II SA/Łd 240/11
WyrokWSA w Łodzi2011-04-28
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie korekty wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania po upływie ustawowego terminu, nawet jeśli wynikało to z toczącego się postępowania rozgraniczeniowego, uzasadnia odmowę przyznania płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie korekty wniosku o przyznanie płatności po upływie ustawowego terminu, który nie podlega przywróceniu, jest podstawą do odmowy przyznania płatności. Okoliczności takie jak toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie mają wpływu na bieg terminu do skutecznego złożenia wniosku. Nawet złożenie korekty do niewłaściwego organu przed upływem terminu byłoby skuteczne, jednakże zaniechanie tej czynności i oczekiwanie na wezwanie organu właściwego skutkuje uznaniem korekty za złożoną po terminie.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007, jednak nie wypełnił wszystkich wymaganych stron wniosku dotyczących powierzchni działek. Korektę wniosku złożył po upływie ustawowego terminu, co skutkowało odmową przyznania płatności przez organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pierwotnie uchylił decyzje organów, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność oceny terminu złożenia korekty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., działając na podstawie § 2 pkt 1–4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił S. K. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia działek zgłoszona we wniosku z dnia 15 maja 2007r. o przyznanie płatności wynosiła 0,00 ha, zaś jego korekta z dnia 4 grudnia 2007r. nie mogła zostać uwzględniona, bowiem złożono ją po upływie ustawowego terminu.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że S. K. w dniu 15 maja 2007r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Nie zadeklarował jednak żadnej działki rolnej, pozostawiając niewypełnioną trzecią i czwartą stronę wniosku dotyczącą oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych i sposobie ich wykorzystania. Postanowieniem z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. przekazał wniosek do rozpatrzenia według właściwości Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. Organ odwoławczy podał nadto, że w dniu 4 grudnia 2007r. wnioskodawca na wezwanie organu I instancji przedłożył formularz korekty wniosku, w którym zadeklarował działki rolne, wskazując ich położenie i powierzchnię. Jednocześnie oświadczył na piśmie, że w dniu 15 maja 2007r. złożył wniosek z wypełnioną tylko pierwszą i ostatnią stroną, albowiem z uwagi na ujawnione w trakcie kontroli rozbieżności, co do wielkości gruntów, zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy C. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego licząc, że zakończy się ono do końca maja i wówczas będzie mógł zadeklarować prawidłowe wielkości działek. Z uwagi na przedłużające się postępowanie rozgraniczeniowe w pierwszych dniach czerwca stawił się w siedzibie organu pierwszej instancji, by złożyć korektę wniosku. Poinformowano go wówczas, że jego wniosek zostanie przekazany do K. i tam na wezwanie organu będzie mógł złożyć korektę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. odmówił S.K. przyznania płatności ONW na rok 2007. Powyższa decyzja została jednak uchylona ze względu na konieczność ustalenia, czy w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. S. K. w przewidzianym do tego terminie złożył korektę wniosku, a następnie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ustaliwszy, że skarżący nie złożył w ustawowym terminie formularza zmiany do wniosku o przyznanie płatności ONW odmówił ich przyznania ze względu na niespełnienie warunków. Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie dokonał niezbędnych czynności w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nieprawidłowości we wniosku usunął dopiero na wezwanie organu poprzez wykazanie działek i ich powierzchni, lecz po upływie terminu.
Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 429/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę S. K. i uchylił w/w decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]r., nr [...], wraz z poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]r., nr [...].
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., w efekcie której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2010r., w sprawie II GSK 1021/09 uchylił wskazany wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 listopada 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tegoż wyroku NSA wskazał, iż pomoc finansowa, o którą ubiega się S. K. jest formą wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej, która jest jednym z celów Unii Europejskiej (art. 33 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską).
Nadto w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich została uchwalona ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), której zakres przedmiotowy obejmuje działania pomocowe określone w art. 5 ust. 1 pkt 1–23 oraz pomoc techniczną (art. 5 ust. 2). Ustawa ta zastępuje ustawę z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).
Ustawa z dnia 7 marca 2007r. obejmuje działania pomocowe określone rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L z 21.10.2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm.) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie rozporządzenia. Zakres upoważnienia zawartego w art. 29 tej ustawy wskazuje, iż kwestie dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy objętej tą ustawą zostały uregulowane w aktach wykonawczych w randze rozporządzeń.
Na jednym formularzu wniosku rolnicy mogą ubiegać się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw chmielu, płatności do upraw roślin energetycznych, przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych a także pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Wniosek o przyznanie takiej pomocy składa się raz w roku w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności obszarowych (art. 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji WE z dnia 7 grudnia 2006 r. nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 368, poz. 74 ze zm.). Termin do złożenia takiego wniosku nie podlega przywróceniu.
Poza tym zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wniosek powinien zawierać wszelkie informacje niezbędne do identyfikacji uprawnień do płatności. Regulacja ta jest konsekwencją systemu zmniejszeń płatności związanych ze złożeniem wniosku po terminie. Przyjęcie przez ustawodawcę innego rozwiązania naruszałoby art. 21 rozporządzenia nr 796/2004.
Dla oceny skutków dokonania względnie niedokonania czynności w terminie określonym w danym przepisie niejednokrotnie niezbędnym jest uwzględnienie szeregu innych norm prawnych określających przesłanki przyznania konkretnego świadczenia, zawartych nie tylko w prawie krajowym, ale przede wszystkim także w prawie wspólnotowym. Jest to w pewnym sensie szczególne postępowanie administracyjne, które kończy się najczęściej wydaniem decyzji administracyjnej (art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej czy art. 20 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwojów obszarów wiejskich (...), do którego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej (o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, jak i ustawy o wspieraniu rozwojów obszarów wiejskich (...) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tych ustaw stanowią inaczej (art. 3 ust. 1 i art. 21 ust. 1 w/w ustaw). Odrębności w tym względzie zostały sformułowane odpowiednio w art. 3 ust. 2 i 3a także art. 39 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej i art. 21 ust. 2–5 ustawy z dnia ustawy o wspieraniu rozwojów obszarów wiejskich (...). Zatem przepisy proceduralne zawarte w tych ustawach mają charakter nieautonomiczny. W sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wypowiedziano się na temat charakteru prawnego terminu określonego w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Stosownie do niego wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W myśl art. 18 ust. 3 cyt. ustawy termin ten nie podlega przywróceniu.
Należy zwrócić uwagę, że art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. nałożył na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja (z wyjątkiem wskazanych państw, co nie dotyczyło Polski). Zatem w ustawie o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej termin do składania wniosków o przyznanie płatności został określony od 15 marca do 15 maja.
Natomiast według art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 złożenie wniosku po terminie, poza przypadkami siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, skutkuje obniżeniem o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której byłby uprawniony rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie. Jeżeli spóźnienie wynosi więcej niż 25 dni, wniosek nie zostanie przyjęty. Do wniosku w sprawie płatności mogą być zgłaszane poprawki do dnia 31 maja (art. 15 ust. 2 rozporządzenia 796/2004). Z kolei treść art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia stanowi, że zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 rozporządzenia spowoduje zmniejszenie o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględnione wyłącznie, jeżeli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1.
Z kolei w art. 20 cyt. rozporządzenia przyjęto, że jeżeli ostateczny termin na złożenie wniosku lub innych dokumentów pomocniczych, umów lub oświadczeń oraz ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, sobotę lub niedzielę, termin ten przypadnie na pierwszy dzień roboczy następujący po ustalonym terminie.
Zachowanie terminu lub uchybienie terminowi powoduje wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony, kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym. W tym wypadku będzie to brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.
Z uwagi na wyraźne unormowanie zawarte w art. 18 ust. 3 tej ustawy termin określony w ust. 2 nie podlega przywróceniu, a wyłącznie przedłużeniu na podstawie art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 i to wyłącznie o 25 dni kalendarzowych.
Z treści art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej wynika, że wniosek o przyznanie płatności należy złożyć w nieprzywracalnym terminie od 15 marca do 15 maja. Zaś treść wniosku jest uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia wniosek zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenie obejmuje przede wszystkim powierzchnię działek oraz informację o sposobie ich wykorzystania z podaniem w szczególności ich oznaczenia oraz grupy upraw.
W świetle art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć wniosek o jego zmianę, która obejmuje również dodanie działek nowych, zmianę danych już zadeklarowanych, w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Korekta wniosku o przyznanie płatności była możliwa wyłącznie do dnia 31 maja 2007 r., natomiast złożenie poprawki do wniosku po tym terminie a przed 9 czerwca danego roku kalendarzowego jest możliwe, z tym że powoduje zmniejszenie o 1% kwoty płatności za każdy dzień spóźnienia. Termin określony w art. 15 ust. 2 rozporządzenia podlega zatem jedynie przedłużeniu w oparciu o art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 o 25 dni kalendarzowych.
Zauważyć należy, że regulacje dotyczące m.in. terminów określonych w rozporządzeniu nr 796/2004 znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r. Nr 316, poz. 65 ze zm.).
Konkludując NSA wskazał, że jeśli S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2007 w dniu 15 maja 2007r., nie wypełniając jego 3 i 4 strony, które zawierają oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych objętych wnioskiem i sposobie ich wykorzystania, a w dniu 4 grudnia 2007r. na wezwanie organu przedłożył formularz korekty wniosku, uzupełniając jego braki, to zasadnie organ odmówił mu przyznania płatności, przyjmując, że korekta wniosku złożona została po terminie przewidzianym przepisami prawa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Tytułem wstępu wskazać wypada, że stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2010r., wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.). Związanie zaś tą oceną traci swoją moc jedynie w razie zmiany ustawy, zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia przedmiotowego orzeczenia w przewidzianym prawem trybie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 329-330).
Dalej należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Mając powyższe na uwadze, w świetle wskazanych wyżej poglądów prawnych oraz oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010r., za przesądzone uznać należało, iż złożony przez skarżącego w dniu 15 maja 2007r. wniosek o przyznanie płatności był niekompletny.
Ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w art. 29 tej wskazuje, iż kwestie dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy objętej tą ustawą zostały uregulowane w aktach wykonawczych w randze rozporządzeń.
Na jednym formularzu wniosku rolnicy mogą ubiegać się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw chmielu, płatności do upraw roślin energetycznych, przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych a także pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Wniosek o przyznanie takiej pomocy składa się przy tym raz w roku w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności obszarowych (art. 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji WE z dnia 7 grudnia 2006 r. nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 368, poz. 74 ze zm.). Termin do złożenia takiego wniosku nie podlega przywróceniu.
Nadto, zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wniosek powinien zawierać wszelkie informacje niezbędne do identyfikacji uprawnień do płatności. Regulacja ta jest konsekwencją systemu zmniejszeń płatności związanych ze złożeniem wniosku po terminie. Przyjęcie przez ustawodawcę innego rozwiązania naruszałoby art. 21 rozporządzenia nr 796/2004.
W sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wypowiedziano się na temat charakteru prawnego terminu określonego w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Stosownie do niego, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W myśl art. 18 ust. 3 cyt. ustawy termin ten nie podlega przywróceniu.
Należy zwrócić uwagę, że art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. nałożył na państwa członkowskie obowiązek określenia terminu złożenia wniosku, wskazując równocześnie datę graniczną na dzień 15 maja (z wyjątkiem wskazanych państw, co nie dotyczyło Polski). Zatem w ustawie o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej termin do składania wniosków o przyznanie płatności został określony od 15 marca do 15 maja.
Natomiast według art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 złożenie wniosku po terminie, poza przypadkami siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, skutkuje obniżeniem o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której byłby uprawniony rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie. Jeżeli spóźnienie wynosi więcej niż 25 dni, wniosek nie zostanie przyjęty. Do wniosku w sprawie płatności mogą być zgłaszane poprawki do dnia 31 maja (art. 15 ust. 2 rozporządzenia 796/2004). Z kolei treść art. 21 ust. 2 tegoż rozporządzenia stanowi, że zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 rozporządzenia spowoduje zmniejszenie o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględnione wyłącznie, jeżeli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1.
Z kolei w art. 20 cyt. rozporządzenia przyjęto, że jeżeli ostateczny termin na złożenie wniosku lub innych dokumentów pomocniczych, umów lub oświadczeń oraz ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, sobotę lub niedzielę, termin ten przypadnie na pierwszy dzień roboczy następujący po ustalonym terminie.
Zachowanie terminu lub uchybienie terminowi powoduje wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony, kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym. W tym wypadku będzie to brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności.
Z uwagi na wyraźne unormowanie zawarte w art. 18 ust. 3 tej ustawy termin określony w ust. 2 nie podlega przywróceniu, a wyłącznie przedłużeniu na podstawie art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 i to wyłącznie o 25 dni kalendarzowych.
Z treści art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej wynika, że wniosek o przyznanie płatności należy złożyć w nieprzywracalnym terminie od 15 marca do 15 maja. Zaś treść wniosku jest uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia wniosek zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenie obejmuje przede wszystkim powierzchnię działek oraz informację o sposobie ich wykorzystania z podaniem w szczególności ich oznaczenia oraz grupy upraw.
W świetle art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć wniosek o jego zmianę, która obejmuje również dodanie działek nowych, zmianę danych już zadeklarowanych, w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Oznacza to więc, iż korekta wniosku o przyznanie płatności była możliwa wyłącznie do dnia 31 maja 2007 r., natomiast złożenie poprawki do wniosku po tym terminie a przed 9 czerwca danego roku kalendarzowego jest możliwe, z tym że powoduje zmniejszenie o 1% kwoty płatności za każdy dzień spóźnienia. Termin określony w art. 15 ust. 2 rozporządzenia podlega zatem jedynie przedłużeniu w oparciu o art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004 o 25 dni kalendarzowych.
W rozpoznawanej sprawie zatem, wobec tego, iż S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2007 w dniu 15 maja 2007r., nie wypełniając jego 3 i 4 strony, które zawierają oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych objętych wnioskiem i sposobie ich wykorzystania, zaś dopiero w dniu 4 grudnia 2007r, na wezwanie organu, przedłożył formularz korekty wniosku, uzupełniając jego braki, to zasadnie organ odmówił mu przyznania płatności, przyjmując, że korekta wniosku złożona została po terminie przewidzianym przepisami prawa.
Odnosząc się natomiast do prezentowanej przez skarżącego argumentacji, związanej z niewypełnieniem stosownych rubryk, określających lokalizację i powierzchnię należących doń działek z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe, wskazać należy, iż okoliczności te pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie mają one bowiem wpływu na bieg terminu do skutecznego złożenia wniosku o dopłaty. Kwestia natomiast wynikająca z przekazania wniosku skarżącego do rozpatrzenia innemu organowi miejscowo właściwemu, nie pozbawiała go możliwości skutecznego złożenia korekty wniosku w prawem przewidzianym terminie. Jak bowiem wynika z treści art. 65 § 2 k.p.a., podanie złożone do organu niewłaściwego przed upływem terminu do jego wniesienia uważa się za wniesienie z zachowaniem terminu. Tym samy więc, ewentualne złożenie korekty wniosku w Biurze Powiatowym Agencji we W., nawet po dacie przekazania wniosku do organu właściwego lecz przed upływem terminu, stanowiłoby o jego skutecznej modyfikacji. Zaniechanie tejże czynności i oczekiwanie na wezwanie ze strony organu właściwego, w świetle oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, oznacza zaś że korekta wniosku dokonana została po terminie przewidzianym przepisami prawa.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło