II SA/Łd 255/08

WyrokWSA w Łodzi2008-05-20

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może utrzymać w mocy, jeśli uchwała zatwierdzająca ten plan została następnie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu jako nieważna?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że wyrok stwierdzający nieważność uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z mocą wsteczną (ex tunc) stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ujawnienie tej nowej okoliczności, jaką jest brak planu miejscowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, potencjalnie prowadząc do odmiennego rozstrzygnięcia. Ponadto, sąd wskazał na naruszenia proceduralne, w tym brak zawiadomienia wszystkich stron o oględzinach oraz brak odniesienia się do zarzutu zmiany sposobu użytkowania przez poprzedniego właściciela.
Stan faktyczny
Właściciel obiektu budowlanego, pierwotnie handlowego, prowadził w nim działalność garmażeryjną od ponad 10 lat. Organy nadzoru budowlanego nakazały przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, uznając zmianę za samowolną i sprzeczną z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciel odwoływał się, podnosząc m.in. kwestię poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zarzucając naruszenia proceduralne. Ostatecznie, po wydaniu decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, właściciel zaskarżył ją do sądu administracyjnego. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że uchwała zatwierdzająca plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie której wydano decyzję, została prawomocnym wyrokiem sądu uznana za nieważną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda Lenczewska Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...] z dnia [...], znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 10 marca 2005 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wpłynęło pismo mieszkańców posesji przy ul. A. i ul. B. w T. z prośbą o sprawdzenie, czy zlokalizowany na działce o nr ewid. 115/05 przy ul. C w T. dawny obiekt handlowy, w którym obecnie prowadzona jest działalność garmażeryjna, użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem. W trakcie oględzin działki przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji w dniu 31 marca 2005 r. stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest parterowy, niepodpiwniczony, ściany stanowi konstrukcja stalowa poszyta blachą, dach jednospadowy o konstrukcji stalowej o spadku dachu na stronę własnej działki, stolarka okienna i drzwiowa drewniana i stalowa typowa. Od ponad 10 lat, A. S. prowadzi w budynku działalność garmażeryjną. Na potwierdzenie powyższych okoliczności, obecny właściciel przedłożył do wglądu zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 18 lutego 1998 r. i z dnia 31 stycznia 2005 r. Z wyjaśnień właściciela wynika, że nie jest on inwestorem obiektu, nabył go aktem notarialnym z dnia 11 grudnia 2003 r. Rep. A Nr [...] wraz z działką o powierzchni 494 m2 oznaczoną nr ewid. 115/5, położoną przy ul. C. w T. Poprzednim właścicielem i użytkownikiem tego obiektu było "A" Powszechna Spółdzielnia B. w T., która, na podstawie umów z dnia 10 stycznia 1994 r. i 1 stycznia 1998 r. wydzierżawiła powyższy obiekt wraz z wyposażeniem i przyległym terenem na działalność handlowo - usługowo - produkcyjną (wyrób pierogów). Na omawianej działce nastąpiła więc samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku z pawilonu handlowego na budynek produkcyjny wyrobów garmażeryjnych. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nałożył na A. S. obowiązek przedłożenia oceny technicznej obiektu budowlanego, znajdującego się na działce nr ewid. 115/5 przy ul. C., w którym obecnie prowadzona jest produkcja pierogów i wyrobów garmażeryjnych. Po rozpoznaniu zażalenia K.G. od w/w rozstrzygnięcia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 26 sierpnia 2005 r. strona złożyła inwentaryzację wraz z oceną techniczną budynku garmażeryjnego zaopiniowaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. oraz rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Pismem z dnia 3 kwietnia 2006 r. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w T. w odpowiedzi na wezwanie PINB w T. poinformował, że prowadzona działalność garmażeryjna nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie ochrony środowiska. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji na podstawie art. 81c Prawa budowlanego nałożył na A.S. obowiązek wykonania oceny technicznej przedmiotowego budynku. W dniu [...] r. organ II instancji, po rozpatrzeniu zażalenia K.G., uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że przeznaczenie spornego obiektu narusza obecne przepisy o planowaniu przestrzennym, wobec czego, brak jest możliwości legalizacji samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207) w związku z art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) i art. 104 K.p.a. nakazał A.S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w którym dokonano zmiany sposobu użytkowania obiektu, a w którym obecnie prowadzona jest produkcja pierogów i wyrobów garmażeryjnych na obiekt handlowy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ orzekający przedstawił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, iż ze względu na to, że samowolna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w 1994 r., art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) obliguje go do stosowania przepisów dotychczasowych, a więc art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ogłoszonym w tekście jednolitym z 2003 r. (Dz.U. Nr 207, poz. 2016), który odsyła do stosowania art. 51 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji, A.S. podniósł, iż nie dokonywał zmiany sposobu użytkowania, a jedynie wykonał drobne roboty konserwacyjne i remontowe, których celem było utrzymanie budynku w odpowiednim stanie technicznym. Dodatkowo wskazał, iż obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] r. wykonał w dniu 26 sierpnia 2005 r., czyli przed zatwierdzeniem obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje na tym terenie tego typu działalności. Natomiast, poprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał na omawianym terenie prowadzenie działalności garmażeryjnej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania organ powinien ocenić zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i w zależności od ustaleń, przeprowadzić postępowanie naprawcze bądź też nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy jego legalizacja jest sprzeczna z prawem. Wyjaśnił przy tym, iż ze względu na to, że samowolna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w 1994 r., art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) stanowił podstawę stosowania przepisów dotychczasowych, czyli art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ogłoszonym w tekście jednolitym z 2003 r. (Dz.U. Nr 207, poz. 2016), który odsyła do stosowania art. 51 tej ustawy. W niniejszej sprawie, z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Tomaszowa Mazowieckiego zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 maja 1988 r. Nr XXVIII/134/88 (Dz.Urz. Woj. Piotrkowskiego nr 12, poz. 109 z 11.07.1988 ze zm.) wynikało, że przedmiotowa działka położona była w jednostce urbanistycznej C4MN- teren budownictwa jednorodzinnego niskiego. W dacie samowolnej zmiany sposobu użytkowania w/w obiektu obowiązywał "Aneks do ustaleń realizacyjnych miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Tomaszowa Mazowieckiego zatwierdzony uchwałą Rady Miasta T. z dnia 15 stycznia 1992 r. Nr 168/92, zgodnie z którym dla terenu, gdzie znajduje się w/w obiekt zapewniano na terenach niezabudowanych, stanowiących enklawy w skupionej zabudowie, w pasie zabudowy wyznaczonym w planie, realizację budownictwa mieszkaniowego typu jednorodzinnego, usługowego i małych zakładów produkcyjnych o uciążliwości nie przekraczającej granic danej działki. Omawiany plan utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. Natomiast obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej T. z dnia 5 października 2005 r. Nr XLV/413/05 (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego Nr 349, poz. 3132 z dnia 5 grudnia 2005 r.), który obowiązuje od dnia 5 stycznia 2006 r. przewiduje dla terenu obejmującego działkę nr 115/5 funkcję F.53/MN2, czyli zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w formie wolnostojącej, bliźniaczej lub szeregowej jako podstawowe przeznaczenie terenu, na którym wyklucza się prowadzenie działalności gospodarczej (produkcyjnej, przetwórczej, składowej, hurtowego handlu) zarówno w budynkach, jak i poza nimi, wszelkiej działalności nie stanowiącej uzupełnienia funkcji mieszkaniowej oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Skoro zatem obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie daje możliwości prowadzenia na tym terenie działalności produkcyjnej i brak jest możliwości legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania w/w obiektu, organ I instancji zasadnie nałożył na A.S. obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutu strony, o przedłożeniu na żądanie organu I instancji stosownej dokumentacji, organ odwoławczy wyjaśnił, iż A.S. wykonał obowiązek przedłożenia inwentaryzacji w oparciu o nieprawomocne postanowienie organu I instancji, które następnie zostało uchylone. Dlatego też zarzut, iż w/w dokumentacja została złożona przed zatwierdzeniem obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, tym bardziej, że w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 5 stycznia 2006 r. brak było planu miejscowego, co dodatkowo uniemożliwiało legalizację samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu garmażeryjnego. W motywach skargi strona powtórzyła zarzuty z odwołania od decyzji I instancji, podnosząc przy tym, iż wykonanie zaskarżonej decyzji będzie się wiązało z koniecznością przeprowadzenia szeregu robót budowlanych koniecznych do przystosowania obiektu na potrzeby handlu oraz będzie sprzeczne z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego, prawie 90% działek znajdujących się na terenach oznaczonych symbolem F.53/MN, w świetle obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie spełnia wymagań tego planu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2007 r. zatytułowanym "uzupełnienie do skargi", A.S. zarzucił naruszenie art. 71 ustawy – Prawo budowlane w jego brzmieniu przed 31 maja 2004 r. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, 8 i 9 K.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania oraz o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007 r. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego i przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawie. Z uwagi na nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, A.S. złożył w dniu 22 października 2007 r. kolejne pismo, zatytułowane "uzupełnienie do skargi", w którym dodatkowo zarzucił naruszenie art. 6, 10-12, 35 i 36 K.p.a. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia. W dniu 24 października 2005 r., Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 4 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesił postępowanie przed WSA w Łodzi, wskazując iż A.S. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej T. z dnia 5 października 2005 r. Nr XLV/413/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T., zarejestrowaną w Sądzie pod sygn. akt II SA/Łd 473/07. W ocenie Sądu, mając na względzie fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o ustalenia w/w uchwały, rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od toczącego się przed WSA postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 473/07. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 473/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. W dniu 1 kwietnia 2008 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której tutaj mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia), czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nakazująca skarżącemu A.S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego, jako obiekt handlowy a użytkowanego, jako obiekt, w którym prowadzona jest produkcja pierogów i wyrobów garmażeryjnych. W pierwszej kolejności, godzi się zauważyć, iż nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że w rozpoznawanej sprawie w 1994 r. doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku handlowego i organ nadzoru budowlanego miał podstawy do podjęcia kroków prawnych zamierzających do przywrócenia stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa. Z uwagi na czas dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy Prawo budowlane, czyli art. 71 ust. 3 i art. 51 ust. 1 pkt 1, a nie regulujący obecnie te kwestie art. 71a ustawy. Wskazać trzeba, że art. 71a został dodany do ustawy Prawo budowlane, ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) i wszedł w życie dopiero w dniu 31 maja 2004 r. Ponadto, co ważne w ustawie zmieniającej ustawodawca zawarł przepis przejściowy – art. 2 ust. 3, który stanowi, iż przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest przed dniem 31 maja 2004 r. W takich przypadkach stosuje się bowiem przepisy dotychczasowe. Na marginesie rozważań dotyczących podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wskazać trzeba na uchybienie podniesione przez A.S. w piśmie uzupełniającym skargę, jakim jest powołanie przez organ II instancji w sentencji decyzji błędnego publikatora przepisów stanowiących jej podstawę prawną. Mianowicie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 71 ust. 3 tekstu jednolitego ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, opublikowane w Dzienniku Ustaw z 2006 r. Nr 156, pod pozycją 1118. Jednakże już w uzasadnieniu, organ trafnie określił które przepisy i w jakim brzmieniu miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Można zatem uznać, że stwierdzone uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, choć niewątpliwym jest, że mogło wywołać u skarżącego mylne przekonanie, że wydając kwestionowane rozstrzygnięcie, organ stosował przepisy w wersji obowiązującej w dacie orzekania. Przechodząc do meritum sprawy podkreślić trzeba, że w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania, organ orzekający zobligowany był ocenić zgodność dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku z planem zagospodarowania przestrzennego i w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń, przeprowadzić postępowanie naprawcze bądź też nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy jego legalizacja byłaby sprzeczna z prawem. W rozpoznawanej sprawie organy nadzory budowlanego rozważały problematykę zmiany sposobu użytkowania budynku wybudowanego, jako obiekt handlowy, obecnie użytkowanego, jako budynek, w którym prowadzona jest produkcja pierogów i wyrobów garmażeryjnych w kontekście postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 5 października 2005 r. Nr XLV/413/05. Plan ten dla terenu obejmującego działkę Nr 115/5, stanowiącą własność skarżącego, oznaczoną symbolem F.53/MN2 przewidywał możliwość zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w formie wolnostojącej, bliźniaczej lub szeregowej. Ponadto wykluczał możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (produkcyjnej, przetwórczej, składowej, hurtowego handlu) zarówno w budynkach, jak i poza nimi. Wykluczał także prowadzenie wszelkiej działalności nie stanowiącej uzupełnienia funkcji mieszkaniowej oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Fakt braku możliwości prowadzenia na wskazanym wyżej terenie działalności produkcyjnej, uniemożliwiał więc legalizację w tym postępowaniu samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu i stanowił podstawę wydania spornej decyzji i nałożenia na A.S. obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Oceniając legalność kwestionowanego aktu administracyjnego nie można jednak pominąć okoliczności wyeliminowania wspomnianego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z obrotu prawnego. Mianowicie, prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 473/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę A.S. i stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej T. z dnia 5 października 2005 r. Nr XLV/413/05 zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego T.. Wyrok stwierdzający nieważność zaskarżonego aktu wywiera skutek prawny z mocą ex tunc, co w realiach przedmiotowej sprawy oznacza, że uchwała zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego była nieważna od daty jej podjęcia. Usunięcie z obrotu prawnego uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta T., umożliwia wzruszenie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie indywidualnej, opartego na wadliwej uchwale, z którym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, we właściwym trybie postępowania przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu, jest to przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Rodzi ona po stronie organów nadzoru budowlanego konieczność ponownego przeanalizowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w świetle faktu, jakim jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego T.. Ujawnienie tej nowej okoliczności, mogło mieć w ocenie składu orzekającego istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, mogłaby zapaść decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Niezależnie od powyższych uwag, wskazać jeszcze trzeba na błędy proceduralne popełnione w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji organu II instancji. Mianowicie, o terminie oględzin budynku, w którym prowadzona jest produkcja pierogów i wyrobów garmażeryjnych organ I instancji powiadomił mieszkańców posesji przy ul. A. i ul. B., którzy złożyli pismo z prośbą o sprawdzenie, czy dawny obiekt handlowy, usytuowany na działce nr 115/5, położonej przy ul. C w T. jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i tym samym zainicjowali przedmiotowe postępowanie. O oględzinach spornego obiektu, wbrew postanowieniom art. 79 § 1 i 2 K.p.a. i art. 10 K.p.a., nie zostały natomiast powiadomione wszystkie strony tego postępowania. Co więcej, katalog osób, którym przyznano przymiot strony został ustalony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dopiero po przeprowadzeniu oględzin spornego budynku. Takie działanie organu nadzoru budowlanego jest, w przekonaniu Sądu, sprzeczne z regulacjami art. 61 § 4 K.p.a., który to przepis nakłada na organ administracji publicznej obowiązek powiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkie osoby, będące stronami w sprawie. Kodeks postępowania administracyjnego, czego jak się wydaje nie dostrzegł organ I instancji, statuuje w art. 10 K.p.a. zasadę faktycznego i realnego udziału strony w postępowaniu, nie zaś udziału teoretycznego. Jednocześnie obowiązek przestrzegania omawianej zasady spoczywa na organie administracyjnym. Ten więc organ jest zobowiązany do podjęcia takich działań, aby zapewnić stronie czynne uczestnictwo w postępowaniu. Odstąpienie od tej zasady możliwe jest bowiem tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi lub z powodu grożącej niepowetowanej straty materialnej. Aby uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu organ powinien zawiadomić ją o wszczęciu postępowania na wniosek innej strony oraz wezwać do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, w tym wypadku do udziału w oględzinach spornego obiektu. W myśl 79 K.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zachowanie wymogu, określonego w art. 79 K.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Naruszenie tego obowiązku jest przejawem uchybienia zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu i może stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Kolejnym błędem wymagającym uwagi, jest brak odniesienia się przez organ nadzoru budowlanego do akcentowanej przez skarżącego kwestii zmiany sposobu użytkowania spornego budynku przez jego poprzednika prawnego. Zarzut ten został podniesiony w odwołaniu od decyzji I instancji, a następnie powtórzony w skardze do Sądu. W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia zobligowany był jednoznacznie ustosunkować do tego zagadnienia. Milczenie organu świadczy zaś o naruszeniu art. 107 § 3 kpa. Podsumowując, Sąd stwierdziwszy w rozpoznawanej sprawie naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zobligowany był uwzględnić skargę A.S. i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zobligowany będzie uwzględnić powyższe rozważania i w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procedury administracyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do treści art. 152 tej ustawy, Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się wyroku. B.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło