II SA/Łd 2229/01
WyrokWSA w Łodzi2004-05-18
Skład orzekający: Anna Stępień, Anna Łuczaj, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku letniskowego, wybudowanego w 1994 roku bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne i leśne, jest zasadny na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., pomimo późniejszej zmiany właściciela działki i rozpoczęcia procedury zmiany planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie był przeznaczony pod zabudowę, jest zasadny na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Obowiązują przepisy dotychczasowe, jeśli budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r. Zmiana właściciela działki czy rozpoczęcie procedury zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki, jeśli naruszenie prawa miało miejsce w momencie budowy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę J. P. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego. Budynek został wybudowany w 1994 roku bez pozwolenia na budowę na działce położonej na terenach rolnych i leśnych, gdzie obowiązuje zakaz budownictwa. Skarżący podnosili, że zostali właścicielami działki po wydaniu decyzji o podziale gruntów, powiadomili organ o budowie, a teren faktycznie jest wykorzystywany rekreacyjnie. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę.
II SA/Łd 2229/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J. P. i A. P. rozbiórkę budynku letniskowego zrealizowanego na działce nr 1302/4 położonej w miejscowości M., gmina W..
W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku postępowania wszczętego na wniosek Dyrekcji [...] Parków Krajobrazowych w S. w sprawie budynku letniskowego znajdującego się na działce nr 1302/4 położonej w miejscowości M., gmina W., stanowiącego własność J. P. i A. P. ustalono, iż przedmiotowy obiekt powstał w 1994 roku, tj. przed wejściem w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku. Budynek ten został wybudowany z naruszeniem obowiązującego wówczas przepisu art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę i na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę.
Zgodnie z obowiązującą uchwałą nr [...] Rady Gminy w W. z dnia [...] (opublikowaną w Dz. U. Woj. [...]. z [...], Nr [...], poz. [...]) przedmiotowa działka stanowi tereny upraw rolnych i leśnych /RP i RL/. Ponadto, zgodnie z uchwałą [...] z dnia [...] w sprawie zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy W. – teren upraw rolnych w dolinie rzeki A objęty został bezwzględnym zakazem budownictwa.
Obiekt budowlany wybudowany samowolnie na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, podlega nakazowi przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. i A. P. podali, iż w 1994 roku wydzierżawili 3 ary gruntu klasy 6 od M. G. i H. G.. W miesiącu sierpniu 1994 roku została rozpoczęta i zakończona budowa domku. O zamiarze budowy J. P. i A. P. powiadomili listownie organ nadzoru budowlanego w W.. Przedmiotowy obiekt nie jest trwale związany z podłożem. Zdaniem J. P. i A. P., zaskarżona decyzja nie ma związku ze sprawą odwołujących się, " ponieważ nie dotyczy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowalne (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.)". Właścicielami działki, na której znajduje się domek, J. P. i A. P. zostali po wydaniu przez Wójta Gminy W. decyzji z dnia [...] zatwierdzającej projekt podziału gruntów.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż po zapoznaniu się z dokumentami zawartymi w aktach sprawy i po dokonaniu analizy materiału dowodowego oraz argumentów skarżących nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Na wniosek Dyrekcji [...] Parków Krajobrazowych w S. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie budynku letniskowego znajdującego się na działce nr 1302/4 położonej w miejscowości M., gmina W., stanowiącego własność J. P. i A. P.. Podczas wizji stwierdzono wzniesienie na działce budynku letniskowego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,20 m x 6,90 m, o dachu dwuspadowym krytym blachą, posadowionego na betonowych stopach fundamentowych. Przedmiotowy budynek letniskowy wybudowany został w 1994 roku (w/g zgodnego oświadczenia właścicieli: A. P. - złożonego w PINB w Ś. w dniu 12 czerwca 2001 roku i J. P. - złożonego do protokołu z wizji w dniu 26 czerwca 2001 roku). W tej sytuacji organ stopnia podstawowego zobowiązany jest do orzekania względem takiego obiektu na podstawie wówczas obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku , z powołaniem w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji stosownych artykułów w/w prawa.
Właściciele obiektu, w toku prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postępowania, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego budynku letniskowego, nie przedstawili decyzji o pozwoleniu na budowę ani żadnych innych dokumentów związanych z jego budową. Wobec czego, organ nadzoru budowlanego uznał, iż budynek jest samowolą budowlaną.
Przedmiotowy budynek letniskowy wybudowany został w sierpniu 1994 roku na terenie, który zgodnie z uchwałą Rady Gminy w W. z dnia [...], nr [...] zatwierdzającą ogólny plan zagospodarowania gminy W. (opublikowaną w Dz. U. Woj. [...]. z [...]r., nr [...] poz. [...]) był przeznaczony pod uprawy rolne z dopuszczeniem budownictwa związanego z produkcją rolną, a obecnie zgodnie z uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...], nr [...] uchwalającej zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gm. W. znajduje się na terenie, gdzie obowiązuje bezwzględny zakaz budownictwa.
Z faktu, że odwołujący się weszli w posiadanie działki w 1998 roku, / działki, na której zlokalizowany jest budynek, względem którego orzeczono rozbiórkę /, a wcześniej ją tylko dzierżawili nie wynika, iż obowiązek rozbiórki został nałożony niewłaściwie. J. P. i A. P. wybudowali przedmiotowy obiekt i obecnie są właścicielami przedmiotowej działki.
W tej sytuacji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że inwestorzy naruszyli art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) stanowiący, iż roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Tym samym zasadnie organ I instancji nakazał rozbiórkę spornego obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. P. i A. P. ponowili argumenty i zarzuty zawarte we wcześniejszym odwołaniu.
Dodatkowo skarżący podnieśli, iż powołana w zaskarżonej decyzji uchwała nr [...] z dnia [...] nie dotyczy ich sprawy, gdyż budynek, którego nakazano rozbiórkę, w tym czasie był już wybudowany. Budynek ten nie jest wprawdzie związany z produkcją rolną, ale w przekonaniu skarżących, 3 ary ziemi nie są wystarczającą powierzchnią do prowadzenia takiej produkcji. Przedmiotowy budynek jest estetyczny, ekologiczny, cały z drewna o powierzchni mieszkalnej 30 m2 i nie posiada odpływów na ścieki, a w jego otoczeniu na przestrzeni 1 km nie ma z żadnej strony upraw rolnych - cały teren podzielony jest na niewielkie działki. Działkę skarżący traktują jak ogród z przeznaczeniem wyłącznie na niedzielny wypoczynek, który jest im niezbędny ze względu na stan zdrowia. Ponadto, w przekonaniu skarżących zaskarżona decyzja jest krzywdząca także z uwagi na długi okres czasu jaki upłynął od momentu wybudowania domku letniskowego.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do nowych argumentów podniesionych w skardze, że przedmiotowy budynek jest estetyczny, niezbędny skarżącym ze względu na stan zdrowia, a jego użytkowanie nie powoduje degradacji środowiska, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ustawa Prawo budowlane nie daje organom nadzoru budowlanego kompetencji do ich uwzględnienia.
W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2002 roku J. P. i A. P. zarzucili organom prowadzącym postępowanie pominięcie szeregu istotnych okoliczności, których nieuwzględnienie narusza przepisy k.p.a., zwłaszcza art. 7 i 77 § 1 oraz prawa materialnego. Skarżący podnieśli, iż art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane nakazuje organom wykazanie zaistnienia dwóch przesłanek : rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zezwolenia oraz tego, iż teren, na którym wzniesiono obiekt zgodnie z planem miejscowym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, przy czym organy są zobowiązane uwzględnić okoliczności faktyczne związane z zabudową terenu.
Skarżący podali, że w dacie budowy budynku byli przekonani o rekreacyjnym przeznaczeniu terenu, w czym upewniła ich ilość podobnych obiektów realizowanych w najbliższym otoczeniu a nawet związanych trwale z gruntem. Zaniechanie i tolerowanie przez organy administracji powstającej zabudowy doprowadziło do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu. W przekonaniu skarżących organy administracji przyczyniły się do tego stanu. Organy gminy wyrażały zgodę na zakładanie instalacji elektrycznych, telekomunikacyjnych oraz wodno – kanalizacyjnej, która powstała z inicjatywy samej gminy. Gmina pobierała też podatek od nieruchomości według stawek należnych za działki i obiekty letniskowe.
Skarżący powołali się także na okoliczność, iż organy gminy wyraziły już zgodę (pod warunkiem pokrycia kosztów przez właścicieli) na zmianę planu miejscowego i formalne usankcjonowanie rzeczywistego przeznaczenia przedmiotowego terenu, co uzasadniałoby zastosowanie w niniejszej sprawie art. 39 ustawy - Prawo budowlane.
Ponadto, J. P. i A. P. podnieśli, iż w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji nie obowiązywał jeszcze bezwzględny zakaz budownictwa na tym terenie, a sama działka nr ew. 1302/4 nie jest oznaczona na mapie sytuacyjnej symbolem upraw rolnych ( R ), lecz jako teren zadrzewienia. Zdaniem skarżących, organy rozstrzygające dokonały niedopuszczalnej rozszerzającej wykładni ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości.
W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe strona przeciwna stwierdziła, iż skarżący nie podnoszą nowych, istotnych elementów, nie znanych wcześniej organom nadzoru budowlanego, na podstawie których mogłaby nastąpić zmiana stanowiska, a w trakcie postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego zbadania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym względów celowości i słuszności.
W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego bądź prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 powołanej na wstępie ustawy.
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasad zawartych w art.7 i art.77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji zostało przeprowadzone z dopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Decyzja administracyjna została wydana w niniejszej sprawie po uprzednim wyjaśnieniu okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie.
Z dniem 1 stycznia 1995 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414). Z tym dniem straciła moc ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Stosownie do art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), zamieszczonym w Rozdziale 11 Przepisy przejściowe i końcowe, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust.2.
W myśl ustępu 2 art. 103 powołanej wyżej ustawy art. 48 tejże ustawy, dotyczącego orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 roku - sygn. akt K 9/95 ustawą z dnia 5 lipca 1996 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 100, poz. 465) dokonano zmiany art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 89, poz. 414) w ten sposób, iż rozszerzono stosowanie przepisów dotychczasowych do obiektów, w stosunku do których przed dniem 1 stycznia 1995 roku wszczęte zostało postępowanie administracyjne.
W rozważanej sprawie budowa przedmiotowego budynku została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 roku ( sierpień 1994 roku - okoliczność bezsporna ).
W tym stanie rzeczy do obiektu tego - zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (aktualnie t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) - znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Stosownie do art. 37 ust. 1 powołanej wyżej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...), gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. po pierwsze: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę ( pkt 1) lub
2. po drugie: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( pkt 2).
Warunkiem zastosowania przez organ administracji publicznej przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek:
1. rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia,
2. naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy.
A zatem jedną z koniecznych przesłanek nakazania rozbiórki na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy jest stwierdzenie wzniesienia obiektu budowlanego z naruszeniem prawa miejscowego.
Zastosowanie nakazu rozbiórki jest obligatoryjne wówczas, gdy obiekt został wzniesiony na terenie, który nie jest przewidziany pod zabudowę lub jest przewidziany pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1).
Pamiętać przy tym należy, iż warunkiem koniecznym do orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 - Prawa budowlanego z 1974 roku jest stwierdzenie wybudowania obiektu lub jego części niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.
Konkludując, warunkiem koniecznym do orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) jest stwierdzenie wybudowania obiektu lub jego części niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy - prawem budowlanym i prawem lokalnym, jakim jest plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego.
W rozważanej sprawie organy administracji wyjaśniły podstawowe kwestie związane z orzeczeniem nakazu przymusowej rozbiórki budynku, a mianowicie: realizację spornego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz naruszenie przez inwestora prawa miejscowego - obowiązującego w dacie budowy tego obiektu. Celem art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy jest eliminowanie samowoli budowlanej pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Organy obu instancji powołały się na ogólny plan zagospodarowania przestrzennego gminy W. , zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w W. z dnia [...], opublikowaną w Dz. U. Woj. [...]. z [...], Nr [...], poz. [...]. Powołanie tego planu w niniejszej sprawie jest w pełni uzasadnione, gdyż plan ten obowiązywał w dacie realizacji samowoli budowlanej.
Skarżący podali bowiem – czego nie kwestionują organy nadzoru budowlanego - iż budowę przedmiotowego budynku rozpoczęli i zakończyli w sierpniu 1994 roku. Data wzniesienia spornego budynku jest niezbędna celem ustalenia, który plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w okresie realizacji samowoli budowlanej. Skoro budowę spornego budynku inwestorzy zakończyli w sierpniu w 1994 roku a powołany wyżej plan został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w W. w dniu [...], to tym samym plan ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - do skutków samowoli budowlanej.
Przytoczony w decyzjach plan stanowi podstawę nakazania przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez pozwolenia na budowę w okresie obowiązywania tego planu – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego uchwalony i opublikowany zgodnie z właściwymi przepisami prawa ma moc powszechnie obowiązującą na obszarze nim objętym. Jest obowiązującym prawem lokalnymi jego ustalenia wiążą organy administracji publicznej wszystkich szczebli, a wydawane przez nie decyzje administracyjne podlegają sądowej kontroli zarówno w zakresie ich zgodności z ustawami jak i obowiązującym prawem lokalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach, że podstawą kontroli przez Sąd zgodności decyzji organów administracji publicznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią łącznie rysunek planu oraz jego tekst. W niniejszej sprawie do akt administracyjnych załączono wypis i wyrys planu, poświadczone za zgodność.
Ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego zawierają ograniczenie w zakresie określonego w art. 140 Kodeksu cywilnego władztwa nad gruntem. W tak szacowanych granicach właściciel może korzystać z gruntu, rozporządzać nim i dokonywać jego zabudowy. Obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Przedmiotowa działka stanowi tereny upraw rolnych i leśnych /RP i RL/. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy w W. z dnia [...], nr [...] zatwierdzającą ogólny plan zagospodarowania gminy W. (opublikowaną w Dz. U. Woj. [...] z [...], nr [...] poz. [...]) teren, na którym skarżący wznieśli budynek był przeznaczony pod uprawy rolne z dopuszczeniem budownictwa związanego z produkcją rolną. Skarżący, jak sami oświadczyli, zrealizowali domek letniskowy a zatem nie jest to budynek związany z produkcją rolną, którego budowę dopuszczał plan miejscowy - przed zmianą planu w 1994 roku.
Tereny oznaczone symbolem RL również według ustaleń planu nie są przeznaczone pod zabudowę. Są to obszary upraw leśnych i dolesień.
Obecnie zgodnie z uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...], nr [...] uchwalającą zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gm. W. teren upraw rolnych w dolinie rzeki A objęty został bezwzględnym zakazem budownictwa.
Okoliczność, iż Rada Gminy W. rozpoczęła procedurę, mającą na celu zmianę powyższego planu, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż to plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji budowy stanowi podstawę decyzji administracyjnych a nie materiały do przyszłego planu i przypuszczalne - wg projektu zmiany planu - przeznaczenie przedmiotowego terenu.
W tej sytuacji podjęcie przez Radę Gminy W. uchwały [...] z dnia [...] w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. nie może mieć wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem skonstruowane jako rozbieralne baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub określone jako tymczasowe stanowią budynki tymczasowe i jako obiekty budowlane / art. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku / wymagały pozwolenia na budowę – art. 28 Prawa budowlanego z 1974 roku. W tym stanie rzeczy okoliczność, iż budynek letniskowy zrealizowany przez skarżących nie jest trwale połączony z gruntem pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Zważywszy na powołanie się przez skarżących w piśmie z dnia 6 marca 2002 roku na art. 39 Prawa budowlanego z 1974 roku przypomnieć należy uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 4/01 z dnia 26 listopada 2001 roku.
W powyższej uchwale Sąd wskazał, iż do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
Oznacza to, iż skarżącym przysługuje prawo złożenia do organu administracji publicznej wniosku o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki spornego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki. Wniosku takiego – jak wynika z akt sprawy - skarżący nie składali w toku postępowania administracyjnego, a zatem organy nie były zobowiązane do orzekania w tym zakresie, tym bardziej, że skarżący kwestionowali nakaz rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło