II SA/Łd 251/03
WyrokWSA w Łodzi2004-06-02
Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją sprzeczne ustalenia organów administracji co do dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę wykazania przebiegu granic działki ewidencyjnej, a skarżący kwestionuje te ustalenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do sprzecznych ustaleń co do dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę wykazania przebiegu granic działki ewidencyjnej. Uchybienia te uniemożliwiły sądowi ocenę legalności podjętej decyzji w kontekście zarzutów skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków. Skarżący J.W. zakwestionował przebieg granic i powierzchnię swojej działki ewidencyjnej nr 202, podnosząc, że nowy operat nie uwzględnia jego zastrzeżeń. Organ I instancji zatwierdził operat, opierając się na dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w celu podziału nieruchomości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na przyjęcie stanu i powierzchni z poprzedniej modernizacji ewidencji z 1986 roku. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając nieuwzględnienie jego zastrzeżeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej J.W. i orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku decyzja podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz J.W. kwotę 10 złotych zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej J.W.; 2. orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku decyzja podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz J.W. kwotę 10 ( dziesięć) złotych zwrotu kosztów postępowania
Starosta [...] decyzją dnia [...] znak [...] orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków Miasta T., Powiat [...], Województwo [...] w jego granicach administracyjnych, dla obrębu ewidencyjnego nr [...], miasta T. oraz o utracie aktualności operatu dotychczasowej ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego nr [...], miasta T.
W uzasadnieniu stwierdzono, że operat opisowo kartograficzny ewidencji gruntów i budynków miasta T. dla 10 obrębów ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] został wykonany przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w Ł. sp. z o.o. w Ł., na podstawie umowy z dnia 3 stycznia 2001 roku aneksu nr 1 z dnia 23 maja 2001 roku, aneksu nr 2 z dnia 29 listopada 2001 roku zawartej z Zarządem Powiatu [...]. W ramach umowy została wykonana modernizacja ewidencji gruntów i założona ewidencja budynków dla miasta T. w obrębach [...]-[...] i [...]-[...]. Prace wykonano w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r. Nr 38 poz. 454). Opracowany projekt operatu opisowo kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu osób zainteresowanych w lokalu Urzędu Miasta T. Do treści protokołu uwagi wniósł m.in. J.W. właściciel działki ewidencyjnej 202, który zakwestionował przebieg granicy działki. Uwagi nie uwzględniono, właściciel został powiadomiony pismem [...] z dnia [...], o sposobie załatwienia sprawy, a wykonawcy roboty [...]P[...] [...] zalecono wykonanie wznowienia granic na podstawie operatu [...] (przyjęto współrzędne granic prawnych). Ustalenie granic wykonano w oparciu o art. 39 ustawy prawo geodezyjne. Przebieg granic ewidencyjnych wykazano na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w celu podziału nieruchomości, zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454).
W odwołaniu od powyższej decyzji J.W. podniósł, że zatwierdzony zakwestionowaną decyzją operat opisowo kartograficzny ewidencji gruntów i budynków nie uwzględnia zgłoszonych przez skarżącego zastrzeżeń dotyczących niezgodności w zakresie powierzchni i granic działki nr 202, której jest właścicielem. W obszernym uzasadnieniu wyjaśnia w jakich okolicznościach doszło do powstania różnic w powierzchni działki której jest właścicielem oraz przesunięcia jej granic zewnętrznych. Wyjaśnił, że robota geodezyjna [...], na podstawie której ustalono przebieg granic zewnętrznych, przyjęto ich przebieg, a także określono współrzędne punktów wykonana była na zlecenie Urzędu Miasta T. w związku z mającym nastąpić podziałem działki 202 z uwagi na przejęcie części tej działki pod drogę. Podział ten został przez skarżącego zakwestionowany, a skutkiem podjętych działań było stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 pkt 4 nieważności decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i analizie akt sprawy w części dotyczącej J.W. organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że: obecna działka nr 202 stanowi część dawnej działki nr 3724. Dla działki nr 202 została założona Księga Wieczysta KW [...], gdzie jako powierzchnia nieruchomości jest wpisana wielkość 2388 m2. W latach 1981-1986 dla obrębu nr [...] miasta T. została odnowiona ewidencja gruntów i budynków i jako powierzchnię przedmiotowej działki, należącej wtedy do rodziców skarżącego przyjęto 2291m2, a stan taki potwierdził podpisem w protokole okazania stanu władania ojciec zainteresowanego- S.W. Zgodnie z § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W przypadku wystąpienia takich sporów, przebieg granic działek wykazuje się na podstawie już istniejących danych, uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W tym przypadku przyjęto stan i powierzchnię przedmiotowej działki z poprzedniej modernizacji ewidencji z roku 1986, zaakceptowanej przez rodziców zainteresowanego. Według stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego rękojmia wiary ksiąg wieczystych, nie dotyczy oznaczania powierzchni nieruchomości wykazanej w księdze wieczystej. Powierzchnia nieruchomości wykazana w akcie własności ziemi, akcie notarialnym, czy księdze wieczystej nie tworzy stanu prawnego tej nieruchomości. Do określenia powierzchni nieruchomości służy instytucja ewidencji gruntów i budynków, która polega na rejestracji stanów istniejących (zarówno faktycznych jak i prawnych). Niedopuszczalne jest zatem regulowanie w decyzjach z zakresu ewidencji gruntów materii związanej np. z prawem własności. Instrumentem prawnym, pozwalającym na ustalenie przebiegu granic działki należącej do zainteresowanego, jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy postanowił o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnionej pismem ( wraz z 44 załącznikami) z dnia 26 maja 2004 r. skarżący powtórzył stanowisko zawarte w odwołaniu, że przedmiotem skargi jest nie uwzględnienie jego zastrzeżeń co do powierzchni działki nr 202 i przebiegu jej zewnętrznych granic. Zarówno skarga jak i pismo uzupełniające zawierają szczegółowy opis okoliczności w jakich doszło do bezprawnego zdaniem skarżącego zmniejszenia powierzchni działki, której jest obecnie właścicielem i zmiany przebiegu jej granic bez zgody właścicieli. Wobec powyższego skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia lub stwierdzenia nieważności ewidencji gruntów zakończonej w 1986r. przy której w stosunku do działki nr 202 zostało rażąco naruszone prawo na podstawie którego obecnie kreuje się granice działki nr 202 będącej własnością J.W.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów od problematyki związanej z rozgraniczeniem nieruchomości. W pierwszym przypadku chodzi o naniesienie do ewidencji danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między poszczególnymi działkami, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, trwałe zastabilizowanie ich znakami granicznymi i sporządzenie stosowanej dokumentacji. Stwierdzono, że podnoszone zarzuty dotyczące położenia bez zezwolenia kabla telekomunikacyjnego, wywłaszczenia gruntu pod planowane inwestycje oraz związane z wymiarem podatku od nieruchomości nie należą do kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i nie mogą stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia przez ten organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie do końca z przyczyn podnoszonych w skardze.
Należy zauważyć, że w świetle § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2001 r, NR 38 poz. 454), Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1/ w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2/w celu podziału nieruchomości,
3/w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4/w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5/na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6/przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W przedmiotowej jednak sprawie treść decyzji organu I instancji i organu odwoławczego zawierają w tej kwestii sprzeczne ustalenia . Z uzasadnienia decyzji Starosty [...] wynika, że w przypadku działki 202 będącej własnością J.W. "przebieg granic ewidencyjnych wykazano na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w celu podziału nieruchomości(zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.)" W tym miejscu należy podnieść, że z dokumentacji załączonej przez skarżącego do uzupełnienia skargi wynika, że podział działki 202 przedstawiony na mapie podziału zaewidencjonowanej w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej za Nr [...] został przez skarżącego zakwestionowany w wyniku czego stwierdzono nieważność decyzji zatwierdzającej ten podział.
W decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stwierdzono zaś, że w przypadku działki 202 "przyjęto stan i powierzchnię przedmiotowej działki z poprzedniej modernizacji ewidencji z roku 1986 zaakceptowanej przez rodziców zainteresowanego".
Wobec takich rozbieżności trudno jednoznacznie stwierdzić, jaka dokumentacja była więc podstawą wykazania przebiegu granic spornej działki. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy – co wynika z art. 7 kpa, oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Decyzja zaś to akt, z którego strona winna czerpać pełną , wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej – w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. W tym przypadku, w ocenie Sądu uzasadnieniem stanowiska organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji nie może być inna dokumentacja geodezyjna, tym bardziej, że każda z nich inaczej określała przebieg granic działki 202.
W tej sytuacji należy wyjaśnić stan faktyczny w sprawie i jednoznacznie określić dokumentację będącą podstawą przyjęcia granic działki nr 202. Wskazane uchybienia uniemożliwiają Sądowi ocenę legalności podjętej decyzji w kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło