II SA/Łd 22/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-02-24

Skład orzekający: Leszek Foryś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, której dochody pozwalają na wynajęcie profesjonalnego doradcy, można odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody strony pozwalają na wynajęcie profesjonalnego doradcy, ale jednocześnie nie pozwalają na poniesienie wszystkich kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a oddalony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a jego żona jest zatrudniona. Rodzina mieszka w mieszkaniu o określonej powierzchni, ponosząc miesięczne koszty utrzymania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując stan majątkowy i rodzinny skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego 2/ oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 22/12 Uzasadnienie T.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K.M.-K. oraz 26-letnim synem P.K. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą (jednoosobowy bar gastronomiczny), z którego w 2010 r. osiągnął 8832,52 zł dochodu (przychód wyniósł 24 743,72 zł, przy kosztach jego uzyskania w wysokości 15 911,20 zł). Przychody wykazane w deklaracji dla podatku od towarów i usług w październiku 2011 r. wyniosły 1144 zł, w listopadzie 2011 r. – 1273 zł, a w grudniu 2011 r. - 1836 zł. Skarżący posiada przy tym zaległości w składkach do ZUS. Żona skarżącego jest nauczycielem z wynagrodzeniem 3800 zł brutto miesięcznie (w 2010 r. jej łączny dochód wyniósł 51 663,99 zł). Syn skarżącego skończył studia, pisze obecnie pracę magisterską, a od października 2011 r. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina mieszka w 72-metrowym mieszkaniu, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 700 zł, a koszty energii i wody to kolejne 220 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny. Nie można oczywiście tracić z pola widzenia faktu, że dochód w rodzinie skarżącego wynosi ok. 1500 zł na osobę. Jednak w ocenie referendarza sądowego deklarowana wysokość uzyskiwanych dochodów, tj. 4500 zł, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis od skargi w wysokości 500 zł. Należy przy tym dodać, że przyszłe i ewentualne inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej - 250 zł) byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie wpływa pozytywnie na możliwości ich pokrycia przez stronę. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło