II SA/Łd 246/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2011 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją nr [...], wydaną w dniu [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...], którą organ pierwszej instancji zobowiązał T. D. do zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 1, w obrębie nr [...], o powierzchni 552 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki 134, w prawo własności nieruchomości, dokonanego decyzją tegoż organu z dnia [...], nr [...]. Podstawę decyzji wydanej przez Kolegium stanowiły: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 15 i 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). W toku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy ustalił, że do dnia 29 grudnia 2005r. T. D. był wieczystym użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości, wskazując, że warunkiem oddania działki w użytkowanie wieczyste było przeznaczenie jej pod zabudowę budynkiem mieszkalnym. Na wniosek wieczystego użytkownika ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz [...] orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w prawo własności. Przekształcenie nastąpiło na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, za odpłatnością w kwocie 1 350,00 zł, którą rozłożono na 10 rocznych rat. Przy ustalaniu opłaty za przekształcenie zastosowano 50 % bonifikatę w wysokości 1 350,00 zł, zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz mając na uwadze uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Strona, w dniu 9 lutego 2006r. w całości, jednorazowo, wniosła opłatę za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności. Aktami notarialnymi: z dnia [...] Rep. [...] (umowa sprzedaży) i z dnia [...] Rep. [...] (umowa przeniesienia własności), T. D. zbył przedmiotową nieruchomość na rzecz B. i G. małżonków S. w 1/2 części i E. S. w 1/2 części. Nabywcy są właścicielami sąsiedniej nieruchomości i nie są dla strony osobami bliskimi w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do których ustawa zalicza: zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu. Wobec tego w/w decyzją nr [...] z dnia [...], Burmistrz [...] nakazał T. D. zwrot równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Wskutek wniesionego przez T. D. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] znak. [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję w/w Burmistrza [...] z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium uznało, że ponieważ Rada Miejska w Ł. nie zajęła się złożonym przez skarżącego, w toku postępowania, wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (projekt stosownej uchwały został zdjęty z porządku obrad rady), organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał odmowną decyzję. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, organ pierwszej instancji przedstawił Radzie Miejskiej w Ł. nowy projekt uchwały w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od żądania zwrotu przez T. D. bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie ze zgłoszonym przez stronę wnioskiem. Jak wynika z załączonego do akt sprawy protokołu z porządku obrad, Rada, na sesji w dniu [...], nie wyraziła zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji, wskazaną na wstępie decyzją nr [...], z dnia [...], Burmistrz [...] ponownie nakazał T. D. zwrot równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. W uzasadnieniu swej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ponieważ strona zbyła przedmiotową nieruchomość osobom obcym przed upływem 5 lat od jej nabycia w drodze przekształcenia prawa wieczystego użytkowania, korzystając przy tym z bonifikaty w opłacie za przekształcenie prawa, to stosownie do art. 4 ust. 15 i 16 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zobowiązana jest do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. D., wyjaśniając, że nie mógł zrealizować celu, jakim była budowa budynku mieszkalnego, bowiem przez działkę przebiega linia energetyczna wysokiego napięcia, która mu to uniemożliwiła. Nadto wskazał, że był zmuszony sprzedać przedmiotową działkę, ponieważ ciągle otrzymywał negatywną decyzję o możliwości zabudowy i z uwagi na ciągle wzrastające opłaty za wieczyste użytkowanie, zaś urząd nie był zainteresowany jej odkupieniem. Z uwagi na, jego zdaniem, "wyjątkową sprawę przedmiotowej działki", wniósł o "oddalenie żądania zapłaty jakiegokolwiek odszkodowania za działkę". Uważa, że urząd chcąc go zastraszyć i ukarać za to, że jako jeden z nielicznych mieszkańców osiedla, usytuowanego w pobliżu linii energetycznych, co mogło zagrozić ich życiu i zdrowiu, próbował walczyć z tymi nieprawidłowościami, żąda teraz od niego odszkodowania jednorazowo w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] podniosło, iż strona zbyła przedmiotową nieruchomość w dniu 27 kwietnia 2006r. na rzecz właścicieli sąsiedniej nieruchomości, którzy nie są dla strony osobami bliskimi, w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie upłynął też 5 - letni termin, licząc od dnia przekształcenia prawa, którego dokonano decyzją Burmistrza [...] z dnia [...], do dnia sprzedaży nieruchomości. Kwota udzielonej bonifikaty (1 350,00 zł) po zwaloryzowaniu, stosownie do zasad określonych w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi kwotę 1 358,10 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wprawdzie w ostatnim zdaniu 15 art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku, wniosek skarżącego był przedmiotem obrad Rady Miejskiej w Ł. w dniu [...], jednak w tym dniu Rada nie podjęła uchwały w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości (pkt 24 protokołu). W ocenie Kolegium brak zgody Rady obligował organ do wydania decyzji nakazującej zwrot bonifikaty. Tylko bowiem w szczególnie uzasadnionych przypadkach, organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, zawsze jednak za zgodą Rady. Rzeczą rady jest ocenić, czy zgłoszone przez stronę powody, zasługują na miano szczególnie uzasadnionych, uzasadniających zgodę rady na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, chociaż samo wydanie decyzji o odstąpieniu od żądania zwrotu bonifikaty należy do organu orzekającego. Skoro Rada Miejska w Ł. na swym posiedzeniu w dniu [...], nie wyraziła zgody na odstąpienie od żądania zwrotu od skarżącego udzielonej mu bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, to należało stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wniósł T. D., podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. Wskazał dodatkowo, iż przedmiotową działkę nabył jako działkę budowlaną, jednakże od samego początku przez ową działkę przebiegała linia wysokiego napięcia, która wedle skarżącego miała zostać usunięta. Skarżący podniósł, iż mimo upływu czasu ze wskazaną linią energetyczną nic nie zrobiono, zaś ta okoliczność uniemożliwiła mu realizację budowy na przedmiotowej działce, zatem był zmuszony ją sprzedać. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma treść art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005r. Nr 175, poz. 1459 ze zm)., dalej jako ustawa. Zgodnie z powołanym przepisem organ, który orzekał o przekształceniu i udzieleniu bonifikaty żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji, jeżeli osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przed upływem pięciu lat licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty za zgodą odpowiednio: wojewody, rady lub sejmiku. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, iż Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] orzekł o przekształceniu na rzecz skarżącego prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, przy ustaleniu opłaty za przekształcenie w wysokości 1350,00 złotych, po zastosowaniu bonifikaty w wysokości 50%, co stanowi kwotę 1350,00 złotych. Bezspornym jest również to, że skarżący zbył przedmiotową nieruchomość, aktem notarialnym z dnia [...] Rep [...], na rzecz nabywców, którzy nie są dla skarżącego osobami bliskimi w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do których ustawa zalicza: zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu. Ponad powyższe wskazać należy, iż żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu, bowiem następuje ono w drodze decyzji administracyjnej, podobnie jak odstąpienie oraz odmowa odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, które również winny nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Te dwa ostatnie rozstrzygnięcia należą do uznania administracyjnego i winny być zainicjowane wnioskiem strony wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą właściwego organu. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie T. D. pismem z dnia [...] wniósł o odstąpienie od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty, jednak wniosek ten, jak wynika z protokołu sesji obrad Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] – pkt 24, nie zyskał przychylności Rady Miejskiej w Ł. i Rada nie wyraziła zgody (przewidzianej art. 4 pkt 15 ustawy) na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty udzielonej skarżącemu. Wobec powyższego uznać należy, iż decyzja zobowiązująca T. D. do zwrotu równowartości bonifikaty udzielonej od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 1, w obrębie nr [...], o powierzchni 552 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki 134, w prawo własności nieruchomości, dokonanego decyzją Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...] jest prawidłowa. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż skarżący, jak wynika choćby z akt sprawy o sygn. II SA/Łd 926/02 ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, jako użytkownik wieczysty nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 1, przed wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, dokładnie znał stan zagospodarowania owej nieruchomości, łącznie z faktem, iż przebiega przez nią linia wysokiego napięcia. Z tego tytułu próbował uzyskać zresztą bezpłatne przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności. Jeżeli mając pełną świadomość co do stanu nieruchomości i sposobu jej zagospodarowania przystał na warunki przekształcenia i bonifikaty, to nie może teraz skutecznie podnosić zarzutu co do braku możliwości zagospodarowania nieruchomości ze względu na ową linię energetyczną, podobnie jak zarzuty dotyczące konieczności sprzedaży spornej działki ze względu na ową linię. Zarzutu tego zresztą skarżący nie udokumentował. Wobec powyższego, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku. n.k.