II SA/Łd 234/03

Dnia 25 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. J. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. II SA/Łd 234/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że E. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Z akt sprawy zaś wynika, ze strona nie spełniała ustawowych przesłanek. E. J. na wyżej wymienioną decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Rozstrzygnięcie to zapadło na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonego przez stronę w dniu 16 października 2002 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę nadaną listem poleconym). Z akt sprawy natomiast wynika, iż decyzję z dnia[...], objętą wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, strona odebrała w dniu 1 września 2000 r. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został więc złożony przez stronę po upływie ponad 25 miesięcy od wydania decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 Kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administra-cyjnego. Komentarz. Warszawa 2003, str. 577). Organ administracji publicznej, mimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o ponad 25 miesięcy, wydał w sprawie decyzję merytoryczną. Utrzymał bowiem w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego, z uwagi na niewypełnienie przez stronę przesłanek określonych w art. 2 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, organ administracji winien, stosownie do art. 134 Kpa, wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m.in. decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).