II SA/Łd 2441/01

Dnia 3 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie : Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant referent stażysta Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. kwotę złotych 10 (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] orzekającej o udzieleniu M. T. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego (altana) na działce położonej w P. 5, gm. S.. Jak wskazał Starosta [...] w uzasadnieniu decyzji, przeprowadzone oględziny w dniu 31 sierpnia 2001 r. wykazały, że przedmiotowy budynek jest użytkowany i nadaje się do użytkowania. W budynku przechowywane są narzędzia rolnicze (taczka, łopaty, grabie itp.). Budynek gospodarczy będący własnością M. T. jest usytuowany na działce, która jest własnością Skarbu Państwa i wybudowany został w latach 70 - tych. Do uzyskania pozwolenia na użytkowanie inwestor nie musi okazywać się prawem do dysponowania gruntem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania stwierdził, że usytuowanie budynku jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta S., a właściciel ma prawo ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. zarzuciła naruszenie regulacji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 kpa. Wyjaśniła, iż budynek jest domem letniskowym dla całej rodziny, a nie jest wykorzystywany na cele przechowywania narzędzi, jak podano w uzasadnieniu decyzji. Kwestionuje ona również przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, na którym usytuowany jest obiekt. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całością akt sprawy, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został samowolnie przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a zatem zgodnie z unormowaniem art. 103 ust. 2 tej ustawy, w stosunku do takich obiektów stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 12 czerwca 2001 r. wynika, że organ ten na podstawie przeprowadzonego postępowania ustalił, iż wybudowany samowolnie obiekt nie koliduje z planem zagospodarowania przestrzennego i nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. l pkt l i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. do nakazania jego rozbiórki. Istnieje zatem możliwość usankcjonowania popełnionego naruszenia prawa poprzez udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Organ I instancji przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie budynku, wypełniając dyspozycje art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego, w wyniku przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2001 r. oględzin stwierdził, że budynek ten nadaje się do użytku. Zdaniem organu odwoławczego objęty zaskarżonym pozwoleniem obiekt spełnia wymagania, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego, a w szczególności dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W kwestii prawa do terenu Wojewoda [...] wyjaśnił, że organy orzekające w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie mają obowiązku dokonywania ustaleń czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością, a udzielenie takiego zezwolenia nie przesądza o prawie do gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw. W skardze A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi podtrzymała argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron i prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na mocy decyzji z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) nakazał inwestorowi – M. T. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego podał, iż wobec możliwości legalizacji samowoli budowlanej na podstawie unormowania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), istnieje konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W tej sytuacji inwestor wystąpił do organów administracji architektoniczno budowlanej z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu wyjaśniając, że budynek nie narusza unormowań prawa budowlanego pod względem bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz ochrony środowiska. Obiekt służy do przechowywania narzędzi niezbędnych do użytkowania działki gruntu oraz do czasowego pobytu ludzi. Starosta [...] decyzją z dnia [...] udzielił M. T. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego (altana). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Po myśli unormowania art. 42 ust. 3 podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Kluczowym zagadnieniem jest więc stwierdzenie "zdatności do użytku wybudowanego obiektu". Obejmować winno ono zbadanie, czy dany obiekt został wybudowany zgodnie z obowiązującymi w danym przypadku przepisami prawa. Przy udzielaniu pozwolenia chodzi więc o sprecyzowanie, czy zrealizowana już inwestycja spełnia wymagania prawa. Wymagania te należy rozumieć szeroko, nie ograniczając ich do zdatności do użytkowania jedynie z uwagi na potrzeby inwestora, ale także interes osób trzecich, wymagania ochrony środowiska, przepisy sanitarne itd. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999 r., IV SA 1149/97, Lex Nr 47807; wyrok NSA z dnia 3 marca 1998 r., IV SA 785/97, Lex Nr 43300). Zdaniem składu orzekającego, Wojewoda [...] naruszył w przedmiotowej sprawie przepisy prawa budowlanego i reguły postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił charakteru budynku, czy ma on przeznaczenie gospodarcze czy jest obiektem letniskowym, w szczególności w świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu przez A. S.. Organ nie poczynił również żadnych ustaleń na okoliczność utrudnienia korzystania z budynku przez skarżącą, ponieważ oświadczyła ona, że budynek utrudnia wjazd na jej działkę. W przedmiotowym stanie faktycznym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zawiera sformułowania bardzo ogólne. Organ prowadząc postępowanie powinien poczynić bliższe ustalenia na okoliczność sprecyzowania tych postanowień. W sytuacji, gdy decyzja organu II instancji nie zawiera w przedstawionym zakresie żadnych ustaleń faktycznych, to Sąd zobligowany jest do wydania wyroku kasatoryjnego. Ustosunkowując się do argumentów skargi należy przyznać słuszność tezom dotyczącym zaniechania w ustaleniu rzeczywistego przeznaczenia budynku, jak również niewyjaśnienia kwestii ewentualnego naruszenia interesów osób trzecich poprzez utrudnienie wjazdu na działkę skarżącej. Podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego zagadnienie praw inwestora do dysponowania nieruchomością pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organ orzekający w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie przesądza o prawie własności gruntu (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1991 r., IV SA 927/91, OSP 1994/6/103). Konkludując, Sąd na podstawie art. 132 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przy zastosowaniu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.