nie stwierdzono obecności kłód ani pnia tego drzewa. Miejsce, w którym rosło drzewo jest zagospodarowane (ścieżka rowerowa i pas zieleni), w ramach realizowanej inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]";
3. na działce nr ew. [...] (obręb Z-[...]), nie stwierdzono występowania drzewa sześciopniowego z gatunku czeremcha, oznaczonego w inwentaryzacji drzew numerami [...],[...],[...],[...],[...] i [...]; nie stwierdzono obecności kłód ani pnia tego drzewa; miejsce, w którym rosło drzewo jest zagospodarowane (chodnik, ścieżka rowerowa i nasyp mas ziemi), w ramach realizowanej inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]".
Strony obecne przy dokonywaniu oględzin, złożyły następujące wyjaśnienia i uwagi:
1. przedstawiciel Urzędu Miasta Z. poinformował, że inwestycja pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]", realizowana jest w ramach zawartej umowy z firmą [...]; brak wiedzy, kiedy przedmiotowe drzewa zostały usunięte;
2. pełnomocnik P.P. [...], poinformował, że drzewa zostały wycięte w ramach realizacji inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]" przez [...], po uprawomocnieniu się zezwolenia na wycinkę drzew z dnia [...] grudnia 2021 r., znak: [...].
II. Do akt sprawy załączono:
1. kopię wniosku Gminy Miasto Z. z dnia 28 października 2021 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie 63 sztuk drzew w związku z planowaną inwestycją pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...], ulica [...] w Z." – wniosek złożony do Starosty [...] w ramach postępowania o sygnaturze akt: [...];
2. kopię Projektu Wykonawczego – Inwentaryzacja zieleni, opracowany w sierpniu 2021 r., zawierający dokumentację zdjęciową drzew - złożony w ramach postępowania o sygnaturze akt: [...];
3. kopię (fragment) mapy do Projektu Wykonawczego – Inwentaryzacja zieleni (plan sytuacyjny), opracowanej w sierpniu 2021 r. w skali 1:500, obrazującej usytuowanie drzewa z gatunku dąb szypułkowy na działce nr ew. [...] (oznaczone na mapie jako drzewo nr [...]) oraz usytuowanie drzewa z gatunku czeremcha na działce nr ew. [...] (oznaczone na mapie jako drzewo nr [...] i [...]) – mapa złożona w ramach postępowania o sygnaturze akt: [...];
4. kopię protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 22 listopada 2021 r., w ramach czynności w postępowaniu o sygnaturze akt: [...];
5. kopię decyzji Starosty [...] z dnia 15 grudnia 2021 r., znak: [...] wraz z załącznikiem Nr 1 – zezwolenie na usunięcie 63 sztuk drzew w związku z inwestycją pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...], ulica [...] w Z.".
III. Pismem z dnia 5 października 2022 r., znak: OS.613.187.202l.BG/39, wezwał P.P. [...] do złożenia wyjaśnień tj. do wskazania terminu (daty) dokonania przez niego usunięcia następujących drzew:
̶ z gatunku czeremcha (działka nr ew. [...]), oznaczonego Nr [...] i Nr [...] w Inwentaryzacji drzew załączonej do wniosku o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew (postępowanie o sygnaturze akt: [...]);
̶ z gatunku dąb szypułkowy (działka nr ew. [...]), oznaczonego Nr [...] w Inwentaryzacji drzew załączonej do wniosku o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew (postępowanie o sygnaturze akt: [...]);
̶ z gatunku czeremcha (działka nr ew. [...]), pień oznaczony literą E w postępowaniu o sygnaturze akt: [...], dotyczącym wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oraz za zniszczenie drzew na terenie nieruchomości położonych w Z., na których realizowana jest inwestycja pn.: Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...], ulica [...].
IV. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, P.P. [...] pismem z dnia 24 października 2022 r. (data wpływu 25 października
2022 r.) poinformował, że usunięcie drzew wymienionych w wezwaniu, na terenie realizowanej inwestycji, zostało wykonane zgodnie z wydaną decyzją Nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. (po jej uprawomocnieniu).
Następne Kolegium wskazało, że w wyniku postępowania przed organem I instancji ustalono, że Gmina Miasto Z. (jako Zamawiający) 11 sierpnia 2020 r. zawarła z P.P. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w U. (jako Wykonawcą) umowę na realizację inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. — ulica [...] i [...]". Inwestycja ta miała być realizowana w formule "zaprojektuj i wybuduj". Jak wynika z treści zawartej umowy, zakres rzeczowy zamówienia obejmował m.in. uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia robót oraz wszelkich uzgodnień, decyzji, opinii i opracowań. Ponadto Wykonawca, realizując zamówienie miał ponosić wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia, w tym m.in. koszty usunięcia występujących kolizji z planowaną inwestycją. Zatem należy uznać, że Wykonawca zobowiązany był w ramach realizacji zamówienia uzyskać m.in zezwolenie na wycinkę drzew, które stanowiły kolizję z planowaną inwestycją, następnie Wykonawca miał ponieść koszty usunięcia tej kolizji, a na końcu wykonać trawniki oraz nasadzenia zastępcze. Jak wynika z zapisów zawartej umowy (§ 6 umowy), w ramach realizacji przedmiotu umowy, Wykonawca ustanowi kierownika budowy, posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności drogowej, który to kierownik będzie działać w ramach obowiązków wynikających z prawa budowlanego. Natomiast nadzór całej inwestycji ze strony Zamawiającego tj. Gminy Miasto Z., pełnić miał pracownik Wydziału Rozwoju i Pozyskania Środków Urzędu Miasta Z. oraz inspektorzy nadzoru inwestorskiego, posiadający odpowiednie uprawnienia, wskazani przez Zamawiającego.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że dnia 7 września 2021 r. Z.G. pracownik firmy [...] z siedzibą w U., na mocy upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Miasta Z. do reprezentowania Gminy Miasto Z., dokonał w Starostwie Powiatowym w Z. zgłoszenia robót budowlanych polegających na przebudowie dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]. Starosta [...] pismem z 9 września 2021 r. (znak: [...]), stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia ww. prac.
Wnioskiem z dnia 10 września 2021 r. Gmina Miasto Z. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew w związku z realizacją inwestycji pn. "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]". We wniosku tym Gminę Miasto Z. reprezentował Z. G. pracownik firmy [...] z siedzibą w U., na mocy upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Miasta Z. do reprezentowania Gminy Miasto Z. we wskazanym zakresie.
W dniu 16 września 2021 r. nastąpiło protokolarne przekazanie przez Zamawiającego, terenu budowy Wykonawcy. Jak wynika z treści "Protokołu przekazania terenu budowy", Wykonawca winien przed przystąpieniem do robót ogrodzić i oznakować zgodnie z obowiązującymi przepisami teren budowy oraz opracować plan BlOZ. Ponadto w ww. Protokole, zawarto oświadczenie, że "Wykonawca robót posiada kompletną dokumentację umożliwiającą wykonanie robót". W dniu przekazywania terenu Wykonawcy, nie było jeszcze wydanego zezwolenia na wycinkę drzew, kolidujących z planowaną inwestycją. Oznacza to, że Wykonawca robót nie posiadał kompletnej dokumentacji umożliwiającej wykonanie robót. Skoro jednak to Wykonawca miał uzyskać stosowne i niezbędne zezwolenia, pozwolenia i inne decyzje, to oznacza że Wykonawca przejmując teren robót również miał wiedzę o tym, czy takowe zostały czy też nie zostały już wydane. Z.G. działający jako Pełnomocnik Gminy Miasto Z., był bowiem pracownikiem Wykonawcy. Co więcej, we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew jako adres do korespondencji wskazano adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez Wykonawcę robót tj. P.P.
W dniu 7 października 2021 r., Wykonawca rozpoczął prace związane z wycinką. Z poczynionych przez Starostę [...] ustaleń (przesłuchania świadków i stron oraz złożone wyjaśnienia), wynika, że Wykonawca tj. P.P. wskazał najpierw, że drzewa objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia na ich wycinkę, zostały wycięte za jego zgodą i jego wiedzą dnia 11 października 2021 r. - co potwierdza notatka z oględzin z 22 października 2021 r. (w aktach sprawy). Później natomiast Wykonawca, zmienił stanowisko i stwierdził, że prace związane z wycinką dotyczyły nie drzew tylko krzewów (sprostowanie do notatki z 22 października 2021 r.) złożone w 3 listopada 2021 r., a finalnie, Wykonawca twierdził, że wycięto tylko krzaki (protokoły z przesłuchań w 21 grudnia 2021 r.).
Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że Wykonawca w sposób niejednoznaczny podawał daty przystąpienia do wycinki, wskazując najpierw datę 11 października 2021 r. (notatka z oględzin z 22 października 2021 r.), a następnie datę 7 października 2021 r. (protokół z oględzin z 25 października 2021 r., protokół z przesłuchania z 21 grudnia 2021 r.). Ponadto Wykonawca w sposób rozbieżny określał przedmiot wycinki, najpierw wskazując, że dokonano wycinki drzew, objętych wnioskiem o wydanie zezwolenia na ich wycięcie (notatka z oględzin z 22 października 2021 r.), następnie wskazując, że wycięto krzewy (sprostowanie do notatki z 22 października 2021 r. złożone 3 listopada 2021 r.), a finalnie Wykonawca wskazał, że wycięto drobne krzaki (protokół z przesłuchania z 21 grudnia 2021 r.). Po dokonaniu ustaleń, a w szczególności w wyniku oględzin terenu, na którym wycięto drzewa (oględziny miały miejsce: 22 października 2021 r., 25 października 2021 r. oraz 2 listopada 2021 r.), w wyniku których nie stwierdzono żadnych śladów wskazujących na wycinkę krzewów czy krzaków, lecz stwierdzono tylko i wyłącznie ślady po wycince drzew (świadczyły o tym pnie i kłody wyciętych drzew), Starosta [...] nie dał wiary twierdzeniom Wykonawcy, jakoby podjął się wycinki tylko krzewów i drobnych krzaków.
Jak dalej stwierdziło Kolegium, z ustaleń podjętych przez Starostę [...] wynika, że wycięto 21 sztuk drzew, które wymagały uzyskania zezwolenia na ich wycinkę i były objęte wnioskiem o uzyskanie takiego zezwolenia oraz usunięto dwa drzewa z gatunku topola biała, które były zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na ich wycinkę. Ponadto ustalono, że w przypadku trzech drzew doszło do wycięcia kilku pni z drzew wielopniowych i pozostawieniu jednego pnia (dotyczyło to każdego z trzech drzew). Czynności polegające na negatywnym oddziaływaniu na elementy drzewa tj. bryłę korzeniową, pień i koronę, mogły stanowić o uszkodzeniu lub zniszczeniu drzewa. W art. 87a ust. 4 u.o.p., wskazano, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa. Zatem w przypadku negatywnego oddziaływania na pień drzewa, należy uznać, że doszło do zniszczenia drzewa.
Organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do wycięcia kilku pni z drzewa wielopniowego i pozostawienia jednego pnia. Oznacza to, że każde z trzech drzew wielopniowych, w którym dokonano takiej ingerencji w pniach drzewa, zostało zniszczone. W związku z tym, że pierwotnie ustalono, że trzy drzewa zostały zniszczone, dnia 21 września 2022 r. służby Starosty [...], dokonały oględzin zniszczonych drzew na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w Z., celem ustalenia zachowania ich żywotności. Oględziny wykazały, że drzewa wielopniowe z gatunku: czeremcha (działka nr ew. [...]), dąb szypułkowy (działka nr ew. [...]) oraz czeremcha (działka nr ew. [...]), które to drzewa wcześniej zostały zniszczone poprzez usuniecie kilku pni tych drzew, zostały całkowicie usunięte, a Pełnomocnik P.P. [...] poinformował, że ww. drzewa zostały wycięte w ramach realizacji inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]" przez P.P. [...], po uprawomocnieniu się zezwolenia na wycinkę drzew (decyzja z dnia 15 grudnia 2021 r., znak: [...]). Potwierdził to również P.P. w złożonych wyjaśnieniach (pismo z dnia 24 października
2022 r.).
Starosta [...] w ramach postępowania dokonał analizy włączonych do akt sprawy dokumentów dotyczących wycinki drzew w związku z planowaną inwestycją pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...], ulica [...] w Z." – postępowanie o sygnaturze akt: [...]. Z inwentaryzacji zieleni, załączonej do wniosku Gminy Miasto Z. z [...] października 2021 r., o wydanie zezwolenia na usuniecie 63 sztuk drzew w związku z planowaną ww. inwestycją oraz mapy do Projektu Wykonawczego – Inwentaryzacja zieleni (plan sytuacyjny), opracowanej w sierpniu 2021 r. w skali 1:500, stwierdzono, że ww. wniosek o wycinkę drzew oraz wydane zezwolenie na wycinkę drzew udzielone w dniu 15 grudnia 2021 r., znak: [...], obejmowało m.in.:
̶ wycinkę jednego pnia drzewa dwupniowego z gatunku dąb szypułkowy na działce nr ew. [...] (oznaczone na mapie i w zezwoleniu jako drzewo nr [...] - wcześniej pień ten oznaczony był jako [...]); jak wskazano we wniosku i w zezwoleniu obwód tego pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosił 71 cm; oznacza to, że wnioskiem o wycinkę objęty był tylko jeden pień drzewa dwupniowego (oznaczony na mapie i w zezwoleniu jako drzewo nr [...] - wcześniej pień ten oznaczony był jako [...]), a drugi oznaczony wcześniej jako nr [...] został wycięty najpierw w ramach zniszczenia tego drzewa, a finalnie należy uznać, że został on wycięty bez zezwolenia; nie można w tym wypadku mówić, że drzewo zostało zniszczone poprzez usuniecie jedno pnia, gdyż na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia, drzewa już nie było, gdyż zostało w całości usunięte; zatem bez zezwolenia usunięto jeden pień (Nr 255) dwupniowego drzewa z gatunku dąb szypułkowy na działce nr ew. [...];
̶ wycinkę dwóch pni drzewa sześciopniowego z gatunku czeremcha na działce nr ew. [...] (oznaczone na mapie i w zezwoleniu jako drzewo nr [...] i [...] - wcześniej pnie te oznaczone były jako [...] i [...]); jak wskazano we wniosku i w zezwoleniu obwody tych pni mierzone na wysokości 130 cm wynosiły 50 cm +35 cm; protokół z oględzin przeprowadzonych 22 listopada 2021 r., w ramach czynności w postępowaniu o sygnaturze akt: [...], potwierdza, że obwody zostały prawidłowo zmierzone. Na uwagę zasługuje fakt, że organ I instancji dokonując oględzin 2 listopada 2021 r. dokonał obmiaru pni tego wielopniowego drzewa i uznał, że pień o nr [...] mierzony na wysokości 130 cm, posiada dwa pnie o wymiarach 28 cm + 47 cm; jednak jak się potem okazało, pień ten nie rozwidlał się na wysokości 130 cm i posiadał jeden pień o obwodzie 50 cm i pień ten o nr [...] został objęty wnioskiem o wycinkę drzew, oznacza to, że wnioskiem o wycinkę objęte były tylko dwa pnie drzewa sześciopniowego tj. pień Nr [...] i pień Nr [...] (wcześniej oznaczony jako Nr 179, a pozostałe cztery oznaczone wcześniej jako nr [...], nr 180, nr 181 i nr 182, zostały wycięte najpierw w ramach zniszczenia tego drzewa, a finalnie należy uznać, że zostały one wycięte bez zezwolenia); nie można w tym wypadku mówić, że drzewo zostało zniszczone poprzez usunięcie czterech pni, gdyż na dzień wydania rozstrzygnięcia, drzewa już nie było, gdyż zostało w całości usunięte; zatem bez zezwolenia usunięto cztery pnie (Nr: [...], 180, 181 i 182) wielopniowego drzewa z gatunku dąb szypułkowy na działce nr ew. [...].
Z powyższego wynika również, że wnioskiem o wycinkę (a w ślad za tym również zezwoleniem na wycinkę drzew), nie zostało objęte drzewo pięciopniowe z gatunku czeremcha na działce nr ew. [...] (drzewo to nie było ujęte w Inwentaryzacji drzew, dlatego też dla potrzeb postępowania oznaczone zostało literami A, B, C, D, E). Jak ustalono pierwotnie, cztery pnie oznaczone jako A, B, C i D zostały usunięte w ramach zniszczenia tego drzewa. Podczas oględzin, mających na celu ustalenie czy drzewo to zachowało swoją żywotność, stwierdzono, że usunięto również pień oznaczony jako E, gdyż w trakcie oględzin nie było już drzewa — zostało ono całkowicie usunięte; nie można w tym wypadku mówić, że drzewo zostało zniszczone poprzez usunięcie czterech pni, gdyż na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia, drzewa już nie było, gdyż zostało w całości usunięte; z uwagi na to, że nie było ono objęte ani wnioskiem, ani tym samym zezwoleniem, należy stwierdzić, że bez zezwolenia usunięto pięciopniowe drzewo z gatunku czeremcha na działce nr ew. [...] (pnie oznaczone jako A, B, C, D, E).
Kolegium stwierdziło, że w wyniku podjętych ustaleń, organ I instancji uznał, że drzewa z terenu inwestycji zostały wycięte przez Wykonawcę tj. firmę [...] z siedzibą w U., po przekazaniu mu terenu prac przez Zamawiającego. Do wycinki części drzew doszło zanim uzyskano zezwolenie na ich wycinkę, tj. w okresie pomiędzy 16 września 2021 r. (data przekazania terenu budowy) a dniem 22 października 2021 r. (data pierwszych oględzin, podczas których stwierdzono wycinkę drzew). Po dokonaniu ustaleń (w tym w wyniku przesłuchań świadków), organ I instancji przyjął, że do wycinki tych drzew doszło 7 października 2021 r.; natomiast pozostałe drzewa (które pierwotnie zostały zniszczone), jak wskazał Wykonawca zostały usunięte w trakcie realizacji inwestycji, ale po uprawomocnieniu się decyzji Nr [...]/7 z dnia 15 grudnia 2021 r. tj. po 16 grudnia 2021 r. – część pni tych drzew te nie było objęte tym zezwoleniem.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie usunięcie drzew niewątpliwie nastąpiło na terenie realizacji inwestycji "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]". Inwestorem i właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasto Z.. Gmina Miasto Z. reprezentowana przez pracownika Wykonawcy inwestycji złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Przed wydaniem zezwolenia – drzewa zostały usunięte.
Kolegium podkreśliło, iż dostrzega, że drzewa zostały usunięte przez wykonawcę robót - P.P.. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że posiadaczem rzeczonej nieruchomości jest Gmina Miasto Z.. Ponadto prawidłowo ustalono, że to pracownicy Wykonawcy - P.P. dokonali usunięcia drzew. Niewątpliwie bowiem nie dokonało tego Miasto Z. – z akt sprawy wynika, że Miasto uzyskało informację o wycięciu drzew dopiero w trakcie pierwszych oględzin dnia 22 października 2021 r. Ponadto, zdaniem Kolegium, nie mogły wskazanych drzew usunąć inne postronne osoby.
Organ II instancji podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Ustalenie osoby, wobec której będzie wymierzana kara pieniężna za usunięcie drzewa bez stosownego zezwolenia było przedmiotem wielu rozstrzygnięć sądowych. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym kara za wycięcie drzew może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości w sytuacji, gdy osoba ta dokonała osobiście wycięcia drzew bez zezwolenia lub gdy zleciła dokonanie takiego usunięcia osobie trzeciej. Właściciel lub posiadacz nieruchomości ponosi odpowiedzialność za wycięcie drzew także wtedy, gdy wiedział o zamiarze wycięcia przez osobę trzecią i godził się na taką ewentualność. Natomiast w sytuacji, gdy drzewa usunęła osoba trzecia bez zgody i wiedzy właściciela lub posiadacza nieruchomości i osoby te nie mogły zapobiec działaniu osoby trzeciej, to wówczas brak jest podstaw do obciążenia właściciela nieruchomości karą przewidzianą w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. (wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., II OSK 329/08; wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r., II OSK 448/11; wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., II OSK 2712/14; wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r., II OSK 568/10; wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., II OSK 677/16, wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Zdaniem Kolegium, sam fakt udzielenia pełnomocnictwa do działania w imieniu Gminy Miasto Z. – Z.G. (pracownikowi P.P.) - nie oznacza zgody na wycięcie drzew bez zezwolenia ani akceptacji takiego działania. Zdaniem Kolegium, dostrzeżenia w tym miejscu wymaga, że z zawartej z Wykonawcą umowy na przebudowę dróg wynikało, że Wykonawca ma uzyskać "wszelkie wymagane uzgodnienia, decyzje, opinie i opracowania". Uzyskanie takowych wymagało legitymowania się stosownym pełnomocnictwem. Z tego względu Gmina Miasto Z. udzieliła Z.G. pełnomocnictwa. Ponadto Gmina dysponowała harmonogramem prac, z którego wynikało, że w czasie, gdy drzewa zostały usunięte P.P. miał wytyczyć teren i oznaczyć zinwentaryzowane drzewa w terenie.
Zdaniem Kolegium, skoro to Wykonawca miał uzyskać stosowne i niezbędne zezwolenia, pozwolenia i inne decyzje to on posiadał wiedzę o tym, czy takowe zostały czy też nie zostały już wydane, tym bardziej, że pełnomocnik, który co prawda działał w imieniu Gminy Miasto Z. był pracownikiem Wykonawcy. Co więcej, we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew jako adres do korespondencji podano adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez wykonawcę robót - P.P..
Odnosząc się do kwestii prawidłowości czy też nieprawidłowości nadzoru inwestorskiego Kolegium wskazało, że takowy nadzór nie jest równoznaczny z koniecznością przebywania na terenie prowadzenia robót budowlanych 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Możliwa jest bowiem sytuacja, gdy nawet w czasie jednodniowej (czy kilkugodzinnej) nieobecności inspektora nadzoru inwestorskiego dokonane zostaną czynności nieodwracalne i niezgodne z wolą Zamawiającego i niewynikające z umowy. Trudno zaś w takiej sytuacji obarczać winą Zamawiającego.
Równocześnie należy dostrzec, że teren robót niewątpliwie znajdował się w czasie, gdy drzewa wycięto w dyspozycji Wykonawcy robót czego Wykonawca robót nie neguje.
Zdaniem Kolegium, kwestię prawidłowości dokonanego przez organ I instancji ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie drzew bez zezwolenia potwierdzają, w szczególności, znajdujące się w aktach sprawy:
1) notatka służbowa z dnia 22 października 2021 r., w której stwierdzono: "w dniu 22 października 2021 r. zostały przeprowadzone oględziny (...). W wyniku oględzin ustalono, że część z wnioskowanych do usunięcia drzew w ilości 26 sztuk w tym 7 sztuk drzew wielopniowych zostało wyciętych (zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do mniejszej notatki). W kwestii pozostałych drzew wnioskowanych do usunięcia ustalono liczne niezgodności pod względem określenia prawidłowych nazw gatunkowych drzew oraz pominięto 4 drzewa, które wymagają zezwolenia na ich usunięcie. Na miejscu oględzin stwierdzono obecność pni oraz kłód po wyciętych drzewach oraz sporządzono dokumentację zdjęciową. Ponadto jak poinformował P.P., drzewa zostały wycięte 11 października 2021 r. - część tych drzew było wyciętych za jego wiedzą jako wykonawcy zadania dot. przebudowy drogi publicznej
ul. [...] i ul. [...] w Z..". Notatka została podpisana m.in. przez P.P.;
2) protokół z oględzin z dnia 25 października 2021 r., w którym wskazano: "Wydając dyspozycję w dniu 7 października 2021 r. o rozpoczęciu prac dotyczących wycięcia krzaków Pan P.P. nie informował o tym zamawiającego t.j. Gminy Miasto Z.. (...) Pan M.W. (pracownik Urzędu Miasta Z.) poinformował, że wykonawca nie informował Gminy Miasto Z. o rozpoczęciu prac związanych z wycinką krzaków. (...) Pan M. W. poinformował, że w dniu 22.10.2021 r. w ramach zaplanowanych oględzin, które odbyły się w związku ze złożonym - wnioskiem w sprawie o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, w których uczestniczyli przedstawiciele Urzędu Miasta Z., po raz pierwszy powzięto informację o dokonanej wycince drzew";
3) pismo Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 listopada 2021 r., w którym wskazano: "informujemy, że Wykonawca nie informował Gminy Miasto Z. o przystąpieniu do wycinki drzew z ternu inwestycji pn.: Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. - ulica [...] i ulica [...]. (...) Gmina Miasto Z. powzięła wiedzę o rozpoczętej wycince drzew na terenie inwestycji pn. Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. - ulica [...] i ulica [...] w dniu pierwszych oględzin drzew objętych wnioskiem o wycinkę, w obecności pracownika Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Z.";
4) protokół przekazania terenu budowy spisany dnia 16 września 2021 r.,
z którego wynika, że od wskazanej daty teren inwestycji znajdował się we władaniu P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...].
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że w dacie wycięcia drzew teren inwestycji znajdował się we władaniu P.P.. Natomiast Gmina Miasto Z. konsekwentnie – od początku postępowania wskazuje, że nie zgłoszono jej przystąpienia do wycinki drzew na terenie inwestycji zatem nie wyraziła zgody na usunięcie drzew bez zezwolenia. Zezwolenie zostało co prawda wydane, ale na potrzeby postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Zatem Gmina Miasto Z. wyraziła zgodę, by po uzyskaniu zezwolenia usunąć drzewa na potrzeby realizacji inwestycji. Niespójne są natomiast, zdaniem Kolegium, twierdzenia Pana P.P., który początkowo - w trakcie pierwszych oględzin - twierdził, że drzewa wycięto za jego wiedzą 11 października 2021 r., a następnie - w kolejnych czynnościach zaprzeczał już wycięciu drzew twierdząc, że usunięto jedynie krzewy/krzaki. Jak słusznie dostrzegł organ I instancji - także data usunięcia drzew/krzewów/krzaków była różnie określana przez P.P.. Co istotne, wycięte zostały drzewa kolidujące z inwestycją. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo ocenił stronę podmiotową postępowania i podmiot odpowiedzialny za usunięcie drzew bez zezwolenia - to jest uznał, że za usunięcie drzew bez zezwolenia odpowiada P.P..
Odnosząc się do natomiast do wysokości kary organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Jak ustalono, usunięcie drzew wymagało uzyskania zezwolenia i część tych drzew była objęta wnioskiem o uzyskanie tego zezwolenia. Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt. 6 u.o.p., z uwagi na to, że część drzew (23 sztuki) miała być usunięta w związku z przebudową dróg publicznych, ich wycinka byłaby zwolniona z obowiązku wniesienia opłaty. Dlatego też mając na względzie przepis art. 89 ust. 1 u.o.p., wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 23 sztuk drzew ustalono w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby nie było zwolnienia z wniesienia opłaty za wycinkę drzew. Zatem opłata za usunięcie przedmiotowych drzew ustalona by była zgodnie z art. 85 ust. 1 u.o.p., jako iloczyn liczby centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawki opłaty, wskazanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330). Z uwagi na możliwość zwolnienia wyciętych drzew z obowiązku ponoszenia opłaty za ich wycięcie, naliczono karę administracyjną w wysokości opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było, a nie w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie tych drzew.
Natomiast w przypadku jednego pięciopniowego drzewa z gatunku czeremcha (działka nr ew. [...]), które zostało wycięte i nie było objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia na jego wycinkę, mając na względzie wymiar obwodu pnia tego drzewa, liczony na wysokości 5 cm, wycięcie tego drzewa, wymagałoby uzyskania zezwolenia. Jak wspomniano wyżej, drzewo to nie było objęte wnioskiem o wycinkę, dlatego należało przyjąć, że drzewo to nie kolidowało z planowaną przebudową dróg publicznych i nie mogło być zwolnione z naliczenia opłaty za jego wycinkę. Dlatego też mając na względzie przepis art. 89 ust. 1 u.o.p., wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie tego drzewa, ustalona została jako dwukrotność opłaty za usunięcie tego drzewa. Opłata za usunięcie przedmiotowego drzewa ustalona była zgodnie z art. 85 ust. 1 u.o.p., jako iloczyn liczby centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawki opłaty, wskazanej w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. Z uwagi na brak możliwości zwolnienia usuniętego drzewa z obowiązku ponoszenia opłaty za wycięcie, naliczono karę administracyjną w wysokości dwukrotnej opłaty za jego usunięcie.
Jak stwierdziło Kolegium, sposób obliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia wynika z przepisów u.o.p. W niniejszej sprawie w przypadkach, gdzie stwierdzono obecność kłody, dokonano pomiaru obwodu pnia kłody na wysokości 130 cm i tak ustalony obwód, posłużył do ustalenia kary za wycięcie drzew (obwód x stawka = wysokość kary). W przypadku, gdy ustalenie obwodu usuniętego drzewa było niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustalono, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%, zgodnie z art. 89 ust. 4 u.o.p. W przypadku tych drzew, które na wysokości 130 cm posiadały więcej niż jeden pień, za obwód pnia drzewa przyjęto sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni, zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 u.o.p.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 89 ust. 1 u.o.p., zgodnie z którym administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.o.p., ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Kolegium stwierdziło, że obliczenia przedstawione w tabeli zatytułowanej: "Wykaz drzew usuniętych bez zezwolenia z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., położonych w Z. w związku z realizacją inwestycji pn.: "Przebudowa dróg na terenie Gminy Miasto Z. – ulica [...] i [...]" stanowiącej załącznik Nr 1 do decyzji Starosty [...] z 28 listopada 2022 r., znak; [...] - zostały dokonane prawidłowo, przy uwzględnieniu odpowiednich stawek przypisanych do konkretnych gatunków drzew w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów.
Dodatkowo, zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie uznał, że usunięcie dwóch drzew z gatunku topola biała, których obwody pni na wysokości 5 cm wynosiły odpowiednio 60 cm i 67 cm, zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. a u.o.p., nie wymagało uzyskania zezwolenia na usunięcie. Tym samym zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 u.o.p. za wycięcie tych drzew nie nalicza się opłaty. W ślad za tym, za usunięcie dwóch drzew z gatunku topola biała, które nie wymagały uzyskania zezwolenia i naliczenia opłaty za usunięcie, nie naliczono kary administracyjnej, postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 105 k.p.a.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji uwzględnił również, że pierwotnie prowadzono postępowanie w przedmiocie zniszczenia trzech drzew wielopniowych z gatunku: czeremcha (działka nr ew. [...]), dąb szypułkowy (działka nr ew. [...]) oraz czeremcha (działka nr ew. [...]), poprzez usuniecie kilku pni z tych drzew. Na skutek przeprowadzenia oględzin w dniu 22 października 2022 r. ustalono, że jeden pień drzewa z gatunku dąb szypułkowy (działka nr ew. [...]) oraz dwa pnie drzewa z gatunku czeremcha (działka nr ew. [...]), zostały usunięte w ramach uzyskanego zezwolenia. Natomiast pień oznaczony jako E drzewa pięciopniowego z gatunku czeremcha również został usunięty, jednak drzewo to nigdy nie było objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia, co oznacza, że całe drzewo pięciopniowe zostało usunięte bez wymaganego zezwolenia.
W zaistniałej sytuacji, nie można uznać, że ww. drzewa zostały zniszczone poprzez usunięcie kilku pni tych drzew, gdyż na dzień wydania decyzji organu
I instancji, drzewa te zostały całkowicie usunięte (poszczególne pnie ww. drzew wielopniowych były wycinane w odstępach czasu tj. część wycięta została w dniu 7 października 2021 r. (w ramach zniszczenia drzew), a część wycięta po 16 grudnia 2021 r. Ponadto część pni została objęta wnioskiem i zezwoleniem na wycinkę drzew, a część nie. Jednak, z uwagi na fakt, że w dniu wydania decyzji organu
I instancji, przedmiot zniszczenia tj. drzewa, które pierwotnie zostały uznane za zniszczone, przestał istnieć, gdyż drzewa ostatecznie zostały usunięte, prowadzone postępowanie w sprawie zniszczenia drzew stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Natomiast drzewa, a dokładnie pnie tych drzew, które nie były objęte zezwoleniem na wycinkę, należało uznać, że zostały usunięte bez zezwolenia i zostały one objęte postępowaniem w zakresie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
Na koniec Kolegium zaznaczyło, że sposób obliczenia wysokości kary pieniężnej za usunięcie drzewa wynika wprost z przepisów prawa. Wysokość kary nie może być zatem modyfikowana, a organ jest związany przepisami, które determinują wymiar kary. Odstąpienie od wymierzenia kary w warunkach niniejszej sprawy i na podstawie przepisów u.o.p. również nie jest możliwe. Prawidłowo opisał organ I instancji, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania art. 89 ust. 6 i 7 u.o.p.
Jak stwierdziło Kolegium, organ I instancji nie naruszył art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ ustawodawca wprost w przepisach art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wskazał, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Skoro zaś w art. 89 ust. 7 u.o.p. ustawodawca wymienił przypadek, gdy odstępuje się od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (stan wyższej konieczności) to brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów ogólnych.
Reasumując, Kolegium uznało, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające w pełni zasługuje na aprobatę. Decyzja została sporządzona zgodnie z przepisami art. 107 k.p.a., zawiera rzetelnie, wnikliwe, rozbudowane uzasadnienie, a wnioski płynące z analizy stanu faktycznego i prawnego zostały sformułowane w sposób prawidłowy.
Ustosunkowując się do treści podnoszonych przez stronę zarzutów organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że twierdzenia strony odnośnie nieustalonego sprawcy wycinki drzew nie są w ogóle wiarygodne. Trudno wyobrazić sobie bowiem sytuację, w której bliżej nieokreślone osoby wchodzą na teren inwestycji i zupełnie przypadkowo wycinają drzewa kolidujące z inwestycją, a następnie pozostawiają na miejscu ich pnie i oddalają się z miejsca zdarzenia. W tym kontekście mało wiarygodne wydaje się również złożone przez P.P. zawiadomienie na Policji, tym bardziej, że miało ono miejsce już po oględzinach, kiedy to strona nabyła wiedzę o możliwych konsekwencjach administracyjnoprawnych usunięcia drzew bez zezwolenia.
Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ I instancji
nie wskazywał, że Wykonawca był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Nie wynika to ani z materiału dowodowego, ani z treści decyzji. Niewątpliwie bowiem o wydanie zezwolenia wystąpiła Gmina Miasto Z., ale - co kluczowe - pełnomocnikiem w tej sprawie był pracownik P.P., a samo zezwolenie miało zostać doręczone na adres działalności gospodarczej P.P. Czym innym jest uzyskanie zezwolenia - rozumiane jako wydanie go po złożeniu stosownego wniosku, a czym innym jest otrzymanie zezwolenia w związku z podaniem określonego adresu jako adres do korespondencji. Niewątpliwie jednak w niniejszej sprawie zezwolenia na usunięcie drzew miało zostać doręczone na adres działalności P.P.. Zatem to nie Gmina Miasto Z. miała się w pierwszej kolejności dowiedzieć o wydaniu zezwolenia, lecz P.P. - Wykonawca inwestycji. P.P. musiał zatem wiedzieć, że w dacie, gdy drzewa zostały usunięte zezwolenie nie zostało jeszcze wydane.
Organ odwoławczy wskazał również, że postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do potwierdzenia by były prowadzone jakiekolwiek rozmowy telefoniczne z Gminą na temat rozpoczęcia wycinki drzew.
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że skarżący przedstawił zarzuty w treści odwołania w sposób niekonsekwentny: raz podnosi, że brak jest podstaw do nałożenia odpowiedzialności z uwagi na niedokonanie czynu (nieusunięcie drzew, gdyż drzewa zostały usunięte przez inne - bliżej nieokreślone osoby), raz, że usunięcie drzew z terenu było negocjowane z pracownikami Urzędu Miasta Gminy Z., jeszcze innym razem skarżący wskazuje, że kara została ustalona w złej wysokości. Ostatecznie skarżący proponuje by karą obciążyć Gminę Miasto Z..
Zdaniem Kolegium argumentacja przedstawiona w treści odwołania budzi uzasadnione wątpliwości. Nie są przekonujące ani twierdzenia o nieusunięciu drzew, ani o dorozumianej zgodzie Gminy, ani o niedoprecyzowaniu umowy. Skoro bowiem Wykonawca robót miał świadomość, że został złożony wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew to winien był usunąć drzewa dopiero po uzyskaniu zezwolenia - nie miało tu miejsca jakiekolwiek niedoprecyzowanie umowy. Czym innym jest ponadto brak konieczności uiszczania opłaty za usunięcie drzew i kara za usunięcie drzew bez zezwolenia. Jeżeli nawet z przepisów prawa wynika, że określone drzewa były "zwolnione z opłaty" to nie oznacza to automatycznie, że gdy zostaną usunięte bez zezwolenia organ nie nakłada kary administracyjnej. Wręcz przeciwnie - kara jest sankcją za niewypełnienie innych wymagań jak np. uzyskanie zezwolenia (nawet gdyby usunięcie drzew było zwolnione z opłaty) - wynika to wprost z art. 89 ust. 1 u.o.p.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył P.P., zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, mających wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, niewszechstronną ocenę całokształtu materiału dowodowego, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki, skutkującą uznaniem, iż odpowiedzialność administracyjną za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z. ponosi P.P., podczas gdy:
a) sprawcą nielegalnej wycinki drzew jest osoba nieustalona przez organy ścigania;
b) Gmina udzieliła pracownikowi skarżącego stosownego upoważnienia oraz nie dokonywała nadzoru inwestorskiego nieruchomości, pozostawiwszy przedmiotowe kwestie Wykonawcy i jego pracownikom, mimo że w umowie określono, że nadzór nad inwestycją będzie pełnił pracownik Wydziału Rozwoju i Pozyskania Środków Urzędu Miasta Z. oraz inspektorzy nadzoru inwestorskiego, posiadający odpowiednie uprawnienia, wskazani przez Zamawiającego, a ponadto skarżący prowadził rozmowy telefoniczne z Gminą w temacie rozpoczęcia wycinki, wobec czego usunięcie drzew nie mogło mimo wszystko nastąpić całkowicie poza kontrolą i wiedzą Gminy;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 88 ust. 2 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p. w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] w przedmiocie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z., pomimo, że sprawcą nielegalnej wycinki drzew jest osoba nieustalona przez organy ścigania;
b) art. 88 ust. 2 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] w przedmiocie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia z terenu nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Z. i bez zgody Gminy, pomimo że nie można uznać, że usunięcie drzew nastąpiło całkowicie poza kontrolą i wiedzą Gminy.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 28 listopada 2022 r., znak: [...], a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że z wyjaśnień świadków – pracowników skarżącego wynika, że owi pracownicy mieli dokonać jedynie wycięcia drobnych krzaków na przekazanym Wykonawcy terenie oraz oznaczyć drzewa zgodnie z inwentaryzacją. Podczas wykonywania opisanych czynności na miejscu prac zjawiły się jednak nieznane pracownikom osoby, zainteresowane efektami wycinki drzew. To, że pracownicy Wykonawcy nie powiadomili ani Wykonawcy, ani Zamawiającego o tym zdarzeniu, stanowiło wyraz zbagatelizowania tego faktu przez pracowników, zignorowania potencjalnego zagrożenia. Jest jednak faktem powszechnie znanym, iż w ostatnich latach w Polsce doszło do wzmożenia procederu nielegalnego usuwania drzew, co ma prawdopodobny związek z rozwijającym się kryzysem energetycznym. Nie jest także wykluczone, że rzeczone osoby nie miały na celu stricte kradzieży drewna, lecz wyrządzenie swoim działaniem szkody skarżącemu, choćby z uwagi na konkurencyjny charakter prowadzonej działalności. Nie budzi zatem wątpliwości, że do tego rodzaju działania sprawców mogło dojść, tym bardziej, że nie musieli oni dokonać wtargnięcia na teren budowy; teren ten nie był bowiem ogrodzony, jako że w przypadku robót liniowych w takiej skali stosowanie ogrodzenia placu budowy jest praktycznie niemożliwe do wykonania. Nie można także tracić z pola widzenia tego, że Skarżący dokonał zgłoszenia wycinki drzew do Komendy Powiatowej Policji w Z., którego - mając świadomość ewentualnej grożącej mu odpowiedzialności karnej - bezsprzecznie nie dokonałby, gdyby to na nim ciążyła odpowiedzialność za delikt administracyjny.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, Kolegium upatruje odpowiedzialności Wykonawcy za wycinkę drzew z uwagi na nieścisłości w jego twierdzeniach. W trakcie wykonywania prac Wykonawca posługiwał się jednak swoimi pracownikami i nie był na miejscu budowy w momencie wycinania roślin, w związku z czym rozbieżności dotyczące zakresu wyciętych roślin czy dat, w których to nastąpiło, mogły wynikać z informacji mu przekazywanych lub zwykłej omyłki, w szczególności, że ze względu na charakter prowadzonych robót budowlanych dziennik budowy nie był prowadzony.
Dalej pełnomocnik skarżącego stwierdził, że wprawdzie Kolegium podkreśliło także, że Wykonawca inwestycji musiał wiedzieć, że w dacie, gdy drzewa zostały usunięte, zezwolenie nie zostało jeszcze wydane, albowiem o wydanie zezwolenia wystąpiła Gmina Miasto Z., lecz jej pełnomocnikiem w tej sprawie był pracownik P.P., a samo zezwolenie miało zostać doręczone na jego adres działalności gospodarczej. Skoro jednak wycięcia drzew dokonał inny, nieustalony podmiot, to miejsce doręczenia stosownej decyzji pozostaje dla oceny niniejszej sytuacji całkowicie irrelewantne.
Pełnomocnik skarżącego, odwołując się do orzecznictwa, podkreślił, że Gmina Miasto Z. co najmniej wiedziała i godziła się na potencjalne wycięcie drzew przez skarżącego. Gmina udzieliła wszak pracownikowi skarżącego stosownego upoważnienia oraz nie dokonywała nadzoru inwestorskiego nieruchomości, pozostawiwszy przedmiotowe kwestie Wykonawcy i jego pracownikom, mimo że w umowie określono, że nadzór nad inwestycją będzie pełnił pracownik Wydziału Rozwoju i Pozyskania Środków Urzędu Miasta Z. oraz inspektorzy nadzoru inwestorskiego, posiadający odpowiednie uprawnienia, wskazani przez Zamawiającego. Nadto wbrew stanowisku Kolegium, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające - tj. przesłuchanie z dnia 21 grudnia 2021 r. przed Naczelnikiem Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Z. - dowiodło, że skarżący prowadził rozmowy telefoniczne z Gminą w temacie rozpoczęcia wycinki.
Reasumując, zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie sposób przyjąć, że w opisanym stanie faktycznym usunięcie drzew mogło dziać się całkowicie poza kontrolą i wiedzą Gminy, zwłaszcza że miała ona pełnić nadzór nad przedmiotową nieruchomością. Mając przy tym na względzie fakt, że zgoda, o której mowa w art. 88 ust. 2 u.o.p., może być wyrażona w sposób konkludentny i zasadzać się na biernym akceptowaniu określonego, zakładanego stanu rzeczy, należy przyjąć, że doszło do zaniechania przez Inwestora właściwej pieczy nad drzewami rosnącymi na jego nieruchomości, za co wyłącznie on ponosi odpowiedzialność.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 28 listopada 2022 r., znak: [...], w sprawie nałożenia na P.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w U. kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oraz zniszczenie drzew, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.), a w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Przy czym, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p., jest zobiektywizowana i wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, według którego kładzie się nacisk na obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, gdzie wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia/zezwolenia na usunięcie drzew (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OSK 2262/10, CBOSA; wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 listopada 2011 r., II SA/Lu 268/11, CBOSA).
Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.o.p. czynności, o których mowa w art. 83-89 u.o.p., w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta. Nieruchomość, której dotyczy kontrolowana w sprawie decyzja stanowi własność Gminy Miasto Z., więc postępowanie w sprawie jako organ I instancji prowadził Starosta [...].
Jak z kolei stanowi art. 88 ust. 2 u.o.p. kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2023 r. "Kara za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Podzielić przy tym należy pogląd, że wystarczy w tym przypadku wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew." (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2023 r., III OSK 2255/21, LEX nr 3568970, CBOSA).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że drzewa z terenu inwestycji (działki stanowiącej własność Gminy Miasto Z.) zostały wycięte po przekazaniu terenu budowy Wykonawcy tj. firmie [...] z siedzibą w U.. Do wycinki części drzew doszło zanim uzyskano zezwolenie na ich wycinkę, tj. w okresie pomiędzy 16 września 2021 r. (data przekazania terenu budowy Wykonawcy) a dniem 22 października 2021 r. (data pierwszych oględzin, podczas których stwierdzono wycinkę drzew). Natomiast pozostałe drzewa (które pierwotnie zostały zniszczone) zostały usunięte przez [...] w trakcie realizacji inwestycji, ale po uprawomocnieniu się decyzji Nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. tj. po 16 grudnia 2021 r., jednak część pni tych drzew nie była objęta zezwoleniem.
W niniejszej sprawie spór prawny sprowadza się w związku z powyższym do odpowiedzi na pytanie czy administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzew została prawidłowo nałożona na skarżącego jako na inny podmiot, o którym mowa w art. 88 ust. 2 u.o.p.
Jak podnosi skarżący w zarzutach skargi sprawcą nielegalnej wycinki drzew jest osoba nieustalona przez organy ścigania, a Gmina Miasto Z. udzieliła pracownikowi skarżącego stosownego upoważnienia oraz nie dokonywała nadzoru inwestorskiego nieruchomości, pozostawiwszy przedmiotowe kwestie Wykonawcy i jego pracownikom, mimo że w umowie określono, że nadzór nad inwestycją będzie pełnił pracownik Wydziału Rozwoju i Pozyskania Środków Urzędu Miasta Z. oraz inspektorzy nadzoru inwestorskiego, posiadający odpowiednie uprawnienia, wskazani przez Zamawiającego, a ponadto skarżący prowadził rozmowy telefoniczne z Gminą w temacie rozpoczęcia wycinki, wobec czego usunięcie drzew nie mogło mimo wszystko nastąpić całkowicie poza kontrolą i wiedzą Gminy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący jako przedsiębiorca na podstawie umowy z Miastem Z. przejął na siebie wszelkie obowiązki związane z realizacją inwestycji, w tym z uzyskaniem odpowiedniego zezwolenia na usunięcie drzew. Sąd zwraca także uwagę, że w dniu 16 września 2021 r. skarżący protokolarnie przejął teren inwestycji od Gminy Z.. Jak wynika z treści "Protokołu przekazania terenu budowy", Wykonawca powinien przed przystąpieniem do robót między innymi ogrodzić i oznakować zgodnie z obowiązującymi przepisami teren budowy. Tak więc to na skarżącym ciążył obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia terenu budowy, który to teren, co należy wyraźnie podkreślić, od dnia 16 września 2021 r. był we władaniu skarżącego. Ponadto w ww. Protokole, zawarto zapisy mówiące o tym, że "Wykonawca robót posiada kompletną dokumentację umożliwiającą wykonanie robót". W dniu przekazywania terenu Wykonawcy, nie było jeszcze wydanego zezwolenia na wycinkę drzew, kolidujących z planowaną inwestycją. Oznacza to, że Wykonawca robót nie posiadał kompletnej dokumentacji umożliwiającej wykonanie robót. Skoro jednak to Wykonawca miał uzyskać stosowne i niezbędne zezwolenia, pozwolenia i inne decyzje, to oznacza że Wykonawca przejmując teren budowy również miał wiedzę o tym, czy takowe zostały czy też nie zostały już wydane. Sąd zwraca uwagę, że występujący o zezwolenie na wycinkę drzew Z.G. działający jako Pełnomocnik Gminy Miasto Z., był pracownikiem Wykonawcy. Ponadto, we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew jako adres do korespondencji wskazano adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez Wykonawcę robót tj. P.P.. Stąd też skarżący posiadał wiedzę, że w czasie prowadzenia wycinki nie wydane jeszcze zostało odpowiednie zezwolenie. Jak stwierdził podczas rozprawy skarżący oznaczenie drzew do wycinki nastąpiło przed wydaniem zezwolenia na wycinkę. Zdaniem Sądu było to działanie przedwczesne i nieuprawnione, bowiem w tym czasie nie był jeszcze znany zakres przedmiotowy zezwolenia na wycinkę, bo nie zostało ono wydane i żadne prace związane z wycinką nie powinny być podejmowane. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r. "Nawet wystąpienie przez zainteresowany podmiot z wnioskiem o wydanie danego zezwolenia na usunięcie drzew nie konwaliduje późniejszego ich usunięcia pomimo braku wymaganego zezwolenia. Jest to bowiem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony w przypadku braku stosownego zezwolenia w formie ostatecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., gdyż jest to tzw. odpowiedzialność obiektywna." (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OSK 2262/10, LEX nr 1138121, CBOSA).
Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie wykazał, aby to osoby trzecie dokonały wycinki drzew bez jego zgody. Oświadczenia skarżącego i jego pracowników, choć stanowią dowód w sprawie, to jednak słusznie organ odmówił im wiarygodności. Sąd zwraca uwagę, że oświadczenia i zeznania skarżącego również są ze sobą sprzeczne, dlatego nie mogą być przekonującym dowodem w sprawie. Sąd podkreśla, że skarżący nie tylko w sposób niejednoznaczny podawał daty przystąpienia do wycinki, wskazując najpierw datę 11 października 2021 r. (notatka z oględzin z 22 października 2021 r.), a następnie datę 7 października 2021 r. (protokół z oględzin z 25 października 2021 r., protokół z przesłuchania z 21 grudnia 2021 r.), ale także w sposób rozbieżny określał przedmiot wycinki, najpierw wskazując, że dokonano wycinki drzew, objętych wnioskiem o wydanie zezwolenia na ich wycięcie (notatka z oględzin z 22 października 2021 r.), następnie wskazując, że wycięto krzewy (sprostowanie do notatki z 22 października 2021 r. złożone 3 listopada 2021 r.), a ostatecznie, że wycięto drobne krzaki (protokół z przesłuchania z 21 grudnia 2021 r.). Jednak w oględzinach terenu, na którym wycięto drzewa (oględziny z dnia: 22 października 2021 r., 25 października 2021 r. oraz 2 listopada 2021 r.), nie stwierdzono żadnych śladów wskazujących na wycinkę krzewów czy krzaków, lecz stwierdzono tylko i wyłącznie ślady po wycince drzew. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że to pracownicy skarżącego dokonali wycinki drzew bez zezwolenia. Potwierdzać to może także sposób zagospodarowania drewna z wycinki, ponieważ nie zostało ono zabrane przez osoby trzecie, ale, jak stwierdził podczas rozprawy skarżący wycięte drzewa firma skarżącego wywiozła na polecenie Prezydenta do konkretnych osób.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Gmina Miasto Z. – właściciel nieruchomości nie posiadała wiedzy o rozpoczętej wycince. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że skarżący lub też pracownicy skarżącego dokonali wycinki za zgodą przedstawicieli Gminy Miasto Z. (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r., III OSK 4647/21, LEX nr 3303780, CBOSA). Stąd też zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły stronę podmiotową postępowania i podmiot odpowiedzialny za usunięcie drzew bez zezwolenia - to jest uznały, że za usunięcie drzew bez zezwolenia odpowiada skarżący.
Sąd stwierdza, że organy także prawidłowo ustaliły zakres drzew, które zostały wycięte bez wymaganego zezwolenia, zarówno zanim uzyskano zezwolenie na wycinkę drzew, tj. w okresie pomiędzy 16 września 2021 r. (data przekazania terenu budowy Wykonawcy) a dniem 22 października 2021 r. (data pierwszych oględzin, podczas których stwierdzono wycinkę drzew), jak i po uprawomocnieniu się decyzji Nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. tj. po 16 grudnia 2021 r.
Sąd stwierdza także, że naliczenie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia zostało dokonane prawidłowo, co wyczerpująco zostało wykazane przez organ II instancji.
Jak wynika z powyższego, zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., a w szczególności z art. 7 i art. 8 k.p.a., a ponadto zgodnie z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło