II SA/Łd 224/17

Dnia 9 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku Stowarzyszenia A z siedzibą w S. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 grudnia 2016 r. nr XXIV/253/16 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 224/17 o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. A.B. J. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 grudnia 2016 r. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Odpowiadając na skargę Rada Gminy Szczerców wniosła o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia 25 lipca 2017 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w S., na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosło o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W treści wniosku wskazało, że działa zgodnie z regulaminem i podziela zasadnicze zarzuty skargi. Postanowieniem z dnia 5 października 2017 r., doręczonym Stowarzyszeniu 17 października 2017 r., sąd odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskiem z dnia 19 października 2017 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w S. ponownie zwróciło się do sądu o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowań II SA/Łd 224/17, II SA/Łd 225/17 i II SA/Łd 226/17, wskazując, że podziela zasadnicze zarzuty skarżących oraz przywołało obszernie statutowe cele działalności Stowarzyszenia, mające - jego zdaniem - stanowić podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W dniu 23 października 2017 r. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie tutejszego sądu z dnia 5 października 2017 r. Przy kolejnym piśmie z dnia 2 stycznia 2018 r. Stowarzyszenie oświadczyło, że wniosek z 19 października 2017 r. nie wymaga rozpatrzenia merytorycznego i ponownie wniosło o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowań II SA/Łd 224/17, II SA/Łd 225/17 i II SA/Łd 226/17. W jego uzasadnieniu podzieliło zasadnicze zarzuty skarżących i obszernie odniosło się do prowadzonej przezeń działalności statutowej. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. sąd, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie z 5 października 2017 r. W dniu 23 stycznia 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Stowarzyszenia z dnia 16 stycznia 2018 r. wraz z kolejnym wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowań II SA/Łd 224/17, II SA/Łd 225/17 i II SA/Łd 226/17, zawierające analogiczne uzasadnienie jak wniosek z 2 stycznia 2018 r. W treści wspomnianego pisma Stowarzyszenie oświadczyło, że wnioski z dnia 2 stycznia 2018 r. i 19 października 2017 r. uważa za niewymagające rozpatrzenia. Pismem procesowym z dnia 23 stycznia 2018 r., które wpłynęło do akt sprawy 30 stycznia 2018 r., zatytułowanym "Uzupełnienie zażalenia na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 5.10.2017 r." Stowarzyszenie przestawiło dodatkowe dowody dotyczące aktualnej zabudowy i aktualnej kwalifikacji zakładu wynikającej z przepisów prawa, potwierdzające – w jego przekonaniu - prawo Stowarzyszenia do udziału we wskazanych wyżej postępowaniach. W dniu 12 marca 2018 r. Stowarzyszenie złożyło uzupełnienie wniosku z dnia 16 stycznia 2018 r. W treści pisma wnioskodawca przedstawił dodatkowe dowody dotyczące aktualnej zabudowy i aktualnej kwalifikacji zakładu wynikającej z przepisów prawa, potwierdzające prawo Stowarzyszenia do udziału we wskazanych wyżej postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 9 i art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis art. 165 p.p.s.a. możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII - Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Opublikowano: WKP 2018 – Lex). Przewiduje on możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W realiach rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. odmówił Stowarzyszeniu A z siedzibą w S. dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Wobec powyższego ponowny wniosek Stowarzyszenia (ponowne wnioski) o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sąd potraktował jako wniosek o zmianę wspomnianego wyżej postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek w tym trybie stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do zmiany postanowienia z dnia 5 października 2018 r., ponieważ z całą pewnością nie ziściła się przesłanka określona przez ustawodawcę jako "zmiana okoliczności sprawy". O zmianie okoliczności sprawy - wbrew przekonaniu Stowarzyszenia - nie świadczą kolejne wnioski o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania, poparte tym razem obszerną argumentacją. Podkreślić trzeba, że zasadniczym powodem podjęcia przez sąd postanowienia z dnia 5 października 2017 r., aktualnym również obecnie, był i jest fakt, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Szczerców w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy Szczerców, z mocy art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073) – w skrócie "u.p.z.p." jest aktem prawa miejscowego, podejmowanym w ramach procedury planistycznej ściśle uregulowanej w przepisach wspomnianej ustawy. Procedura planistyczna uregulowana jest odrębnie i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, ale do uchwalenia prawa miejscowego. Powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: postanowienia NSA z dnia: 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1306/11, 26 lipca 2011 r. sygn. akt II OZ 644/11, 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 3/14, 5 listopada 2010 r. sygn. akt II OZ 703/10, 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II OZ 1361/07, 17 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 1270/15, 12 maja 2016 r. sygn. akt II OZ 451/16 – dostępne jak wyżej). Zauważyć w związku z tym trzeba, że przepisy u.p.z.p. ani też przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w tym jej art. 101 ust. 1 (stanowiący podstawę prawną złożenia skargi na uchwałę), nie przewidują udziału w postępowaniu ze skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego podmiotów innych niż gmina (rada gminy) i skarżący. Brak jest wreszcie przepisu szczególnego, na mocy którego organizacja społeczna lub jakikolwiek inny podmiot mógł brać udział w takim postępowaniu. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 38/16 i 1307/15 wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a. nie może prowadzić do tego, że organizacja społeczna nie mogłaby uczestniczyć w szeroko rozumianym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego, a dopuszczona zostanie do udziału jedynie w postępowaniu sądowym dotyczącym kwestionowanego planu. Reasumując, skoro nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy i postępowanie, w którym podjęto zaskarżoną uchwałę nie zmieniło swojego prawnego charakteru, to brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do dopuszczenia Stowarzyszenia A do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze jego uczestnika, a co za tym idzie do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 5 października 2017 r. Według sądu przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym a w szczególności, gdy przedmiotem postępowania jest przepis prawa miejscowego. W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a. A.B.