II SA/Łd 249/07

Dnia 20 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2007 roku sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o przyznanie usług opiekuńczych uchyla zaskarżone postanowienie. - Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 141 § 2 oraz 123 § 1 kpa oraz art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, stwierdziło, że odwołanie H. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych na okres od dnia [...] do [...], nastąpiło z uchybieniem terminu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż H. M. otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 24 października 2006 roku, co zostało potwierdzone na decyzji znajdującej się w aktach organu. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa, bieg 14 - dniowego terminu do złożenia odwołania rozpoczął się z dniem 25 października 2006 roku i upływał w dniu 7 listopada 2006 roku. H. M. złożyła odwołanie w dniu 15 listopada 2006 roku, za pośrednictwem poczty. Organ II instancji stwierdził, iż skoro termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 15 listopada 2006 roku, a odwołanie zostało złożone w dniu 15 listopada 2006 roku, uchybienie terminu należy uznać za niewątpliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie, H. M. stwierdziła, iż "nie neguje niezgodności z prawem", jednak uchybienie terminu nastąpiło na skutek choroby opiekunki, zaś osoba, która zajmuje się pomocą w załatwianiu spraw urzędowych "miała w tym czasie 2 pogrzeby" i nie było sposobu, aby złożyć odwołanie w terminie. Skarżąca zwróciła uwagę, iż jest osobą, która potrzebuje pomocy w załatwianiu spraw, gdyż nie porusza się o własnych siłach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę skarżącą. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie, niż ten, w jakim zakwestionowała go strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 127 § 1 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronom odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z powyższych przepisów zdarzeniem, z wystąpieniem którego należy wiązać rozpoczęcie biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest doręczenie stronie decyzji organu I instancji. Z uwagi zatem na fakt, iż doręczenie wywołuje procesowo istotne skutki, musi zostać dokonane w sposób prawidłowy i skuteczny w świetle przepisów kpa. W doktrynie zwraca się uwagę, iż sformalizowanie czynności materialno - technicznej, jaką jest doręczenie, i przestrzeganie przez organy administracji publicznej wymogów formalnych w zakresie doręczeń wynika właśnie z faktu, że od skuteczności doręczenia zależą uprawnienia procesowe lub materialnoprawne stron i innych uczestników postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 291 - 292). Ustawodawca uregulował w przepisach kpa w sposób bardzo szczegółowy tryb i zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Podstawowa zasada została wyrażona w treści art. 39 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca wymaga, aby doręczenie dokonane było przez określone podmioty, a także, aby zostało potwierdzone własnym podpisem odbierającego pismo wraz ze wskazaniem daty odbioru. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie składu orzekającego nie sposób stwierdzić, czy decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...]została doręczona z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 39 kpa. W aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie kserokopia decyzji organu I instancji, na której znajduje się adnotacja "czytałam " wraz z podpisem H. M. i datą "24.10.06". Należy wyraźnie zaznaczyć, że przepisy kpa nie przewidują takiej formy potwierdzenia odbioru decyzji, gdyż nie łączą z faktem zapoznania się z treścią pisma organu administracyjnego żadnych skutków prawnych. Skutek prawny związany jest bowiem jedynie z doręczeniem pisma, a z kolei dowodem jego doręczenia jest pokwitowanie odbioru (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 290, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt IISA 1669/03, Palestra 2005/3-4/265, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt ISA 431/99 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 48753, wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 1982/98 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 42498). Ponadto, o ile na podstawie akt administracyjnych należy wykluczyć, że decyzja organu I instancji została doręczona za pośrednictwem poczty, to już nie sposób jednak stwierdzić, na podstawie kserokopii adnotacji o treści: "czytałam", czy dokonano doręczenia i komu, czy też jedynie np. okazania, a także kto tego dokonał: czy był to pracownik organu, czy inna osoba. Ze wskazanej adnotacji nie wynika, aby skarżąca decyzję otrzymała (odebrała), a jedynie, że zapoznała się z jej treścią. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ani też w aktach administracyjnych nie można znaleźć odpowiedzi na pytanie, czy doręczenia dokonała osoba uprawiona. O ile jednak dla pracownika organu administracji publicznej nie jest wymagane odrębne upoważnienie do dokonania doręczenia pisma stronie, to już inna osoba, w myśl art. 39 kpa, działać musi na podstawie upoważnienia. W przypadku zaś, gdy umocowanie osoby doręczającej budzi wątpliwości, w ocenie Sądu nie można mówić o skuteczności doręczenia pisma. Skoro natomiast istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...], skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji związanych z przyjęciem, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 24 października 2006 roku. Reasumując, należy uznać, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien podjąć działania mające na celu wyjaśnienie, czy zaskarżona decyzja organu I instancji została doręczona stronie z poszanowaniem zasad, o których mowa w art. 39 kpa, tj. czy doręczenie zostało dokonane przez upoważnioną osobę i w jakiej dacie zdarzenie to nastąpiło. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.