II SA/Łd 258/15
WyrokWSA w Łodzi2015-07-30
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Grzegorz Szkudlarek, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca dzierżawcą obiektu budowlanego (kina) jest właściwym adresatem decyzji nakładającej obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym wytyczenia drogi pożarowej i aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, mimo że część niezbędnej infrastruktury znajduje się na nieruchomościach sąsiednich, będących własnością wydzierżawiającego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzierżawca obiektu budowlanego jest właściwym adresatem decyzji nakładających obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, jeśli umowa dzierżawy przewiduje jego odpowiedzialność za bieżącą eksploatację obiektu i nie wymaga ona nakładów finansowych przekraczających zakres tej eksploatacji. Odpowiedzialność ta wynika z faktycznego władania nieruchomością i możliwości bieżącej aktualizacji ochrony przeciwpożarowej.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakazującą spółce wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Obowiązki te dotyczyły m.in. wytyczenia drogi pożarowej, aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, badania głównego wyłącznika prądu oraz naprawy oświetlenia ewakuacyjnego. Spółka zarzuciła, że nie jest właściwym adresatem tych decyzji, ponieważ obowiązki te powinny obciążać właściciela nieruchomości (Województwo), a ona sama jest jedynie dzierżawcą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] znak: [...] nakazującą Spółce A S.A. z siedzibą w Ł. wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakresie:
1. wytyczenia drogi pożarowej do budynku, tak aby zapewnić dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku i oznakować, w sposób, który umożliwi egzekwowanie utrzymania drożności służbom odpowiedzialnym za utrzymanie porządku i odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w obszarze ruchu drogowego w terminie do dnia 30 czerwca 2015r.;
2. dokonania aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, tak aby jej treść była zgodna z wymaganiami § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719), dalej zwanego "rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej", w terminie do dnia 31 marca 2015r.;
3. poddania badaniu sprawności technicznej głównego wyłącznika prądu w budynku, w celu zweryfikowania możliwości jego funkcjonowania jako przeciwpożarowego wyłącznika prądu w terminie do dnia 31 stycznia 2015r.;
4. doprowadzenia do pełnej sprawności technicznej instalacji oświetlenia ewakuacyjnego – poddania czynnościom naprawczym i konserwacyjnym dwie uszkodzone oprawy oświetleniowe w terminie do dnia 31 stycznia 2015r.
W zakresie pkt 1 organ wskazał, że podczas czynności kontrolno –rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach 27 – 29 listopada 2014r. w budynku Kina B zlokalizowanym przy ul. A[...] w Ł. stwierdzono, że budynek znajduje się w zabudowie śródmiejskiej na nieruchomości, która oddalona jest od najbliższej drogi publicznej (ul. A) o około 60 – 70m, tak że żadna część budynku nie ma do niej bezpośredniego dostępu. Ponadto budynek oddzielony jest od ww. drogi poprzez budynek Filharmonii [...]. Dojazd do budynku odbywa się wewnętrzną drogą utwardzoną poprzez przejazd bramowy budynku Filharmonii, zakończoną dziedzińcem. Istniejący dojazd nie spełnia wymogów stawianych drodze pożarowej (nie przebiega wzdłuż dłuższego boku budynku, nie jest zakończony placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20m x 20m lub w inny sposób zapewniający możliwości zawrócenia pojazdów bez konieczności cofania oraz nie wytyczono pasa ruchu o szerokości co najmniej 4m, którego bliższa krawędź znajdowałaby się w odległości 5-15m). Wjazd na dziedziniec przed budynkiem Filharmonii został oznakowany jako droga pożarowa, natomiast w obrębie dziedzińca brakuje oznakowania wskazującego na wytyczenie drogi pożarowej i przestrzeni do zawracania pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej. Większa część dziedzińca przeznaczona jest na miejsca parkingowe oraz dojazd do parkingu podziemnego Filharmonii. W toku czynności nie wykazano, że droga pożarowa do rozpatrywanego budynku została zapewniona w sposób inny niż to stanowią przepisy przeciwpożarowe.
Odnosząc się do obowiązku określonego pkt 2 decyzji Komendant Straży Pożarnej wyjaśnił, że podczas czynności kontrolno – rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku Kina B stwierdzono brak aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Wskazał, że aktualna i zgodna z faktycznym sposobem użytkowania obiektu, jak również z przepisami przeciwpożarowymi instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jest istotnym dokumentem wykorzystywanym do szkolenia użytkowników budynku z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym do właściwego zachowania podczas ewakuacji, oraz źródłem ważnych informacji o obiekcie dla kierującego.
W zakresie pkt 3 decyzji organ wyjaśnił, że podczas czynności kontrolno – rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku Kina B stwierdzono, że budynek stanowi jedną strefę pożarową o kubaturze około 20252m3 i został wyposażony w główny wyłącznik prądu zlokalizowany w holu przy głównym wejściu do budynku (oznakowany). Przeciwpożarowy wyłącznik prądu umożliwia służbom ratowniczym szybkie i pewne odłączenie dopływu prądu do budynku w przypadku powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia. W związku z powyższym Komendant uznał, że należy poddać badaniu technicznemu istniejący wyłącznik, w celu zweryfikowania poprawności i skuteczności jego działania. W przypadku, gdy istniejący wyłącznik nie będzie wypełniał określonych powyżej funkcji, budynek powinien zostać wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Odnosząc się do pkt 4 decyzji podano, że podczas czynności kontrolno – rozpoznawczych w budynku Kina B stwierdzono uszkodzenie 2 sztuk opraw oświetleniowych instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego na podstawie okazanego protokołu z przeglądu przedmiotowej instalacji wykonanego w dniu 30 września 2014r. przez J.C. Z uwagi na fakt, iż instalacja ta umożliwia bezpieczne przemieszczanie się użytkowników w obrębie dróg ewakuacyjnych podczas zaniku zasilania podstawowego Komendant Straży wskazał, że należy bezzwłocznie doprowadzić do pełnej sprawności bieżnej instalację awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego.
Dodatkowo w decyzji poinformowano, że w przypadku braku możliwości spełnienia wymagań wymienionych w pkt 1 w sposób określony w powołanych rozporządzeniach, możliwe jest zastosowanie rozwiązań zamiennych, wskazanych w postanowieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł., na wniosek właściciela budynku. W związku z powyższym wskazano, że należy bezzwłocznie doprowadzić do pełnej sprawności technicznej instalację służącą do usuwania dymu z atrium.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od decyzji wniosła A S.A. w Ł.
Wspomnianą na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że prawidłowo został ustalony stan faktyczny sprawy i prawidłowo dokonano subsumpcji prawnej poprzez zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego w decyzji nakładającej obowiązki i organu do wykonania na użytkownika (dzierżawcę). Z mocy ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991r. (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), dalej zwanej "ustawa", odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, odpowiedzialność ponosi – w całości lub w części – ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W stanie faktycznym sprawy taką rolę spełnia umowa dzierżawy zawarta pomiędzy A S.A. a Województwem [...] (właścicielem), zawarta w formie aktu notarialnego z dnia [...]czerwca 1995r., Rep. [...], zmieniona aneksem z dnia [...] kwietnia 1999r., Rep. [...]. W przypadku, gdy taka umowa nie została zawarta odpowiedzialność za realizację przedmiotowych obowiązków spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Organ podkreślił, że odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, może być zatem wyłącznie podmiot posiadający zakres władania umożliwiający ich realizację. Organ odwoławczy zaznaczył, że zapis § 6 wspomnianej umowy dzierżawy i zapis § 17 aneksu do ww. umowy nie nakłada na najemcę dodatkowych szczególnych obowiązków z zakresu przestrzegania przepisów przeciwpożarowych niż wynikające wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w kontekście wskazanych w zaskarżonej decyzji nieprawidłowości do realizacji. Nadto z § 7 przedłożonej do organu II instancji umowy dzierżawy oraz § 18 pkt 2 i 3 wynika, że dzierżawca może dokonywać innych nakładów, po uprzednim uzyskaniu pisemnej zgody od wydzierżawiającego i zaakceptowaniu szczegółowo określonego zakresu i wartości nakładu. Nakłady, na które dzierżawca uzyskał pisemną zgodę wydzierżawiającego zostaną rozliczone po zakończeniu stosunku dzierżawy, według cen i stanu z dnia przejęcia w posiadanie dzierżawionego obiektu przez wydzierżawiającego lub podmiot przez niego upoważniony.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie ocenił podstawę prawną i faktyczną decyzji zaskarżonej odwołaniem, przeprowadził również uzupełniające postępowanie w zakresie uzyskania innych niezbędnych dokumentów w tym: umowy dzierżawy i aneksu oraz w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości. Organ odwoławczy zwrócił się zarówno do strony, jak i organu I instancji o przedłożenie kopii decyzji nakazowych wydanych wcześniej przez organ Państwowej Straży Pożarnej w minionym okresie oraz realizację obowiązków przez stronę jakie z nich wynikały. Zarząd Nieruchomości Województwa [...] przesłał w dniu 21 stycznia 2015r. pisemną informację, że na mocy aktu notarialnego Rep. [...], zmienionej aneksem z dnia [...]kwietnia 1999r. Rep. [...], stronami umowy są Województwo [...] jako wydzierżawiający i A S.A. jako dzierżawca nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych. Wydzierżawiający nie współfinansuje przedsięwzięć związanych z poprawą bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie przy ul. A[...]. Zgodnie z zapisami zawartymi w § 17 i § 18 pkt 1, 2 i 3 wspomnianego aneksu do umowy dzierżawca jest zobowiązany do dokonywania na własny koszt wszelkich napraw, niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła A S.A. w Ł., zaskarżając decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...]. w części dotyczącej utrzymania w mocy nakazu wytyczenia drogi pożarowej do budynku oraz nakazu dokonania aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Spółka zarzuciła decyzji w zaskarżonej części naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust 1 pkt 1a ustawy, poprzez błędną wykładnię i skierowanie rozstrzygnięcia do podmiotu nieposiadającego statusu strony; naruszenie art. 7, 28, 77 i 80 K.p.a. poprzez pominięcie jako strony Województwa [...], niewykonanie obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, błędną ocenę zebranych dowodów i poprzez błędne wnioski oraz nierozpoznanie istoty sprawy w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo i jej interes prawny nakładając na nią obowiązki, które winny być nałożone na inny podmiot, powodujące zarówno nienależne obciążenie finansowe, jak i obowiązek niemożliwy do wykonania, wobec wyłącznej roli posiadacza zależnego części nieruchomości, przez które powinna przebiegać droga pożarowa. Zdaniem Spółki stroną legitymowaną biernie, a więc adresatem decyzji i stroną postępowania, która jest zobowiązana do wykonania obowiązków nakazanych decyzją nie może być A S.A., lecz podmiot wydzierżawiający nieruchomość, czyli Województwo [...] w imieniu którego działa Zarząd Nieruchomości Województwa [...], lub alternatywnie, że stroną legitymowaną biernie, a więc adresatem decyzji i stronami postępowania powinny być oba podmioty, łącznie dzierżawca i wydzierżawiający. Spółka podniosła, że posiada wyłącznie ograniczony status dzierżawcy, który użytkuje kino B, natomiast pełne władztwo, jako właścicielowi budynku kina i co najważniejsze nieruchomości, na której, powinna zostać wytyczona droga pożarowa jest Województwo [...], działające przez Zarząd Nieruchomości Województwa [...]. Spółka podniosła, że w zakresie wytyczenia drogi pożarowej, obowiązanym może być wyłącznie właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości czyli Zarząd Nieruchomości Województwa [...].
Zdaniem Spółki organ pominął okoliczność, iż nieruchomość na której znajduje się Filharmonia [...] jest również własnością Województwa [...]. Doszło więc do sytuacji faktycznej, w której wjazd i wejście do kina, odbywa się przez teren użytkowany przez Filharmonię, i wszelkie zmiany związane z koniecznością wytyczenia drogi pożarowej wymagają co najmniej udziału tego podmiotu.
Strona skarżąca powołała w dalszej kolejności przepis art. 12 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, wskazując na właściciela jako osobę odpowiedzialną za stosowanie rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno – budowlanych. Spółka jako posiadacz zależny nie ma w tej sytuacji możliwości prawnej wykonania wskazanych zaleceń, gdyż ich adresatem powinien być wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty, czyli podmiot nie tylko prawnie odpowiedzialny, lecz też posiadający faktyczną możliwość ich wykonania.
W związku z powyższymi zarzutami na podstawie art. 156 pkt 4 K.p.a., zdaniem Spółki, zachodzi nieważność decyzji, jako że skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie. Jeżeli natomiast Sąd nie podzieli tego zarzutu, zdaniem skarżącej konieczne jest uchylenie przedmiotowej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił odnosząc się do zarzutów skargi, iż stroną postępowania jest A S.A. w Ł., gdyż prowadzone postępowanie przed organami państwowej straży pożarnej dotyczy interesu prawnego dzierżawcy zarządzającego budynkiem kina B i przyległym w części terenem do ww. budynku na mocy zawartej umowy cywilno – prawnej z właścicielem, którym jest Województwo [...]. Powyższa nieruchomość została oddana w dzierżawę do dnia 30 grudnia 2020r. Ponadto całą odpowiedzialność za sprawy ochrony przeciwpożarowej właściciel scedował na dzierżawcę na mocy ww. umowy cywilno – prawnej, także w zakresie przygotowania budynku lub terenu do prowadzenia działań ratowniczo gaśniczych zgodnie z zapisem zawartym w art. 4 ust. 1 ppkt 5 ustawy. Organ straży pożarnej wskazał, że działania ratowniczo – gaśnicze mogą być prowadzone wówczas, kiedy zapewniony jest dojazd samochodów straży pożarnej na miejsce ewentualnego zdarzenia na teren przyległy do budynku oraz możliwość ich zaparkowania, a także ich wycofania w razie takiej konieczności. Dojazd pożarowy pod obiektem Filharmonii [...] na wspólny dziedziniec posiada wymagane wymiary – wysokość 4,2m i szerokość powyżej 3,6m i odpowiada przepisom w tym zakresie. Organ II instancji stwierdził również, że wytyczenie drogi dojazdowej i miejsc postojowych na placu wewnętrznym (dziedzińcu) dla pojazdów straży pożarnej umożliwiających swobodny wjazd do miejsca ewentualnego zdarzenia i wyjazd, które nie byłyby zastawiane przez samochody osobowe leży nie po stronie właściciela nieruchomości, lecz w gestii obecnych użytkowników dzierżawiących nieruchomości sąsiadujących w tym obiektu kina i filharmonii. Organ zaznaczył, że realizacja obowiązku zawartego w pkt 1 decyzji organu I instancji nie wymaga poniesienia dużych nakładów finansowych z zakresu umieszczenia na placu wewnętrznym znaków poziomych "miejsce przeznaczone dla parkowania pojazdów straży pożarnej" – zakaz parkowania i pionowych, że jest to droga pożarowa "nie zastawiać". Komendant Straży Pożarnej wskazał również, że nie można się zgodzić z prezentowanym stanowiskiem w skardze, że A S.A. jako posiadacz zależny nie ma prawa w ramach obowiązującej umowy dzierżawy dokonywać żadnych prac wskazanych w decyzji, ponieważ organ odwoławczy w załączonej umowie oraz aneksie nie doszukał się takich zapisów.
Następnie organ odwoławczy podniósł, że strona miała możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i z uprawnienia tego skorzystała, a organy obu instancji wszechstronnie rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ uwzględnił także wnioski dowodowe i dołączył do akt sprawy całość materiału przekazanego zarówno przez A S.A. w piśmie z dnia 21 stycznia 2015r. oraz przez wydzierżawiającego – pismo znak: [...] z dnia 21 stycznia 2015r.
Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem strony prezentowanym w skardze, że nie będzie przeprowadzona aktualizacja dokumentu pt.: "Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego", który został opracowany w marcu 2012r. z uwagi na brak możliwości realizacji obowiązku zawartego w pkt. 1 decyzji organu I instancji polegającego na wytyczeniu i oznakowaniu drogi pożarowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2013r., poz. 1340 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.p.". W pierwszej kolejności wskazać należy, że z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 u.p.s.p do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.s.p komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Jak wynika z akt sprawy, funkcjonariusz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. przeprowadził w dniach 27 – 29 października 2014r. kontrolę budynku Kina B zlokalizowanego przy ul. A [...] w Ł. przy udziale pełnomocnika skarżącej Spółki J.M. i sporządził protokół kontroli potwierdzający uchybienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Strona skarżąca w toku postępowania nie zakwestionowała treści przedmiotowego protokołu. W ocenie Sądu protokół stanowi wiarygodny dowód wskazanych w nim uchybień z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Podczas przeprowadzania czynności kontrolno – rozpoznawczych stwierdzono, że dojazd do budynku odbywa się wewnętrzną drogą utwardzoną zakończoną dziedzińcem poprzez przejazd bramowy budynku Filharmonii [...], która nie spełnia wymogów drogi pożarowej. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej właściciele lub zarządcy terenów utrzymują znajdujące się na nich drogi pożarowe w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych oraz oznakowują drogi pożarowe znakami zgodnymi z Polskimi Normami (§ 4 ust. 2 pkt 4 lit. i oraz § 5). Jak stanowi § 12 ust. 2 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124 poz. 1030), droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku oraz posiadać szerokość co najmniej 4m. Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 9 i 10 rozporządzenia droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20m × 20m. W toku kontroli stwierdzono, że istniejący dojazd do budynku kina nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Zatem zasadne w okolicznościach sprawy było nałożenie na stronę skarżącą obowiązku wytyczenia drogi pożarowej do budynku, tak aby zapewnić dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku i oznakować, w sposób, który umożliwi egzekwowanie utrzymania drożności służbom odpowiedzialnym za utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w obszarze ruchu drogowego.
Następnie wskazać należy, że obowiązek wynikający z pkt 2 decyzji zakresie aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego budynku został również zasadnie nałożony w oparciu o § 6 ust. 1 i 7 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej w sytuacji, gdy kontrola w budynku kina wykazała brak aktualnej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego uwzględniającej faktyczny stan obiektu oraz przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, bowiem ostatnia instrukcja tego rodzaju sporządzona została w marcu 2012r. Z kolei nałożenie obowiązku poddania badaniu sprawności technicznej głównego wyłącznika prądu w budynku wynika z § 4 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z którymi właściciel, zarządcy lub użytkownicy budynków wyposażają je w przeciwpożarowe wyłączniki prądu i utrzymują je w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej. Przedmiotowe przeciwpożarowe wyłączniki prądu jako urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych, w dokumentacji techniczno – ruchowej oraz w instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów i w okresach przez nich ustalonych, nie rzadziej jednak niż raz w roku. W toku czynności kontrolno – rozpoznawczych stwierdzono, iż nie można potwierdzić, że istniejący w budynku kina wyłącznik prądu odcina prąd do wszystkich obwodów elektrycznych z wyjątkiem tych, które powinny funkcjonować w czasie pożaru. Powyższe uzasadniało nałożenie obowiązku poddania badaniu sprawności technicznej istniejącego wyłącznika i wskazanie, iż w przypadku gdy owy wyłącznik nie będzie wypełniał swych funkcji, budynek powinien zostać wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Odnosząc się do nakazu doprowadzenia do pełnej sprawności technicznej instalacji oświetlenia ewakuacyjnego stwierdzić należy, że uzasadniony jest treścią § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, gdyż bezpośrednio wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo procesu ewakuacji, Prawidłowe działanie urządzeń przeciwpożarowych w budynku kina jest szczególnie istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników obiektu, zwłaszcza że w obiekcie tym znajdują się sale kinowe mieszczące łącznie 800 osób.
Podsumowując stwierdzić należy, że obowiązki nałożone na Spółkę znajdują uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. W odniesieniu do każdego z obowiązków organ szczegółowo przywołał i wyjaśnił podstawę prawną. Organ wskazał również zasadnie na możliwość zastosowania – w przypadku obowiązku odpowiedniego wytyczenia i oznakowania drogi pożarowej – rozwiązań zamiennych. Zaznaczyć należy, że skarżąca nie wnioskowała o wprowadzenie jakichkolwiek rozwiązań zamiennych w stosunku do obowiązków nałożonych decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...].
W zakresie zarzutu strony skarżącej, iż zaskarżone rozstrzygnięcie skierowane zostało do podmiotu nieposiadającego statusu strony podkreślić należy, że twierdzenie to nie zasługuje na aprobatę. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest zarządca lub użytkownik nieruchomości na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy właśnie tego rodzaju umowa została zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...] czerwca 1995r. REP. [...] i została następnie zmieniona aneksem z dnia [...] kwietnia 1999r. Rep. [...]. Z umowy tejże wynika, że A S.A. jest dzierżawcą m.in. nieruchomości zlokalizowanej przy ul. A[...] w Ł., na której znajduje się kino B. Wydzierżawiającym jest zaś Województwo [...], które z kolei jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej przy ul. A[...] i właścicielem naniesień. Podkreślić należy, że w § 17 wyżej wymienionego aneksu do umowy wskazano, że dzierżawca zobowiązany jest do dokonywania wszelkich napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Koszty napraw obciążają dzierżawcę. Dzierżawcę obciążają koszty nakładów bieżących związanych z eksploatacją obiektu, ale dzierżawca może dokonywać też innych nakładów po uzyskaniu zgody wydzierżawiającego i zaakceptowaniu szczegółowo określonego zakresu i wartości nakładu. Nakłady, na których realizacje dzierżawca uzyskał pisemną zgodę wydzierżawiającego zostaną rozliczone po zakończeniu stanu dzierżawy (§ 18 aneksu). W ocenie Sądu obowiązki nałożone decyzją Komendanta Państwowej Straży Pożarnej na skarżącą Spółkę nie wymagają dużych nakładów finansowych i winny zostać uznane jako obowiązki i wydatki wynikające z bieżącej eksploatacji dzierżawionego obiektu, obciążające dzierżawcę budynku kina. Poza tym należy wskazać, że unormowanie art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej nakładające obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej na podmiot faktycznie władający daną nieruchomością czyni ochronę przeciwpożarową bardziej skuteczną, bowiem wówczas możliwa jest bieżąca aktualizacja tej ochrony. Zatem organy orzekające zasadnie uznały, że podmiotem właściwym do realizacji obowiązków wskazanych w kwestionowanej decyzji jest A S.A. w Ł. jako dzierżawca obiektu kina pozostającego w jego władaniu.
Końcowo podnieść należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów, tj. art. 7, 28, 7, 80 K.p.a., bowiem w sprawie w sposób wyczerpujący zgromadzono materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia i poddano go wnikliwej ocenie. Co więcej, na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji uwzględnił także złożone wnioski dowodowe i włączył w poczet materiału dowodowego dokumenty przekazane przez stronę skarżącą przy piśmie z dnia 21 stycznia 2015r. oraz dokumenty nadesłane przez Zarząd Nieruchomości Województwa [...] przy piśmie z dnia 21 stycznia 2015r. Skarżąca Spółka miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, w tym możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zgromadzonego materiału dowodowego, z którego to uprawnienia skorzystała.
W tym stanie rzeczy Sąd, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, oddalił skargę na mocy art. 151 P.p.s.a. k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło