II SA/Łd 232/17
WyrokWSA w Łodzi2017-06-28
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego, obliczone na podstawie aktualnej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, jest zgodne z prawem, nawet jeśli zobowiązani znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie egzekucyjne, a także prawidłowo określiły wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Wysokość grzywny obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oparta na cenie 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli zobowiązani znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Grzywna w celu przymuszenia ma charakter motywacyjny i podlega umorzeniu w przypadku wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i S. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego i nałożyło nową grzywnę w innej wysokości. Skarżący kwestionowali zasadność i wysokość grzywny, podnosząc m.in. trudną sytuację materialną i zdrowotną, a także zarzucając organom naruszenie przepisów dotyczących wyboru najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi M. R. i S. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczo – inwentarskiego - oddala skargę. LS
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], po rozpoznaniu zażalenia M. i S. R., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz orzekł w sprawie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...]– na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz § 6 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043) – nakazał M. i S. R. rozbiórkę budynku gospodarczo – inwentarskiego, usytuowanego na działce nr ewid. 318, położonej w D. 59, gm. Ł. i uporządkowanie terenu oraz wyznaczył termin przystąpienia do rozbiórki na dzień 3 listopada 2014 roku, oraz termin zakończenia rozbiórki i uporządkowana terenu na dzień 31 marca 2015 roku.
W dniu 17 kwietnia 2015 roku organ powiatowy przeprowadził oględziny na nieruchomości w celu sprawdzenia wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji stwierdzając, że budynek gospodarczo – inwentarski nie został rozebrany, a tym samym nie został wykonany obowiązek wynikający z ww. decyzji.
W tej sytuacji organ powiatowy pismem z dnia 27 kwietnia 2015 roku wystosował do zobowiązanych upomnienie Nr [...] wzywające do wykonania rozbiórki, które zostało doręczone zobowiązanym w dniu 29 kwietnia 2015 roku.
Kontynuując postępowanie organ powiatowy w dniu 12 maja 2015 roku wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] skierowane do M. R. oraz S. R., doręczone im w dniu 13 maja 2015 roku.
Następnie w dniu 16 lipca 2015 roku organ stwierdził, że budynek nadal nie został rozebrany, a ponadto, że obecnie nie mamy do czynienia z budynkiem, gdyż jest to obiekt budowlany w dużej części nie pokryty dachem.
W takim stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. – na podstawie art. 122 § 1 w zw. z art. 119 i art. 121 § 4 i 5 oraz art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1619 ze zm., dalej jako: "u.p.e.") – postanowieniem z dnia [...] roku:
- nałożył na M. i S. R. grzywnę w kwocie 95.182,83 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 roku,
- wezwał M. i S. R. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 12 maja 2015 roku w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 roku wskazując, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze,
- pobrał za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, opłatę w wysokości 68 zł.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie M. i S. R. wnieśli zażalenie podnosząc, iż organ niedostatecznie wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy by doprowadzić do wykonania przez zobowiązanych nałożonego obowiązku bez potrzeby stosowania środków przymusu. Z tego powodu autorzy zażalenia wnieśli o uchylenie kontestowanego postanowienia.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i postanowił:
- nałożyć na M. i S. R. grzywnę w kwocie 94 317,75 zł i wezwać do jej uiszczenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 roku ze wskazaniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,
- wezwać M. i S. R. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 12 maja 2015 roku, wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 roku ze wskazaniem, że w przypadku niewykonania obowiązku w ww. terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż organ powiatowy wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 15 § 1 oraz art. 32 u.p.e., wobec czego mógł on zastosować środek egzekucyjny (dopuszczalny do egzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym). Organ powiatowy wydał zatem postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych z dnia 12 maja 2015 roku.
Następnie organ drugiej instancji cytując treść art. 119 § 1 i § 2, art. 121 i art. 122 § 1 u.p.e. stwierdził, że organ powiatowy prawidłowo powołał w podstawie prawnej kwestionowanego postanowienia ww. przepisy. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zależności od charakteru obowiązku do wykonania przez zobowiązanego a wynikającego z Prawa budowlanego precyzyjnie określają, kiedy organ nadzoru budowlanego winien kwotowo – w zależności od sytuacji majątkowej – określić grzywnę (art. 121 § 2 u.p.e.), a kiedy wyliczyć grzywnę według wzoru określonego w art. 121 § 5 u.p.e. (rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części).
Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, co ma to o tyle istotne znaczenie, że do budynków lub ich części, których rozbiórkę nakazano przy nakładaniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia stosuje się art. 121 § 5 u.p.e. Przepis ten ustanawia sposób obliczania wysokości grzywny, a jej wysokość nie jest ograniczona górnymi granicami.
Uwzględniając powyższe oraz treść przepisu art. 121 § 5 u.p.e. organ podkreślił, że obowiązek rozbiórki nałożony decyzją z dnia 3 września 2014 roku dotyczy budynku gospodarczo – inwentarskiego o wymiarach: długość 26,70 m, szerokość 4,50 m, powierzchnia zabudowy 120,15 m2. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 listopada 2015 roku w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2015 roku – obowiązującym w dacie wydania skarżonego rozstrzygnięcia (Dz. Urzęd. GUS z 2015 roku, poz. 45) cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2015 roku wyniosła 3.961 zł. W związku z tym grzywna w celu przymuszenia wyliczona przez organ pierwszej instancji wyniosła: 1/5 x 3.961 zł x 120,15 m2 = 95.182,83 zł.
Zgodnie z obecnym komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 lutego 2016 roku w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 roku (Dz. Urzęd. GUS z 2016 roku, poz. 10) cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 roku wyniosła 3.925 zł. Zatem grzywna w celu przymuszenia wynosi: 1/5 x 3.925 zł x 120,15 m2 = 94.317,75 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w sprawie organ pierwszej instancji dokonał właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia oraz prawidłowo określił jej wysokość. Niemniej jednak mając na względzie to, że zmieniła się cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego na korzyść strony oraz to, iż organ drugiej instancji rozpatrując zażalenie zobowiązany jest uwzględniać zmiany, które zaszły od czasu wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, organ uznał, iż należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") uchylić postanowienie organu powiatowego i oraz w sprawie.
W konkluzji organ podkreślił, że organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] roku umorzył opłatę w wysokości 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny, organ drugiej instancji odstąpił od nakładania opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny.
Kwestionując powyższe postanowienie M. i S. R. wnieśli skargę domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i wskazując na naruszenie:
- art. 8 K.p.a., art. 7 § 2 u.p.e. oraz art. 33 ust. 8 u.p.e. poprzez ich niezastosowanie,
- art. 11 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy by w miarę możności doprowadzić do wykonania przez zobowiązanych decyzji bez potrzeb) stosowania środków przymusu,
- art. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż w sprawie mamy do czynienia z budynkiem, a nie obiektem budowlanym.
W motywach skargi jej autorzy wyjaśnili, że przepis art. 7 § 2 u.p.e. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. W sprawie za środek taki organ egzekucyjny uznał wymierzenie grzywny w wysokości 94.317,75 zł, przy czym grzywna w tej wysokości została wymierzona obojgu zobowiązanym, będącym małżonkami i prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe. Organ egzekucyjny zastosował grzywnę w celu przymuszenia, przez to dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 § 2 u.p.e. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego niewłaściwego ze względu na nadmierną uciążliwość dla zobowiązanych.
Organ określając wysokość grzywny nie brał pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanych, którzy są w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej. Obydwoje ukończyli 70 lat i ciężko chorują na serce oraz na chorobę psychiczną. S. R. choruje na serce i reumatyzm, w styczniu 2014 roku przebywał w szpitalu, a w październiku 2014 roku otrzymał skierowanie do szpitala. Również M. R. ma liczne problemy zdrowotne, nasilone z powodu tragicznej śmierci syna w wypadku samochodowym. Dochody uzyskiwane przez skarżących z tytułu świadczeń emerytalnych są niskie (skarżąca otrzymuje 780 zł miesięcznie, zaś skarżący 980 zł). Kwoty te wystarczają jedynie na pokrycie niezbędnych wydatków, jak leczenie i wyżywienie. Leczenie jest bardzo drogie, a renty niewysokie. Skarżąca ma liczne problemy zdrowotne, nasilone z powodu tragicznej śmierci syna w wypadku samochodowym i pomimo upływu lat nie otrząsnęła się z dramatu jaki przeżyła. Od czasu tego nieszczęścia skarżący załamali się do tego stopnia, że ledwo ich odratowano. Widzieli na własne oczy śmierć swojego dziecka. Od tego czasu chorują, nie mogą sobie poradzić psychicznie z tym problemem, a nie otrzymują żadnej pomocy. Zdrowie zobowiązanych nadal się pogarsza. Skarżący są osobami nieporadnymi, a z problemami zostali sami. Nakładanie tak wysokich sum na osoby ciężko chore jest niehumanitarne, nie można tak traktować osób niepełnosprawnych i po tak ciężkich przejściach.
Skarżący podkreślili, że organ nie uzgodnił terminu rozbiórki by zapewnić im możliwość ułożenia swych spraw osobistych i zdrowotnych. Owszem żaden przepis prawa nie zakazuje uzgodnienia tego terminu, ale zasady określone w art. 7 i art. 8 K.p.a. sugerują taki właśnie sposób procedowania organu.
Organ wymierzając grzywnę winien wziąć pod uwagę takie okoliczności sprawy jak: przyczyny niewykonania rozbiórki, czy upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem obowiązku. Skarżący nie mają możliwości dokonania rozbiórki ze względów finansowych i technicznych.
Ponadto budynki wykonane są z cementowej mocnej cegły i z pewnością się nie zawalą. Dachy zostały zerwane przez mocne wichury, gdyż budynki znajdują się na ustroniu, w odległości 400 m od sąsiadów. Wystarczy tylko naprawić dachy, aby budynki nadawały się do użytku. Budynki nie stanowią zagrożenia. Ponadto – w ocenie skarżących – w sprawie mamy do czynienia z budynkiem, a nie obiektem budowlanym.
Ustalenie w sprawie grzywny w podanej przez organ wysokości nosi cechy niesprawiedliwości i nieadekwatności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 roku wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Wywody Sądu winna rozpocząć uwaga, iż w niniejszym postępowaniu Sąd ocenia legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku. Wymienionym wyżej aktem organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na M. i S. R. grzywny w celu przymuszenia dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo - inwentarskiego i nałożył jednoczenie na zobowiązanego grzywnę w nowej wysokości. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego spowodowane było faktem, że po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji zmieniła się cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, podawana co kwartał przez Prezesa GUS, tak więc należało orzec grzywnę w innej wysokości, niż uczynił to organ pierwszej instancji. Poza tą okolicznością organ odwoławczy uznał, że zarówno wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, jak i zastosowany przez organ pierwszej instancji środek egzekucyjny, były prawidłowe.
Analiza akt administracyjnych i wszelkich okoliczności przedmiotowej sprawy nie pozwala na kontestowanie stanowiska organów administracji.
Stosownie do art. 119 § 1 powołanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.).
W sprawie, wobec niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku o rozbiórce budynku gospodarczo – inwentarskiego usytuowanego na działce nr ewid. 318 w D. 59, gm. Ł., organ egzekucyjny zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne, po uprzednim doręczeniu skarżącym w dniu 29 kwietnia 2015 roku upomnienia, stosownie do art. 15 § 1 u.p.e. Lektura wspomnianego upomnienia pozwala stwierdzić, iż zawierało ono m.in. wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niezastosowania się przez skarżących do upomnienia i niewykonania obowiązku – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając skarżącym tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] roku, a następnie nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia.
Sięgając do treści art. 122 § 1 u.p.e. należy dostrzec, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Stosownie do art. 122 § 2 u.p.e. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,
2. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Postanowienie o nałożeniu grzywny zawierało wymienione wyżej elementy, co potwierdza jego lektura. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanym już wcześniej, a w samym postanowieniu organ wezwał strony do wykonania wskazanego w nim obowiązku, z odpowiednim zagrożeniem wynikającym z treści art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.
Również tytuł wykonawczy zawierał wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 27 § 1 u.p.e., w tym klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo określił także wysokość nałożonej grzywny. Zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e. wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia w czasie obowiązywania komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 listopada 2015 roku, w którym cena 1 m2 ustalona została na kwotę 3.961 zł. Organ odwoławczy z kolei wydał zaskarżone postanowienie przyjmując cenę 1 m2 opublikowaną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie z dnia 25 lutego 2016 roku (3.925 zł). Stąd też zasadne było uchylenie postanowienia organu I instancji i nałożenie grzywny w wysokości uwzględniającej nową cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Szczegółowe wyliczenia wysokości grzywny zostały przedstawione w uzasadnieniach kontestowanych rozstrzygnięć. Skarżący nie podnosili w swojej argumentacji żadnego zarzutu związanego z kwestionowaniem jakiegokolwiek parametru tejże opłaty. Analiza przedmiotowej sprawy także nie ujawniła takowych wątpliwości.
Prawidłowo została również określona opłata egzekucyjna w wysokości 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 64a § 1 u.p.e., organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne – w tym za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.
W ocenie Sądu, organy egzekucyjne w prawidłowy sposób wszczęły i prowadziły postępowanie egzekucyjne. Argumenty podnoszone przez skarżących nie mogły wpłynąć na inną ocenę. Przede wszystkim nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu argument, że organ zastosował grzywnę w wysokości nieodzwierciedlającej stanu majątkowego skarżących. Przepis art. 121 § 5 u.p.e. nie przyznaje organowi egzekucyjnemu możliwości samodzielnego ustalania wysokości grzywny. Niezasadne są również argumenty, że przewidziany do rozbiórki obiekt nie jest budynkiem, tylko innym obiektem budowlanym, a art. 121 § 1 u.p.e. stosuje się tylko w odniesieniu do budynków. Pamiętać należy, że w myśl art. 29 § 1 in fine u.p.e. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obowiązek ten określony został w ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki. Nie ma wątpliwości, że obiekt ten stanowi budynek, skoro po pierwsze tak został zakwalifikowany w decyzji określającej obowiązek podlegający wykonaniu, a po drugie wciąż spełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych fotografii wynika, ze sporny obiekt posiada wszystkie wymienione elementy, choć dach jest częściowo uszkodzony. Tym niemniej niewykonanie obowiązku w określonym przez organ terminie nie może stanowić argumentu, że obiekt nie spełnia definicji budynku, bo po tym czasie uszkodzeniu uległa część dachu.
Ponadto, w toku postępowania egzekucyjnego nie jest przedmiotem negocjacji między organem egzekucyjnym, a stroną zobowiązaną do wykonania obowiązku, termin jego realizacji. Przyczyny niewykonania nakazu rozbiórki, w tym m.in. brak fizycznych i materialnych możliwości wykonania obowiązku rozbiórki, nie są okolicznościami, które winien uwzględniać organ w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te nie wpływają ani na możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a ni na wysokość grzywny w celu przymuszenia. W tym miejscu podkreślić wypada, iż warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest stwierdzenie, iż określony obowiązek nie został przez zobowiązanego wykonany. W sprawie organ pierwszej instancji, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w toku oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 17 kwietnia 2015 roku, ustalił w sposób niewątpliwy, iż obowiązek rozbiórki nie został przez skarżących wykonany. Okoliczności tej autorzy skargi nie kontestują.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 7 § 2 u.p.e. z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, należy zaakcentować, że organ egzekucyjny miał w niniejszej sprawie do wyboru grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze (art. 127 – 135 u.p.e.). Grzywna w celu przymuszenia, choć jej wysokość w niniejszej sprawie jest znaczna, ma na celu jedynie doprowadzić do wykonania obowiązku. W myśl art. 125 § 1 u.p.e. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Jeśli więc organ egzekucyjny, nakładając grzywnę, doprowadzi do nadrzędnego celu postępowania egzekucyjnego, czyli do wykonania przez skarżących rozbiórki budynku, grzywna zostanie umorzona. Skarżący nie będą musieli jej wówczas uiścić. Z tej przyczyny grzywnę w celu przymuszenia należy uznać za środek egzekucyjny mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, które polega, w myśl art. 127 u.p.e., na zleceniu wykonania obowiązku innej osobie za zobowiązanego i na jego koszt.
Konkludując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło