II SA/Łd 232/25

Dnia 17 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2025 r. nr SKO 4115.377.2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego oddala skargę. ał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 9 stycznia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zgierza z 13 grudnia 2024 r., którą odmówiono A. B. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że 14 listopada 2024 r. wpłynął do wniosek A. B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest obywatelem [...], w Polsce przebywa w związku z uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Organ, powołując się na treść art. 5 pkt 2 ust b ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2024 r. poz. 1283 ze zm. – u.p.s.) wskazał, że w obecnym stanem prawnym nie ma podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy w formie zasiłku stałego, skoro nie jest on wymieniony w katalogu świadczeń wskazanych ww. regulacji. W przypadku wnioskodawców przebywających w Polsce, tak jak strona, ze względów humanitarnych ustawodawca w sposób wyczerpujący określił rodzaj przysługujących im świadczeń z pomocy społecznej, wprowadzając tym samym zamknięty katalog tych świadczeń. Nie jest więc możliwe w drodze wykładni rozszerzenie uprawnień do świadczeń w katalogu tym nie wymienionych i przyznanie zasiłku stałego. W skardze A. B. zakwestionował prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując, że jest ona krzywdząca. Dodał, że jest osobą starszą, w trudniej sytuacji życiowej i materialnej. Został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2025 r., co uprawnia go do pobierania zasiłku stałego. Jego niepełnosprawność ze schorzeniem specjalnym dyskwalifikuje go jako pracownika w większości zakładów pracy chronionej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 pkt 2 lit.b u.p.s., w myśl którego prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany - w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że wobec wszystkich kategorii osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej ustawodawca formułuje wymóg mieszkania i przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto wskazanym w art. 5 pkt 2 u.p.s. podmiotom przysługuje prawo do świadczeń, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Uchodźcy i cudzoziemcy objęci ochroną uzupełniającą traktowani są w ustawie o pomocy społecznej w sposób szczególny, skoro ustawodawca przewidział dla nich odrębne świadczenia i zasady udzielania wsparcia uregulowane w rozdziale 5 ustawy. Dla porządku dodać, należy, że w myśl art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a (pomoc ofiarom handlu ludźmi), właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W takich sytuacjach właściwość miejscową ustala się według miejsca pobytu, a nie zamieszkania osoby potrzebującej wsparcia. Zatem w sytuacjach nagłych w miejscu pobytu mogą być udzielone następujące świadczenia: zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy, specjalny zasiłek celowy, opłacanie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę rezygnującą z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny, interwencja kryzysowa, schronienie, posiłek, niezbędne ubranie, objęcie osoby bezdomnej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, usługi opiekuńcze (w tym specjalistyczne). Przepis art. 101 ust. 3 u.p.s. dotyczy zatem szczególnych i wyjątkowych sytuacji, które w niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, nie wystąpiły. Dotyczy on ponadto cudzoziemców mających zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, którzy jednak nie mają miejsca zamieszkania, a pomocy udziela się ze względu na miejsce pobytu. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że skarżący że jest obywatelem [...], a w Polsce przebywa w związku z uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Z akt wynika ponadto, że skarżący przebywa w Polsce od 2011 r., obecnie mieszka w hostelu, jest osoba bezrobotną, zarejestrowaną w PUP, w trakcie pobytu w Polsce, do czasu wypadku, któremu uległ, m.in. prowadził działalność gospodarczą, czy pracował dorywczo. Wobec takich ustaleń prawidłowo organy przyjęły, że skarżącemu przysługują świadczenia wymienione w art. 5 pkt 2 lit. b u.p.s. w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego. Wśród wymienionych w tym przepisie świadczeń nie ma zasiłku stałego, zatem zasadnie organy uznały, że w niniejszej sprawie skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania zasiłku stałego. Ustawodawca w art. 5 pkt 2 lit. b ustawy w odniesieniu do cudzoziemców, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych przewidział ograniczenie formy przysługującej pomocy do schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego, nie wymieniając w tym przepisie zasiłku stałego, o którego przyznanie wnosił skarżący (por. wyrok NSA z 5 października 2011 r., I OSK 803/11). Z powyższych względów stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W konsekwencji sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. P.K.