II SA/Łd 2294/01
WyrokWSA w Łodzi2004-05-11
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma możliwość legalizacji samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości legalizacji samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., stwierdzenie samowoli budowlanej skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepis ten nie daje organowi możliwości uwzględnienia argumentów inwestora ani podejmowania czynności zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej.Stan faktyczny
I. K. i B. K. dokonali samowolnie nadbudowy budynku mieszkalnego, wykonując mury poddasza i więźbę dachową bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nadbudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący podnosili, że spełnili warunki do uzyskania pozwolenia i rozpoczęli roboty w dobrej wierze, licząc na jego szybkie uzyskanie, a także wskazywali na trudną sytuację materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA : Małgorzata Stahl (spr.), Sędzia WSA : Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Referendarz sądowy : Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. K. i B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
II S.A./Łd 2294/01
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działając na podstawie art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania I. i B. K. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] w sprawie nakazania I. i B. K. dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanej nadbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na wykonaniu murów poddasza, więźby dachowej przykrytej folią , na której zamocowano łaty drewniane, zlokalizowanego na działce nr ew. 921 położonej w D. gm. S., bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na wniosek M. M. dokonał oględzin na działce położonej w D. podczas której ustalił, że I. i B. K. dokonali samowolnie w lipcu- sierpniu 2001 r. nadbudowy budynku mieszkalnego. Wykonano mury poddasza, więźbę dachową, na której zamontowano łaty drewniane. W efekcie powyższego organ stopnia podstawowego decyzją Nr [...] z dnia [...] nakazał rozbiórkę samowolnie dokonanej nadbudowy na istniejącym budynku mieszkalnym , w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie wnieśli I. i B. K. Organ II-ej instancji badając akta sprawy stwierdził, iż zgodnie z art. 28 cytowanego na wstępie Prawa budowlanego - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W art. 29 wyliczono enumeratywnie obiekty i roboty budowlane o określonych parametrach technicznych i uwarunkowaniach lokalizacyjnych, które zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast art. 30 określa, które budowy oraz roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, wymagają natomiast zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczne- budowlanej.
W świetle tych przepisów bezspornym pozostaje fakt, że na dokonanie omawianej nadbudowy wymagane było pozwolenie na budowę. Zatem w omawianej
sprawie organ I-ej instancji po stwierdzeniu iż nadbudowa budynku wykonana została bez decyzji o pozwoleniu na budowę, nakazał jej rozbiórkę .
Zgodnie z art. 48 cytowanej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego nie może dokonać ewentualnej legalizacji nadbudowy, a organ administracji architektoniczno- budowlanej wydać pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez odwołujących się, organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, iż w przypadkach określonych w art. 48 organ nie ma możliwości oceny sytuacji, zaś inwestor nie może być zwolniony od obowiązków wynikających z ustawy -prawo budowlane. Organ dodał, iż nawet trudna sytuacja syna odwołujących się nie upoważnia ich do działania niezgodnego z prawem i odstąpienia od wydanego nakazu rozbiórki.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Sądu I. i B. K., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wydając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie uwzględnił podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentów, a w szczególności:
1) w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wszystkie wymagane przepisami prawa budowlanego warunki zostały spełnione
2) w chwili rozpoczęcia robót nie istniały żadne przeszkody uniemożliwiające uzyskanie pozwolenia na budowę, wobec czego ponaglani koniecznością zakończenia inwestycji przed nastaniem pory jesienno- zimowej zdecydowali się na rozpoczęcie , działając w dobrej wierze i licząc na uzyskanie pozwolenia w ciągu najbliższych dni od przystąpienia do prowadzenia robót.
Skarżący powołali w skardze okoliczności świadczące o ich trudnej sytuacji materialnej, bez własnego mieszkania pozostaje syn skarżących z rodziną , a na rozbudowę domu wydatkowali wszystkie swoje oszczędności.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ nadzoru budowlanego II instancji wskazał, że okoliczność iż skarżący byli w trakcie załatwiania pozwolenia na budowę, a omawianą nadbudowę wykonali ze względu na zbliżającą się zimę nie może stanowić podstawy do legalizacji tej nadbudowy, gdyż prawo budowlane z 1994 r. nie przewiduje takiej procedury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona bo zaskarżona decyzja prawa nie narusza a tylko naruszenie prawa - materialnego lub procesowego dałoby Sądowi kompetencję do jej uchylenia. Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności biorąc pod uwagę stan prawny w dacie wydania aktu lub dokonania zaskarżonej czynności. W świetle obowiązującego w dacie wydawania decyzji przepisu art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89,poz.414 ze zm.) stwierdzenie samowoli budowlanej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Powołany przepis nie dawał organowi nadzoru budowlanego możliwości uwzględnienia argumentów skarżących i podejmowania czynności zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej . Faktem niekwestionowanym w sprawie jest wykonanie przez skarżących w lipcu - sierpniu 2001 r. nadbudowy budynku mieszkalnego bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę . W tej sytuacji przepis art.48 Prawa budowlanego w brzmieniu wówczas obowiązującym został prawidłowo zastosowany, nie naruszone zostały także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270) w związku z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.),orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło