II SA/Łd 220/05
WyrokWSA w Łodzi2005-05-23
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Janusz Nowacki, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności dziecka zawiera jedynie wskazanie o konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, a nie również wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje tylko wtedy, gdy dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności zawierającym łącznie wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby oraz konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak jednego z tych wskazań, w szczególności wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki, skutkuje odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem S. M. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że orzeczenie o niepełnosprawności syna nie zawierało wymaganego wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc, że jest to dla niej krzywdzące, ponieważ samotnie wychowuje syna i otrzymywała wcześniej zasiłek stały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. -
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art.48 ust.3 w związku z art.17 ust.5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.) oraz art.104 kpa odmówił przyznania J. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem S. M.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z załączonego do akt orzeczenia o niepełnosprawności wynika, iż S. M. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W związku z czym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła J. M. podnosząc, iż w okresie od 1 grudnia 2003r. do 1 maja 2004r. pobierała zasiłek stały w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem i rezygnacją z pracy zarobkowej. Syn został uznany za osobę niepełnosprawną do 31 października 2005r. Zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. W konkluzji odwołująca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.56 z późn. zm.) oraz art.17 ust.1-4 i 58 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych(Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 6b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
pkt. 7- konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
pkt. 8- konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 58 ust 1.ustawy z dnia 28 listopada 2003r. osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust 3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r. jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje osobie, która do dnia 1 maja 2004r. pobierała zasiłek stały i której dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. M., w okresie od 1 grudnia 2003r. do 30 września 2004r., miała przyznany zasiłek stały. Jej syn S. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności na okres do dnia 31 października 2005r. Z orzeczenia tego wynika, iż syn:
- nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka
w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Nie zostały zatem spełnione obie przesłanki zwarte w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J. M. podnosząc, iż jest ona krzywdząca.
W okresie od 1 grudnia 2003r. do 1 maja 2004r. pobierała ona zasiłek stały w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem i rezygnacją z pracy zarobkowej. Syn został uznany za osobę niepełnosprawną do 31 października 2005r. Zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Samotnie wychowuje ona syna i ma bardzo małe dochody. Na jedną osobę w rodzinie przypada 429 zł. W konkluzji skarżąca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga J. M. nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz.2255 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art.6b.) pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W myśl art.58 ust.1 wymienionej ustawy osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy, w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art.6b.) pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.) nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art.17, do dnia 31 sierpnia 2005r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.
Zgodnie z treścią art.6b.) ust.1 pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
7.) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
8.) konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż syn skarżącej S. M., ma [...] lat i jest osobą niepełnosprawną zaś J. M. zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad synem. Przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z treścią art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r., jest to aby dziecko legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami o których mowa w art.6b.) pkt.7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. Jak wynika z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 1 października 2004r. S. M. wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie wymaga natomiast stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W stosunku do syna skarżącej nie występują zatem wskazania o których mowa w art. 6b.) ust.3 pkt.7 ustawy z 27 sierpnia 1997r. Dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest istnienie obu wskazań wymienionych w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 cytowanej ustawy. Wobec braku wskazań określonych w punkcie 7 w stosunku do S. M. nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art.17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.
Brak jest również podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepis art.58 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003r. Okolicznością niesporną jest, iż J. M. do dnia 1 maja 2004r. otrzymywała zasiłek stały na podstawie art. 27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz.593 z późn. zm.). Osoba pobierająca zasiłek stały do dnia 1 maja 2004r. nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego o ile dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. oraz jeżeli spełnione są warunki określone w dotychczasowych przepisach. "Dotychczasowym przepisem" w rozumieniu art.58 ust.1, jest przepis art.27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art.4 a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.
Z przepisu art.58 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003r. oraz art.27 ust.1 ustawy z 29 listopada 1990r. wynika, iż warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego po 1 maja 2004r. jest istnienie, w stosunku do niepełnosprawnego dziecka, wskazań o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. W rozpoznawanej sprawie wobec syna skarżącej nie istnieją wskazania określone w art.6b.) ust.3 pkt.7. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepis art.58 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003r.
Reasumując sąd uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art.17 ust.1 i art.58 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. gdyż wobec S.a Milczarka nie istnieją wskazania określone w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. Organy administracji obu instancji słusznie odmówiły przyznania skarżącej tego świadczenia.
Zarzuty J. M. podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, iż świadczenie pielęgnacyjne winno zostać jej przyznane gdyż dotychczas pobierała zasiłek stały i nadal nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na konieczność opiekowania się dzieckiem. J. M. faktycznie otrzymywała zasiłek stały do dnia 1 maja 2004r. lecz dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po tym dniu konieczne jest istnienie, wobec niepełnosprawnego dziecka, wskazań o których mowa w art.6b.) ust.3 pkt.7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. W przypadku S. M. nie ma natomiast wskazań określonych w punkcie 7 wymienionej ustawy. W związku z czym świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie przysługuje.
Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę J. M..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło