II SA/Łd 2379/01

Dnia 5 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie : del. Sędzia NSA Anna Stępień, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi L. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o świadczenie pieniężne z tytułu deportacji p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wobec jego bezprzedmiotowości. Sygn. akt II SA/Łd 2379 / 01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] , Nr [...] o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem L. U. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż wniosek o przyznanie uprawnień wpłynął do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po dniu 31 grudnia 1999 roku, a więc po wyznaczonym przez przepis art. 4 ust. 5 tejże ustawy terminie do jego złożenia. W dniu 3 grudnia 2001 roku, na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] , Nr [...] , L. U. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się uwzględnienia "przegapionego" terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczeń pieniężnych. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł od jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 1) uchylił decyzję własną z dnia [...] , Nr [...] , oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] , Nr [...] , 2) przyznał uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od sierpnia 1943 roku do sierpnia 1944 roku, 3) odmówił przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej za miesiąc lipiec 1943 roku oraz w okresie od września 1944 roku do 1945 roku. W piśmie z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zmodyfikował swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący pismem z dnia 16 maja 2003 roku zwrócił się do organu o przyznanie uprawnienia do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Pismo to zostało zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej i rozpatrzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a.. W następstwie rozpoznania wniosku, decyzją z dnia [...] , obie zaskarżone decyzje zostały uchylone, a skarżącemu przyznane zostało uprawnienie do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od sierpnia 1943 roku do sierpnia 1944 roku. Za okres: lipiec 1943 roku oraz od września 1944 roku do 1945 roku odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)) Skarżący wystąpił do organu administracji publicznej domagając się przyznania świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Przepis art. 161 par. 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż 1) cofnięcie skargi bądź 2) śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osoba zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z bezprzedmiotowością dalszego postępowania, rodzącą konieczność jego umorzenia. Kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] uchylająca wcześniejsze własne decyzje umarzające postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Uchylone decyzje pomimo, iż posiadały przymiot ostateczności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ administracji, w oparciu o przepis art. 154 par. 1 k.p.a., a więc w przewidzianym do tego trybie. Przytoczony powyżej przepis pozwala bowiem organowi administracji publicznej, który wydał decyzję lub organowi wyższego stopnia, w każdym czasie, uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli tylko przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2003 roku, P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) niezgodność przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), z przepisem art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sprawiła, iż przepis będący podstawą decyzji o umorzeniu postępowania został derogowany z systemu prawnego. Tym samym słuszny interes strony, o którym mówi przepis art. 154 par. 1 k.p.a., przemawiał za wzruszeniem dotychczas wydanych decyzji. Uchylenie przez organ administracji publicznej dwóch wcześniejszych własnych decyzji, w tym decyzji zaskarżonej skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawia, iż w obrocie prawnym przestają funkcjonować decyzje kwestionowane dotychczas przez skarżącego. Brak owych decyzji w obrocie prawnym sprawia, iż nie istnieje przedmiot zaskarżenia, a więc tym samym zbędne (bezprzedmiotowe) jest dalsze postępowanie sądu mogące prowadzić - zgodnie z żądaniem skargi – co najwyżej do ich uchylenia. Skoro skarżący, w taki zakresie w jakim wniósł skargę do Sadu, uzyskał satysfakcjonujące rozstrzygnięcie w postępowaniu przed organem administracji publicznej, to bezprzedmiotowe stało się prowadzenie niniejszego postępowania. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.