II SA/Łd 223/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-04-17

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że sprawy z zakresu pomocy społecznej są zwolnione z opłat sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną rodziny skarżącego, której dochody wynoszą 1.851,36 zł na trzy osoby, a żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną.
Stan faktyczny
Skarżący Z.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że jego trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty żony i jej wynagrodzenia za pracę oraz stypendium córki, a także posiada mieszkanie. Skarżący nie zadeklarował posiadania innych dochodów ani majątku.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalono wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. AG Z.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący rozszerzył zakres żądania o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. oraz córką M. Strona posiada mieszkanie o powierzchni 62 m kw. Skarżący nie deklaruje osiągania żadnych dochodów, żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości 529,04 złotych oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 727,32 złotych, natomiast córka skarżącego otrzymuje stypendium socjalne, żywieniowe i motywacyjne w łącznej kwocie 600 złotych. Strona nie zadeklarowała posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tym zakresie zatem wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. Odnosząc się do żądania ustanowienia pełnomocnika, to w ocenie Referendarza sądowego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim na uwadze należało mieć fakt, iż trzyosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 1.851,36 złotych, zatem średni dochód przypadający na członka rodziny kształtuje się na poziomie 617 złotych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną, wymaga zatem znacznych wydatków na zapewnienie opieki lekarskiej i zakup leków. O trudnej sytuacji materialnej rodziny świadczy także fakt, iż córka skarżącego otrzymuje stypendium socjalne. Powyższe okoliczności dają podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego należy uwzględnić. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło