II SA/Łd 2197/01

WyrokWSA w Łodzi2004-05-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot - Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej i rozpoczęła służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r., zachowuje te uprawnienia, jeśli była żołnierzem z poboru?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zachowują je, jeśli były żołnierzami z poboru pełniącymi służbę w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Skarżący, który rozpoczął służbę po tej dacie, nie spełniał tego warunku, a jego argumenty dotyczące braku świadomości i odpowiedzialności zbiorowej nie miały znaczenia prawnego w tej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane z tytułu utrwalania władzy ludowej na podstawie zaświadczenia o udziale w walkach z reakcyjnym podziemiem podczas służby wojskowej rozpoczętej 22 września 1947 r. Skarżący argumentował, że został wcielony do wojska jako młody człowiek i nie zdawał sobie sprawy z celu jednostki, a także podnosił kwestię odpowiedzialności zbiorowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek p.o. Sędziego WSA Renata Kubot - Szustowska Protokolant: referent stażysta Arkadiusz Widawski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. - II SA/Łd 2197/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997 r., Nr 142 poz. 950 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. T., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu wskazano, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawienia A. T. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów w sprawie. Wskazał tylko, iż jako żołnierz z poboru powinien mieć zachowane uprawnienia kombatanckie. Jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego , na podstawie akt sprawy wnioskodawca uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej na podstawie zaświadczenia z WKU-Ł./ nr [...]/ o udziale w walkach z reakcyjnym podziemiem podczas pełnienia służby w Wojsku Polskim, rozpoczętej 22 września 1947 r. Z akt sprawy nie wynika, iż podczas tej służby wnioskodawca brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że A. T. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w ,, charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" W myśl art. 25 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i 4 cyt. ustawy. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy, osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zachowują te uprawnienia , jeżeli były żołnierzami z poboru , pełniącymi służbę w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. a tym samym A. T., który rozpoczął służbę po 30 czerwca 1947 r. , uprawnień nie zachowuje. Powyższą decyzje zaskarżył do Sądu A. T. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż został wcielony do wojska jako młody człowiek i nie zdawał sobie sprawy, że jednostka do której został powołany miała na celu utrwalanie władzy ludowej. Skarżący podkreślił, iż w państwie prawa nie można jednakowo traktować tych którzy świadomie uczestniczyli w utrwalaniu władzy ludowej od tych którzy zostali powołani do pełnienia służby w jednostkach utrwalających władzę ludową. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona bo zaskarżona decyzja - w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanie prawnym - prawa nie narusza a tylko naruszenie prawa dałoby Sądowi kompetencję do jej uchylenia. Powołane jako podstawa prawna przepisy art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r.,Nr 142,poz.950 ze zm.)zostały - w stanie faktycznym sprawy - zastosowane prawidłowo. Jak wynika z akt sprawy, skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie w oparciu o zaświadczenie WKU –Ł. nr [...] o udziale w walkach z reakcyjnym podziemiem podczas pełnienia służby w Wojsku Polskim, rozpoczętej 22 września 1947 r. Z akt tych nie wynika , by A.T. brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2pkt 6 pow.ustawy. Argumenty skarżącego dotyczące wcielenia do wojska i braku możliwości wyboru jednostki wojskowej, stosowania odpowiedzialności zbiorowej wobec osób które nieświadomie uczestniczyły w utrwalaniu władzy ludowej nie miały w stanie prawnym i faktycznym sprawy znaczenia i nie mogły zostać uwzględnione. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270) w związku z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło