II SA/Łd 251/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-03-30

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli dochody strony przekraczają minimum socjalne, ale uiszczenie części kosztów mogłoby spowodować uszczerbek dla niezbędnego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą ścisłej interpretacji przesłanek. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie, jeśli dochody strony pozwalają na partycypację w kosztach postępowania, a uiszczenie określonej kwoty (tu: 100 zł) nie spowoduje znacznego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania skarżących. W przypadku dochodów przekraczających minimum socjalne, ale niewystarczających na pokrycie pełnych kosztów, można przyznać częściowe zwolnienie.
Stan faktyczny
Skarżący K. i J. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą wykonanie robót budowlanych. Jednocześnie wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, osiągają łączny dochód z rent (emerytur) w wysokości ok. 2390 zł miesięcznie i posiadają mieszkanie o powierzchni 44 m kw. Deklarują, że dochody przeznaczane są na leczenie i utrzymanie gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych, w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 marca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych, w pozostałej części wniosek oddalić. AG K. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych, występując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący deklarują osiąganie dochodów z tytułu rent (emerytur) w łącznej wysokości ok. 2390 złotych miesięcznie. Skarżący posiadają mieszkanie o powierzchni 44 m kw. Strona nie zadeklarowała posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że osiągane dochody przeznaczane są na pokrycie kosztów leczenia i utrzymania gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie w części. Przede wszystkim na uwadze należało mieć fakt, iż źródłem dochodów rodziny wnioskodawców są renty (emerytury) w łącznej wysokości 2390 złotych, co powoduje, iż średni dochód na członka rodziny kształtuje się na poziomie ok. 1.195 złotych. Kwota ta znacznie przekracza zatem minimum socjalne i powoduje, że skarżący nie mogą zostać uznani za osoby ubogie w stopniu, który dawałby podstawy do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W ocenie Referendarza wysokość osiąganych dochodów pozwala bowiem na partycypację w kosztach postępowania, a uiszczenie kwoty w wysokości 100 złotych nie spowoduje znacznego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania skarżących. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło