II SA/Łd 220/24

Dnia 19 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Łd 948/17 ze skargi D. A. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 14 września 2017 roku nr 291/2017 znak: WOP.7721.1303.2017.AO w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz skarżącej D. A. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania zaksięgowaną 19 kwietnia 2024 roku, pod pozycją [...]. II SA/Łd 220/24 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r., II SA/Łd 948/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu na rozprawie skargi D. A. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 14 września 2017 r. nr 291/2017w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddalił skargę. Z uwagi na niezłożenie przez żadną ze stron wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia (skarżąca pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. poinformowała Sąd, że "nie składa na chwilę obecną wniosku o uzasadnienie"), a w konsekwencji skargi kasacyjnej, na mocy postanowienia z dnia 26 stycznia 2024 r. wyrok stał się prawomocny z dniem 16 stycznia 2024 r. Pismem z dnia 15 marca 2024 r. D. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2023 r., II SA/Łd 948/17. W postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem zaistniała przesłanka nieważności, o której mowa w: 1. art. 271 pkt 1 p.p.s.a. na skutek wydania wyroku przez trzech neosędziów, a tym samym w składzie orzekającym uczestniczyły osoby wadliwie wybrane przez nową KRS, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez sprzeczny z przepisami skład sądu, a w konsekwencji doszło w wydanym wyroku nie tylko do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ale również wydanie wyroku w okolicznościach dostatecznie uzasadnionego podejrzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, jak i tuszowania zaistniałych przestępstw przez uczestników procesu inwestycyjnego; 2. art. 271 pkt 2 p.p.s.a. poprzez zmuszenie osoby chorej do uczestnictwa w rozprawie, po wcześniejszych doświadczeniach wydania wyroków nawet, gdy niemożność działania była potwierdzona przez uprawnionego lekarza sądowego. W uzasadnieniu skargi D. A. podniosła, że sąd wydając wyrok w sposób rażący naruszył zarówno przepis art. 271 pkt 1, jak i pkt 2 p.p.s.a., nie tylko pozbawiając skarżącą prawa do sądu niezależnego, jak i prawa do sądu ustanowionego ustawą. Ponieważ skarżącej znane jest stanowisko NSA, to w takich okolicznościach oddalenia wniosków skarżącej o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w WSA w Łodzi. Stąd skarżąca zwróci się do Prokuratora Generalnego o przeprowadzenie testu co do bezstronności, jak i niezależności sędziów, którzy wydali wyrok. Jeśli jednak Prokurator Generalny nie będzie posiadał kompetencji, gdyż w kwestii przeprowadzenia testów na brak niezawisłości, jak i bezstronności pojawiają się wątpliwości, to wówczas po uzyskaniu odpowiedzi od Prokuratora Generalnego podejmie skarżąca decyzje co do obrony jej słusznych spraw przed sądem administracyjnym. Jednakże skarżąca nie zrezygnuje ze złożenia zawiadomienia o wydaniu wyroku w warunkach przestępstwa. W związku z powyższym skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi o sygn. akt II SA/Łd 948/17. W wykonaniu zarządzenia z dnia 7 maja 2024 r. sprawa ze skargi o wznowienie postępowania została skierowana na rozprawę na dzień 19 czerwca 2024 r. W dniu 18 czerwca 2024 r. skarżąca osobiście złożyła w biurze podawczym tut. Sądu pismo zawierające wniosek o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 19 czerwca 2024 r. oraz jej nierozpoznawanie podczas usprawiedliwionej nieobecności spowodowanej stanem zdrowia powodującym niemożność działania przed sądami. Skarżąca załączyła zaświadczenie lekarskie od lekarza medycyny rodzinnej, że "pacjentka w chwili obecnej nie jest zdolna do pracy, oczekuje na kons w por Kardiologicznej. Zaświadczenie wydaje się w celu: na prośbę pacjentki". Dodatkowo skarżąca wskazała, że "pomimo, że skarżąca jest na emeryturze również jej przysługuje prawo do wypoczynku, gdzie wypoczynek jest jednym z elementów ochrony zdrowia zagwarantowanej art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z konstytucyjnym prawem do wypoczynku skarżąca informuje tutejszy sąd, że miesiąc lipiec 2024 roku przeznacza na wypoczynek, aby w miarę normalnie funkcjonować. Stąd wnosi o nie przysyłanie żadnej korespondencji w niniejszej sprawie". Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowieniu postępowania podlega odrzuceniu. Tytułem wstępu przypomnienia wymaga, że instytucja wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") dopuszcza wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zgodnie z art. 279 p.p.s.a. zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Powyższe elementy kształtują obligatoryjną treść skargi o wznowienie postępowania, pozwalającą na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Brak któregokolwiek z wyżej wskazanych obligatoryjnych elementów skargi o wznowienie postępowania powoduje, że skarga ta nie może być rozpoznana merytorycznie przez sąd, a zatem podlega odrzuceniu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, gdyż nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Po pierwsze, analiza złożonej skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 15 grudnia 2023 r., II SA/Ł 948/17 wskazuje, że wprawdzie skarżąca powołała się na okoliczności mogące mieścić się w podstawie art. 271 pkt 1 p.p.s.a., zatem należało rozważyć czy w składzie Sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał Sędzia wyłączony na mocy ustawy. I tak, w ramach podstawy, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca wskazała jako przyczynę wznowienia udział w składzie orzekającym sędziów "wadliwie wybranych przez nową KRS". Zgodnie z poglądami judykatury, sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami. Trzeba bowiem wskazać, że sędzia sądu administracyjnego nie może być osobą nieuprawnioną, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. skoro przeszedł pozytywnie procedurę powołania na urząd sędziego. Nawet gdyby w toku powoływania na urząd sędziego doszło do uchybień przepisom rangi podkonstytucyjnej to akt powołania przez Prezydenta RP sanuje te uchybienia (vide: wyrok NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. III FSK 1591/22). Bazując na przedstawionych poglądach sąd administracyjny uznał, że sędziowie, którzy brali udział w wydawaniu wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r. nie mogą być uznani za osoby nieuprawnione do orzekania, a tym samym nie zaktualizowała się ta przesłanka wskazana przez skarżącą. Należy jeszcze wskazać że w ramach podstaw wznowienia postępowania przewidzianych przepisem art. 271 pkt 1 p.p.s.a. nie mieści się badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Tryb badania spełnienia tych przesłanek został przewidziany w art. 5a ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. O prawie skorzystania z tego trybu skarżąca została poinformowana w pouczeniu załączonym do zawiadomienia o terminie rozprawy (pkt 11 pouczenia), jednak stosowny wniosek nie został złożony. Nie może być również mowy o zaistnieniu podstawy do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, a WSA w Łodzi postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r. orzekł o oddaleniu wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów, a prawidłowość stanowiska znalazła potwierdzenie w treści postanowienia NSA z dnia 7 września 2023 r., II OZ 490/23. Jeżeli zaś chodzi o zarzut "wydania wyroku w okolicznościach dostatecznie uzasadnionego podejrzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, jak i tuszowania zaistniałych przestępstw przez uczestników procesu inwestycyjnego", to z uwagi brak wskazania jakichkolwiek przepisów, jak i na fakt, że zarzut jest został poparty jakimkolwiek dowodem, brak jest możliwości uznania, że w tym zakresie w ogóle wskazano podstawę wznowienia. Po drugie, w ramach podstawy, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca wskazała, że jako osoba chora została zmuszona do uczestnictwa w rozprawie, co w jej ocenie skutkować musi uznaniem, że zaistniała niemożność działania. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Wymaga wyjaśnienia, że niemożność działania strony jest pozbawieniem jej możliwości podejmowania czynności procesowych na skutek naruszenia przepisów prawa przez Sąd w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, którego dotyczy skarga o wznowienie (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., I OSK 305/19). Z kolei zapewnienie możności działania strony rozumieć należy jako umożliwienie jej dokonywania czynności procesowych poprzez np. składanie pism i wniosków, prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i prawidłowe pouczenie strony o jej prawach. Przy czym konieczne jest wykazanie przez stronę, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem jej możliwości działania. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Łd 948/17 skarżąca była informowana o przysługujących prawach w postępowaniu i brała aktywny udział w postępowaniu: m.in. składała wniosek o wyłączenie sędziów, zażalenie, osobiście złożyła w Sądzie 3 pisma z dnia 14 grudnia 2023 r., co istotne, mimo poinformowania, że stawiennictwo na rozprawę nie jest obowiązkowe i niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, w dniu 15 grudnia 2023 r. stawiła się na rozprawie (chociaż nie stawiła się na ogłoszenie wyroku, co miało miejsce w tym samym dniu) i w dniu 22 grudnia 2023 r. zawiadomiła Sąd, że nie składa wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia orzeczenia. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżąca miała zapewnioną możność działania i aktywnie działała przed sądem, a nie sposób przyjąć, że stawienie się skarżącej na rozprawie nastąpiło w wyniku "przymuszenia przez sąd". Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, że w rzeczywistości żadna z podstaw, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie występuje w okolicznościach tej sprawy. Końcowo wyjaśnienia wymaga, że z uwagi na fakt, że skarga D. A. o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy zaplanowanej na dzień 19 czerwca 2024 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 281 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. P.K.