II SA/Łd 228/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział IIII w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie: 1/ uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zarejestrowaniu za nr [...] samochodu marki Fiat Punto na nazwisko M. C., polegającej na wydaniu dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] i tablic rejestracyjnych, 2/ odmowy zarejestrowania tego samochodu jako ciężarowo-uniwersalnego na nazwisko M. C. 3/ zobowiązania do zwrotu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po wznowieniu postępowania organ I instancji wydał zakwestionowaną decyzję. Wyjaśnił, że pojazd zarejestrowany został w dniu 4 kwietnia 2000 r. na podstawie doręczonych przez stronę dokumentów: faktury WAT nr [...] z dnia [...] wystawionej przez firmę A M.M., faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej przez firmę B A. T. dla firmy A, oświadczenia A. T. o sprzedaży pojazdu marki Fiat Punto ciężarowo-uniwersalnego PPH A M. M., karty pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego z dnia [...]. wystawionego na A. T. zam. W., ul. A 32. Ze wszystkich dokumentów wynikało, że przedmiotowy samochód jest pojazdem ciężarowo-uniwersalnym. W dniu 27 września 2001 r. po otrzymaniu sygnalizacji z Urzędu Skarbowego Ł. o zbadanie zgodności z prawem decyzji o rejestracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wydało decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o rejestracji za nr rej. [...] samochodu marki Fiat Punto ciężarowo-uniwersalnego na nazwisko A. T.. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu był brak świadectwa homologacji na przedmiotowy samochód, początkowo zarejestrowany jako osobowy, a następnie po dokonaniu przeróbek przez A. T. zarejestrowany jako ciężarowo-uniwersalny po przeprowadzeniu badania przez stację diagnostyczną. Uzasadniając swoją decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło, że decyzja o rejestracji nie może się ostać w obrocie prawnym, gdyż rejestracja przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego nastąpiła bez spełnienia przesłanek niezbędnych do przekwalifikowania samochodu osobowego na ciężarowy, co rażąco narusza prawo w rozumieniu art.156 § 1 kpa. W związku z powyższym, organ rejestrujący w Ł. na podstawie art.145 § 1 pkt 8 kpa wznowił postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu i zgodnie z art..151 § 1 pkt 2 wydał zaskarżoną decyzję." W dalszej części Kolegium przytoczyło treść art.72 ust.1 i art.73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U Nr 98, poz.602 ze zm./ oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U Nr 44, poz.432 ze zm./. Wyjaśniło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. stwierdzająca nieważność decyzji oznacza, że nie istnieje w obrocie prawnym dowód rejestracyjny pojazdu marki Fiat Punto nr rej. [...] jako pojazdu ciężarowo-uniwersalnego. Fakt nieistnienia dowodu rejestracyjnego oznacza, że strona nie doręczyła jednego z wymaganych przez przepisy dokumentu stanowiącego podstawę do rejestracji pojazdu. Tym samym należało uchylić decyzję o zarejestrowaniu pojazdu na nazwisko strony. M. C. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że samochód kupił jako ciężarowy używany od PPH A w Ł., które to Przedsiębiorstwo kupiło go od A. T.. Wydział Komunikacji w Ł., po uzyskaniu potwierdzenia z poprzedniego urzędu, który zarejestrował pojazd, uznał, że pojazd jest samochodem ciężarowym, o czym świadczy dowód rejestracyjny. Samochód posiada atest od rzeczoznawcy stwierdzający, iż jest samochodem ciężarowym. Samochody ciężarowe kupione jako używane nie mogą posiadać świadectwa homologacji, gdyż sprzedający nie posiada uprawnień do wydawania takich świadectw dla samochodów używanych. Konsekwencją decyzji o wyrejestrowaniu samochodu jako ciężarowego jest egzekwowanie przez urząd skarbowy podatku VAT wraz z karą i odsetkami oraz przerejestrowanie samochodu na samochód osobowy. To zaś spowoduje dramatyczną sytuację jego rodziny. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Stwierdziła, że nie może odnieść się do zarzutu, że firma A nie jest uprawniona do wydawania świadectw homologacyjnych ani też do zarzutów odnoszących się do niekorzystnych dla skarżącego skutków finansowych. Podkreśliła, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu jako ciężarowego. Rejestracja nastąpiła na podstawie zaświadczenia wydanego przez stację diagnostyczną. Natomiast w myśl art.68 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz.602 ze zm./ producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika oraz przedmiotów wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Ustęp 2 tegoż artykułu stanowi, że za producenta, o którym mowa w ust.1, uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu. W ust.8 wskazano, że w razie zmiany warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Ustęp 9 stanowi, że w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków, stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. A zatem legalizacja zmian technicznych dotyczących pojazdu mogła nastąpić jedynie w trybie postępowania homologacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargi na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego. Zgodnie bowiem z art.145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Kategoryczne sformułowanie cytowanego przepisu, że "wznawia się postępowanie" przesądza o tym, że w razie stwierdzenia przez organ administracji jednej z przesłanek wymienionych w art.145 § 1 kpa ma on obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. /B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 1996, str. 645/. Wobec stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nieważności decyzji z dnia [...] o rejestracji samochodu marki Fiat Punto nr rej. [...] jako samochodu ciężarowo-uniwersalnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. miało bezwzględny obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania o zarejestrowanie pojazdu. Dowodem potwierdzającym wydanie decyzji z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki Fiat Punto nr rej. [...]jest dowód rejestracyjny. Jeżeli decyzja o rejestracji dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art.145 § 1 kpa, to postępowanie w takiej sprawie powinno być wznowione, a decyzja rejestracyjna uchylona. Zgodnie z art.72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U Nr 98, poz. 602 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji dokonuje się na podstawie: 1/ dowodu własności pojazdu, 2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane, 4/ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, 5/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 6/ dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. Decyzja o stwierdzeniu nieważności ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek prawny ex tunc. Innymi słowy to oznacza, że decyzja z dnia [...] o rejestracji samochodu marki Fiat Punto jako ciężarowego jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od dnia jej wydania, a w konsekwencji M. C. zgłaszając samochód do rejestracji nie przedstawił dowodu rejestracyjnego niezbędnego do rejestracji pojazdu jako ciężarowego, co spowodowało wydanie decyzji o odmowie zarejestrowania tego samochodu jako ciężarowego. Należy dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela poglądy wyrażone w uchwale Składu Pięciu Sędziów NSA z dnia 23 października 2000 r. OPK 17/00 (ONSA 2001/2/62), wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 r. (OSNP 2002/5/103), a także w uchwale Składu Pięciu Sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2000 r. OPK 18/00 (ONSA 2001/3 poz.102) i uchwale z dnia 1 lipca 2002 r. OPK 22/02 (ONSA 2003/2/52), w myśl których przepis art.68 ust.9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 129, poz.1444/ przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy. Sąd podziela także pogląd, że obowiązek ten spoczywa na podmiocie dokonującym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zmiany rodzaju oraz przeznaczenia pojazdu. Wydanie w takim przypadku decyzji o zarejestrowaniu, jako ciężarowego, samochodu wcześniej zarejestrowanego jako osobowy, tylko na podstawie zaświadczenia o wyniku badań technicznych, wydanego przez Stację Kontroli Pojazdów, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności. Dotyczy to jednak tej decyzji, w której jako pierwszej, bez wymaganych ustawą dokumentów dokonano zmiany danych określonych w świadectwie homologacji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.