II SA/Łd 238/10

Dnia 9 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. B., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę R. R. obejmującą rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kategoria I) położonego w P. przy ul. A 8A na działce nr ewid. [...]. Od decyzji tej odwołania wnieśli M. R. i J. R. M. R. w swoim odwołaniu zakwestionowała prawidłowość ustaleń wynikających z oceny technicznej sporządzonej przez projektanta dotyczących istniejącej ściany murowanej pomiędzy budynkami oraz użytkowania studni znajdującej się na granicy działek. Podniosła, iż ściana ta powstała w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce inwestorki i została dobudowana do istniejącej drewnianej ściany jej budynku, natomiast studnia znajdująca się w granicy działek jest w dalszym ciągu użytkowana. Woda z przyłączy podciągnięta jest tylko do dwóch mieszkań na parterze. Dwa pojedyncze mieszkania na piętrze nie mają ujęcia wody, a ubikacja znajduje się na podwórku. J. R. w swoim odwołaniu zarzucił naruszenie: a. art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 i art. 36 ustawy Prawo budowlane polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę, która doprowadzi do naruszenia konstrukcji dachu budynku przy ul. A 8 i spowoduje zagrożenie dla jego mieszkańców, a nadto spowoduje dodatkowe zacienieni tej nieruchomości i doprowadzi do likwidacji używanej studni, znajdującej się w granicy nieruchomości; b. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, m.in. § 12 poprzez wydanie pozwolenia na rozbudowę powiększającą dotychczasowe wymiary istniejącego budynku od strony nieruchomości położonej przy ul. A 8, co doprowadzi do naruszenia granic pomiędzy nieruchomościami. W uzasadnieniu podniósł, iż analiza zacienienia działki nr [...] dotyczy jedynie strony południowo – zachodniej, a nie południowo – wschodniej, od której planowana jest rozbudowa. Nie wyjaśnia zatem rzeczywistego wpływu rozbudowy i nadbudowy na budynek sąsiedni. Rozbudowa budynku inwestorki o taras na poziomie nad parterem doprowadzi do naruszenia prywatności odwołującego się. Kwestionując ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku J. R. podniósł, że w istocie istnieje pęknięcie ściany od strony południowej. Dachówka porośnięta jest mchem od strony zachodniej, deski są przegniłe, a dach przecieka. Rozbudowa i nadbudowa budynku przy ul. A 8 A pogorszy stan techniczny budynku sąsiedniego. Studnia jest użytkowana przede wszystkim w okresie wiosenno – letnim, a więc przez około 6 miesięcy w roku. Nie został ustalony stan fundamentów obu budynków w celu stwierdzenia, czy rozbudowa i nadbudowa nie spowoduje destabilizacji budynku sąsiedniego. W rzeczywistości budynki korzystają ze wspólnej ściany i nadbudowa może zagrozić bezpieczeństwu budynku sąsiedniego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż inwestor uzyskał zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie umożliwiającą wykonanie projektowanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego, na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. A 8 A ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 2 - 2,69m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...] (postanowienie Starosty [...] z dnia [...] nr [...]). Inwestycja ta nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. Projekt zagospodarowania działki inwestora sporządzony został na kopii aktualnej mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu 1 grudnia 2008r. Ponadto, w ocenie organu odwoławcze w sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej stanowi § 12 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Z załączonej do akt sprawy analizy zacienienia działek nr [...] i [...] wynika, że budynek mieszkalny usytuowany na działce nr [...] nie będzie zacieniony projektowaną inwestycją. Natomiast pomieszczenia mieszkalne w budynku na działce nr [...] usytuowane od strony południowo – zachodniej zacienione będą w godzinach 7.00 – 11.00, a w godzinach 11.00 – 17.00 mają pełne nasłonecznienie przez 6 godzin. Z analizy wynika, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na działki sąsiednie. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących wspólnej ściany pomiędzy budynkami oraz możliwości korzystania ze studni znajdującej się w granicy nieruchomości Wojewoda [...] powołał się na uzupełnienie oceny technicznej złożone w dniu 6 listopada 2009r. przez projektanta. W skardze na powyższą decyzję J. R. podniósł zarzuty tożsame z podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii niezależnego biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność tego, iż nadbudowa domu na sąsiedniej działce spowoduje zniszczenie dachu i ścian w jego budynku oraz jego zacienienie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (c). Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne. W szczególności zarzuty dotyczące zacienienia działki skarżącego pozostają bez wpływu na ocenę wydanych w sprawie decyzji, przepisy prawa budowlanego określają jedynie wymogi dotyczące oświetlenia budynków, brak zatem podstaw do ustalania zacienienia działki w postępowaniu administracyjnym. Z tych samych przyczyn nie mogą odnieść skutku w tym postępowaniu zarzuty, że rozbudowa tarasu zakłóci prywatność skarżącego Natomiast zgodzić się trzeba z generalnym zarzutem, że organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący okoliczności istotnych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia i ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, czy planowana inwestycja nie narusza wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego. Kwestionowana przez skarżącego rozbudowa i nadbudowa dotyczy budynku usytuowanego na działce nr [...], której właścicielką jest R. R., zaś skarżący włada sąsiednią działką nr [...].Obydwie działki są zabudowane stojącymi w granicy budynkami. Jak ustaliła autorka dokumentacji projektowej, budynek skarżącego nie posiada własnej ściany od strony budynku inwestorki, ale jednocześnie w dokumentacji technicznej (k.42-43) stwierdza się, że budynek na działce skarżącego został wzniesiony wcześniej o kilkadziesiąt lat. Okoliczność ta nadal jest miedzy sąsiadami sporna., organy jej nie rozstrzygnęły. Wspólna ściana winna skłonić organy do szczególnie wnikliwego wyjaśnienia, czy inwestycja R. R. nie wpłynie negatywnie na kondycję b budynku skarżącego. Tymczasem w uzasadnieniach decyzji brak jest takich ustaleń. Organy nie wyjaśniły, czy planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na stan fundamentów, ścian i dachu nieruchomości skarżącego, co jest istotne, zważywszy na wiek obydwu budynków. Z ekspertyzy technicznej istniejącego budynku mieszkalnego wynika, że dotyczy ona przede wszystkim budynku inwestorki. W istocie brak jest oceny wpływu projektowanej rozbudowy i nadbudowy na budynek skarżącego, z którym posiada on wspólną ścianę. Ogranicza się ona do oceny (nie popartej żadnym uzasadnieniem), że rozbudowa czy nadbudowa nie wpłynie na stan budynku skarżącego. Taka ocena w istocie nie poddaje się weryfikacji. Skarżący zarzuca, że rozbudowę i nadbudowę zaplanowano wzdłuż granicy z działką niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Wprawdzie powołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia zostały wydane na kanwie odmiennego stanu prawnego, ale zarzut o tyle jest zasadny, że brak w uzasadnieniach decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji ustaleń dotyczących wymiarów rozbudowywanej nieruchomości pod kątem spełnienia przesłanek, określonych w §12 ust.3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r. ze zmianami, dalej powoływane jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Zgodnie z tym przepisem dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Organy nie analizowały, czy rozbudowa i nadbudowa spełnia przywołane przesłanki. Odwołały się jedynie do postanowienia Starosty [...] nr [...], na mocy którego inwestorka uzyskała zgodę na odstępstwo od przepisu §12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jednakże zgoda na odstępstwo nie dotyczy budowy w granicy z działką skarżącego, a rozbudowy od strony działki nr [...] położonej po stronie południowo – zachodniej w stosunku do działki inwestorski, czyli przeciwnej niż nieruchomość skarżącego. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że możliwość rozbudowy i nadbudowy od strony działki skarżącego nie została wyjaśniona. Co więcej, powyższa zgoda na odstępstwo zdaje się przeczyć wnioskom organu, że z uwagi na istniejącą zabudowę i wymiary działki nie jest możliwa inna zmiana zagospodarowania działki inwestorki, niż wskazana przez nią we wniosku. Z kolei podstawą ustalenia, czy rozbudowa i nadbudowa nie wpłynie negatywnie na dopływ światła w budynku mieszkalnym J. R. są regulacje zawarte w §13. (17) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z ust.1. tegoż przepisu odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. 2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. 4. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej". Załączona do akt analiza naświetlenia nieruchomości nie spełnia powyższych wymogów. Mapka, stanowiąca integralną część tego dokumentu jest bowiem mało czytelna, nie pozwala zweryfikować sposobu przeprowadzonych analiz, ustalenia kątów padania światła, zachowania warunków ujętych w cytowanym wyżej ust. 1. i 2 §13, a więc nie pozwala na weryfikację wniosków analizy naświetlenia. Tym samym znacznie utrudnione jest odniesienie się do zarzutu skarżącego, że autorka analizy ustalił jednie wpływ zabudowy na zacienienie działki położonej po drugiej stronie nieruchomości skarżącej, a nie od strony działki skarżącego. Z uwagi na braki w postępowaniu, należało uchylić j zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. wobec niewyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczność faktycznych, brak oceny materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, 77 k.p.a.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] nie odniósł się do podnoszonych w odwołaniu kwestii braku analizy zacieniania budynku skarżącego od strony południowo – wschodniej, braku oceny technicznej fundamentów obu budynków, nieodpowiedniego stanu technicznego dachu oraz kwestii pęknięcia ściany, co stanowi naruszenia art. 107 §3 k.p.a. Z mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu administracji, na które składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w wysokości 240 zł wraz z podatkiem VAT, orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit.c ozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić fakt, że inwestorka rozpoczęła realizację inwestycji. Jeżeli prace prowadzone były na podstawie ostatecznej decyzji ( w sprawie niniejszej odmówiono wstrzymania jej wykonania), to oczywiście prace te nie są pracami wykonanymi samowolnie, niemniej rozważenia wymaga tryb, w jakim postępowanie winno być dalej prowadzone m.o.