II SA/Łd 255/17

Dnia 12 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2017 roku sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżone postanowienie. LS Decyzją z dnia [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ł., po rozpoznaniu wniosku A. J. odmówił przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko – K. J. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 9 grudnia 2016 r. Pismem, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 2 stycznia 2017 r., A. J. wniosła odwołanie od powyżej decyzji, podnosząc w jego treści zarzuty skierowane przeciwko kwestionowanej decyzji. Jednocześnie w piśmie tym strona zawarła prośbę o "przywrócenie terminu odwołania". Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że odwołanie A. J. od powyższej decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 9 grudnia 2016 r., a odwołanie wpłynęło do tego organu w dniu 2 stycznia 2017 r. Tymczasem zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W ocenie organu, skoro decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona w dniu 9 grudnia 2016 r., to termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 23 grudnia 2016 r. Wobec tego wniesienie odwołania w dniu 2 stycznia 2017 r. nastąpiło z przekroczeniem terminu przewidzianego na jego złożenie. Organ podkreślił przy tym, że odwołująca nie wniosła o przywrócenie terminu ani nie podała przyczyn uchybienia terminu. W tej sytuacji organ uznał, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu ustawowego przewidzianego na jego złożenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie A. J. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wyjaśniając, że uchybienie terminu spowodowane było trudną sytuacją rodziny, bowiem oprócz zajmowania się niepełnosprawnym synem, opiekuje się chorą teściową, która mieszka kilkanaście kilometrów od Ł.. W grudniu 2016 r. sytuacja zdrowotna teściowej pogarszała się, dlatego w tym czasie skarżąca musiała kilkakrotnie do niej jeździć do Nieborowa, co spowodowało uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym, co do zasady, związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia tego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie tak nakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli zainicjowanej skargą A. J. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Ł., z dnia [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przyjmując za podstawę swego rozstrzygnięcia powołany przepis organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że strona składając odwołanie po terminie, nie zawarła w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tymczasem analiza treści tego odwołania bezspornie dowodzi, że skarżąca, wbrew twierdzeniu organu, zawarła w nim wniosek o przywrócenie terminu, choć sformułowała go jako prośbę "o przywrócenie terminu odwołania". W tej sytuacji, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ odwoławczy miał obowiązek rozpoznać prośbę strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i powinien był to uczynić w pierwszej kolejności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od rozstrzygnięcia tej kwestii zależą dalsze losy odwołania skarżącej, a w szczególności to, czy odwołanie będzie rozpatrywane merytorycznie, czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone postanowieniem, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1344/13, a także wyrok NSA z 9 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Gd 312/94, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to zatem, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd pragnie przy tym zauważyć, że również w literaturze przedmiotu podnosi się, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, opublikowany w LEX/el., 2014 i cyt. tam W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 153). Natomiast postanowienie przywracające termin wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania powinno poprzedzać postępowanie dotyczące rozpoznania odwołania, a właściwie jego wstępne badanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i rozpatrzy w pierwszej kolejności zawartą w odwołaniu prośbę strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z zachowaniem trybu i zasad określonych w art. 58 i 59 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i tym samym narusza wskazane powyżej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. JK