II SA/Łd 251/07
PostanowienieWSA w Łodzi2007-11-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, gdy uchybienie terminu było spowodowane okolicznościami niezależnymi od strony, w tym brakiem możliwości skutecznego wniesienia skargi z powodu wymogu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona wnioskująca o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie ponosi winy za uchybienie, jeśli było ono spowodowane okolicznościami od niej niezależnymi, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. W przypadku skargi kasacyjnej, która wymaga profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacki), strona nie może skutecznie wnieść skargi przed przyznaniem prawa pomocy i wyznaczeniem pełnomocnika. Dlatego też, jeśli uchybienie terminu wynika z procesu ustanawiania pełnomocnika, sąd powinien przywrócić termin.Stan faktyczny
Skarżąca B. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił jej skargę. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując, że opóźnienie wynikało z procesu ustanawiania pełnomocnika z urzędu, który został jej przyznany po odrzuceniu skargi. Pełnomocnik został poinformowany o oddelegowaniu dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Przywrócono B. P. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2007 roku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami p o s t a n a w i a: przywrócić B. P. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2007 roku (sygn. akt II SA/Łd 251/07).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007 roku (sygn. akt II SA/Łd 251/07), odrzucił skargę B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] roku w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie i sposobie zaskarżenia doręczono skarżącej w dniu 10 września 2007 roku.
W dniu 14 września 2007 skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w osobie referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 28 września 2007 roku, umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznał B. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 8 października 2007 roku Okręgowa Rada Adwokacja w Ł. poinformowała skarżącą o oddelegowaniu adwokata S. M. do świadczenia pomocy prawnej z urzędu w rozpoznawanej sprawie.
W dniu 16 października 2007 roku B. P., reprezentowana przez adwokata S. M., wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2007 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu podniesiono, iż o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu B. P. poinformowała adwokata S. M. w dniu 9 października 2007 roku, zaś pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. informujące o oddelegowaniu do świadczenia pomocy prawnej z urzędu doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 października 2007 roku.
Wojewódzki Są Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1
i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Jak już wyżej wskazano strona, która wnosi o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej obowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić jedynie, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia.
Oceniając staranność skarżącej w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należało wziąć pod uwagę, iż skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, objętym tzw. "przymusem adwokackim" (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż strona, która nie jest adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, a jednocześnie nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej przed przyznaniem jej przez Sąd prawa pomocy w tym zakresie i wyznaczeniem określonego adwokata lub radcy prawnego przez okręgową radę adwokacką lub okręgową izbę radców prawnych. Jednocześnie, z uwagi na brak w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiednika art. 118 k.p.c., przed udzieleniem pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi lub radcy prawnemu przez stronę, nie jest on umocowany do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż skarżąca bez swej winy nie mogła wnieść skargi kasacyjnej w terminie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej spowodowane było okolicznościami od strony niezależnymi, a B. P. mimo dochowania staranności nie była w stanie skutecznie wnieść skargi kasacyjnej w terminie, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a..
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji.
M.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło