II SA/Łd 2230/01

Dnia 21 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie : Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referent - stażysta Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego H. K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się wyroku. H. K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek H. K.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu pozbawił H. K. uprawnień kombatanckich. W/wym. złożył pismo z dnia 26.03.2001 r., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie wniósł do sprawy nic nowego, a strona nie nadesłała dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji. Kierownik Urzędu rozpatrując ponownie sprawę ustalił bowiem, że skarżący nabył w b.ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem (WOP)". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę wojskową w jednostce WOP-u po 30.06.1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b.ZBoWiD-u i zaświadczenia Archiwum Straży Granicznej nr [...] z dn. [...]. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/wym. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji. Na mocy powołanego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanackich osoby ,,które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1926-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służba wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30 czerwca 1947 r.". Kierownik Urzędu działając zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2; art. 2 i art. 4 cyt. ustawy. Ta interpretacja znalazła potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W postępowaniu weryfikacyjnym Urząd postępował zgodnie z art. 10 i 73 § l kpa. W skardze, wniesionej przez H. K. na wymienioną decyzję, skarżący zarzucił, że: 1) pozbawienie uprawnień kombatanckich po 17 latach od ich nabycia jest działaniem prawa wstecz (nabył uprawnienia dnia 5.09.1984 r.). Uprawnienia kombatanckie nabył bowiem na podstawie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 122) i ich pozbawienie jest sprzeczne z Konstytucją i innymi ustawami, zdaniem skarżącego. 2) nie uwzględnienie faktycznie pełnionych obowiązków w Wojskach Ochrony Pogranicza, gdyż do wojska zgłosił się nie na ochotnika, ale został wcielony przez odpowiednie w tym czasie organy. Nie brał też udziału w "utrwalaniu władzy ludowej", a pełnił służbę chroniąc granice Państwa. Zdaniem skarżącego, brak dociekliwości i wnikliwości Urzędu, który wydał zaskarżoną decyzję, pozbawił go uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tytułu: "utrwalania władzy ludowej" w okresie od 12.12.1947 r. do 31.12.1947 r. w ramach pełnionej służby w LWP. W wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu. W związku z powyższym Kierownik Urzędu uznał za zasadne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami), a szczegółowe uzasadnienie zawiera zaskarżona decyzja. Zdaniem organu, zarzuty podniesione w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie przebiegu postępowania i działalności kombatanckiej, nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn wskazanych w skardze. Sąd administracyjny, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje w zakresie swojej działalności, kontrolę pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie zaś skargi i uchylenie decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego, następuje także wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w sprawie rozpoznawanej. W sprawie tej jest bezsporne, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie, na podstawie przepisów ustawy, wskazanej przez skarżącego, wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co wynika z dokumentacji, dołączonej do akt administracyjnych tej sprawy (m.in. orzeczenie Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w S. z dnia [...]). Osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", tracą te uprawnienia (art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego). Uprawnienia te zachowują jednak (między innymi) żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 roku do 30 czerwca 1947 roku (zdanie drugie). Oznacza to, że w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego w odniesieniu do uprawnień kombatanckich przyznanych skarżącemu na podstawie dotychczasowych przepisów na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, na organie orzekającym ciążył nie tylko obowiązek wykazania występowania przesłanki ustawowej, polegającej na uzyskaniu przez skarżącego uprawnień z tytułu wskazanego w tym przepisie, ale również obowiązek dokładnego wyjaśnienia, czy w tym wypadku nie występuje przesłanka negatywna, w postaci okoliczności uzasadniającej zachowanie nabytych przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Było to szczególnie niezbędne w okolicznościach sprawy niniejszej, w świetle dokumentacji zebranej w jej aktach administracyjnych. Z akt tych wynika bowiem, że skarżący H. K. pełnił służbę w "Ludowym Wojsku Polskim" od dnia 20 sierpnia 1946 roku do dnia 30 września 1948 roku (zaświadczenie nr [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. z dnia [...], wystawione dla ZBoWiD). Także w zaświadczeniu Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. z dnia [...], Nr [...], dołączonym do akt administracyjnych sprawy niniejszej, stwierdzono, że H. K. pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie od 20 sierpnia 1946 roku do dnia 30 września 1948 roku. Organ orzekający w decyzjach wydanych w niniejszej sprawie, w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności i nie wyjaśnił przyczyn, z jakich pominął w postępowaniu prowadzonym w odniesieniu do uprawnień kombatanckich, przyznanych skarżącemu na mocy dotychczasowych przepisów, fakt pełnienia prze skarżącego służby w Wojsku Polskim przed dniem 30 czerwca 1947 roku. Pełnienie zaś przez żołnierza z poboru służby w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., jest w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 (zdanie drugie) powołanej ustawy, przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich nabytych wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., III RN 143/00; OSNAPiUS 2002, z.7, poz. 150). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu... i art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.