II SA/Łd 258/19

Dnia 13 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 roku sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A.B. Decyzją z [...] r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. Z. i M. Z. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. A 36 w Ł., na dz. nr 29/10, w obr.[...]. Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 9 lipca 2018 r. do Prezydenta Miasta Ł. wpłynął wniosek D. i M. Z. o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Do wniosku inwestorzy, złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i 4 egzemplarze projektu budowlanego. Pismem z 7 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta Ł. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o dokonanie uzgodnienia projektu w trybie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) – powoływanej także jako: "Prawo budowlane". Jednocześnie Prezydent Miasta Ł. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z ww. wniosku i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także uzyskania wyjaśnień w sprawie oraz składania wniosków i zastrzeżeń. Pismem z 17 sierpnia 2018 r. S. W. poinformowała organ I instancji z informacją, iż nie wyraża zgody na rozbudowę z uwagi na chorobę męża, który "musi mieć spokój i ciszę". Strona podniosła również, że nie zamierza "mieszkać w studni". Pismem z 20 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta Ł. wezwał pełnomocnika inwestorów do ustosunkowania się do zastrzeżeń złożonych przez S.W. poprzez przedłożenie analizy przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku usytuowanym na dz. nr 29/9 w obrębie [...]. Postanowieniem z [...] r., znak: [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił przedmiotowy projekt budowlany obejmujący rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. A 36 w Ł. Przy piśmie z 10 września 2018 r. inwestorzy złożyli analizę przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń w budynku, usytuowanym na dz. nr 29/9 w obrębie [...], przy ul. A 38, którego współwłaścicielką jest S.W. Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję opisaną na wstępie decyzję z [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. Z. i M. Z. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. A 36 w Ł., na dz. nr 29/10, w obr. [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż projekt budowlany spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, inwestor w wyznaczonym terminie złożył wymaganą analizę przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w budynku sąsiednim (którego współwłaścicielką jest S. W.), z którego wynika iż rozbudowa nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto S. W. zapoznała się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił przedmiotowy projekt budowlany. W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji S. W. podniosła, że wraz z mężem są starszymi schowanymi ludźmi, zamieszkującymi na osiedlu A od kilkudziesięciu lat i nie wyraża zgody na rozbudowę domu przez sąsiadów, gdyż rozbudowa ta, w jej ocenie, zakłóci spokój, narazi męża na pogorszenie stanu zdrowia i spowoduje, że będzie mieszkać w "studni". Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.) i wyjaśnił, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa, o czym stanowi art. 4 Prawa budowlanego. Zabudowa nieruchomości może nastąpić zgodnie z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku w decyzji o warunkach zabudowy. Dalej podkreślił, że decyzja wydawana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, bowiem zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wskazał następnie, że przedmiotem inwestycji jest rozbudowa, przebudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzącego w skład zespołu zabudowy dawnej kolonii mieszkalnej Towarzystwa Osiedli Robotniczych pochodzącej z lat 30 tych i 40 tych XX wieku. Zespół ten został ujęty w gminnej ewidencji zabytków i jest chroniony na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...] r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] r., poz.[...]). Organ odwoławczy zbadał zgodność planowanej inwestycji z zapisami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym symbolem 37MN, o przeznaczeniu podstawowym - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w formie zabudowy szeregowej. W oparciu o załączoną dokumentację projektową należy stwierdzić, że planowana inwestycja spełnia warunki i wymagania określone w ww. planie miejscowym, w szczególności w zakresie parametrów i wskaźników zagospodarowania terenu. Zgodnie z dopuszczeniem § 26 pkt 4 lit. a, budynek podlegać będzie rozbudowie od strony wnętrza działki (ogrodu), zgodnie z załącznikiem graficznym 4L do miejscowego planu (§ 26 pkt 4 lit. c tiret szósty planu miejscowego - w przypadku elewacji dwukondygnacyjnych od strony ogrodu - odległość równej długości budynku od frontu do kalenicy + 3 m o dachu jednospadowym i kącie połaci dachu wynikającym z możliwej maksymalnej rozbudowy budynku). Zachowana zostanie istniejąca wysokość zabudowy - dwie kondygnacje oraz kształt i geometria dachy od frontu budynku. Ponadto, inwestycja odpowiada wymaganiom odnoszącym się do powierzchni terenu biologicznie czynnej stanowiącej 56% powierzchni działki budowlanej (przy minimalnej wynoszącej 30%), powierzchni zabudowy przy 40% (przy ustalonej maksymalnej 40%), 4% powierzchni utwardzonej (przy ustalonej jako maksymalnej 30% działki budowlanej). Planowana inwestycja jest również zgodna z pozostałymi ustaleniami określonymi w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Elewacje pokryte będą tynkiem w kolorze beżowym (przy nakazie stosowania elewacji tynkowanych w stonowanej, jasnej kolorystyce zbliżonej do naturalnej barwy wypraw cementowo-wapiennych, odcieniach bieli i beżu). Pokrycie dachowe zostało zaprojektowane z blachy płaskiej o układzie na rąbek w kolorystyce ceglastoczerwonej. Spełniono również pozostałe ustalenia dotyczące obsługi komunikacyjnej oraz w zakresie podłączenia do systemu infrastruktury technicznej. Organ II instancji dodał, że projekt budowlany został również pozytywnie uzgodniony przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który stwierdził, że realizacja inwestycji zgodnie z projektem budowlanym, nie zakłóci właściwych relacji funkcjonalno-przestrzennych, ani w inny sposób nie spowoduje uszczerbku dla walorów zabytkowych chronionego zespołu zabudowy, a zatem nie będzie stać w sprzeczności z przepisami obowiązującymi w dziedzinie ochrony zabytków (w szczególności art. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie i opiece nad zabytkami) oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W następnej kolejności organ odwoławczy poddał analizie zgodność przedstawionej inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem" – i doszedł do przekonania, że planowane usytuowanie budynku na działce spełnia wymagania ww. rozporządzenia, określone m.in. w § 12. Generalną zasadą jest, iż budynek powinien być usytuowany na działce budowlanej w odległości 4 m od jej granicy, gdy w najbliżej usytuowanej ścianie znajdują się okna lub drzwi, bądź 3 m, gdy jest zwrócony w stronę granicy ścianą bez takich otworów. Zgodnie z § 12 ust. 2 dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość (§ 26 pkt 1 i § 26 pkt 4 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Ponadto, zgodnie z § 4 pkt 1, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej (działka inwestycyjna posiada szerokość 4,27 m). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z projektem budowlanym, budynek jest rozbudowywany i nadbudowywany wzdłuż i bezpośrednio przy północnej granicy działki (z dz. nr ewid. 29/9) oraz południowej granicy działki (z dz. nr ewid. 29/11) oraz w kierunku zachodnim w odległości 29,65 od granicy z działką drogową ul. Rysy (elewacja od strony ogrodu). Ponadto budynek usytuowany jest w odległości 4,67 m od granicy z działką drogową ul. A (elewacja frontowa bez zmian). Wysokość i lokalizacja kalenicy pozostaje bez zmian. Rozbudowywane ściany położone bezpośrednio przy granicach zaprojektowano, jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, na własnym fundamencie o klasie odporności ogniowej REI 60, nowa konstrukcja dachu wykonana zostanie w systemie EDO z użyciem materiałów nierozprzestrzeniających ognia oraz w odległości 1 m od granic na ścianach oraz na dachu zostaną zastosowane materiały nierozprzestrzeniające ognia. W związku z tym Wojewoda stwierdził, że planowane usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami § 271-273 ww. rozporządzenia. Dalej organ II instancji odwołał się do treści § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 2 ww. rozporządzenia i stwierdził, że z załączonej do akt sprawy I instancji analizy przesłaniania, wykonanej przez uprawnionego projektanta wynika, że budynek Skarżącej posiada dwa okna na elewacji ogrodowej, z czego okno położone na I kondygnacji, stanowi doświetlenie pomieszczenia kuchni, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, a okno na II kondygnacji stanowi doświetlenie pokoju, czyli pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi, o którym mowa w § 4 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe spełnienie warunku § 13 rozporządzenia wymagane jest dla okna znajdującego się na piętrze. Z analizy przesłaniania wynika, że dolna krawędź tego okna położona jest na wysokości nie mniejszej niż 4 m, a wysokość budynku przesłaniającego stanowi 6,45 m. W odległości 2,45 m, między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część rozbudowywanego budynku, gdyż odległość obiektu przesłaniającego wyznaczona zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynosi 3 m. Organ odwoławczy dodał następnie, że wnioski z analizy nasłonecznienia i przesłaniania, wykonanej na podstawie § 60 rozporządzenia w dniach równonocy w godzinach 7:00 - 17:00 wskazują, że w mieszkaniu wielopokojowym skarżącej światło słoneczne będzie docierać do minimum jednego pokoju przeznaczonego na stały pobyt ludzi w czasie powyżej 3 godzin (według opracowania 5-6 godzin dziennie). Organ II instancji stwierdził także, że przedstawiony projekt budowlany spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935). Zdaniem Wojewody przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny oraz zawiera ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku zgodnie z § 206 ust. 2 rozporządzenia. Z załączonej dokumentacji wynika, że inwestorzy złożyli stosowne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, oraz złożyły oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Z kolei Prezydent Miasta Ł. prawidłowo określił krąg stron postępowania, zawiadomił je o jego wszczęciu i zapewnił im czynny udział w każdym stadium postępowania zgodnie z art. 10 k.p.a. Ustosunkowując się natomiast do wyrażonego wielokrotnie przez skarżącą braku zgody na rozbudowę budynku sąsiedniego organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Taka regulacja, w zw. z treścią art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi rozwinięcie i konkretyzację zasady wyrażonej w art. 140 Kodeksu cywilnego, w myśl której właściciel może, z wyłączeniem innych osób, m.in. korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa z tym, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Własność nie jest więc prawem absolutnym, która dawałaby właścicielowi niczym nieskrępowaną władzę nad rzeczą. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kodeksu cywilnego). Każdy ma bowiem prawo, również w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być respektowane na każdym etapie postępowania inwestycyjnego, w tym na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Ochrona ta obejmuje bardzo szeroki wachlarz zagadnień obejmujący oddziaływanie jednej nieruchomości na drugą i to nie tylko z punktu widzenia zachowania wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych. Z drugiej jednak strony ochrona tych interesów nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami. Wynika to wprost z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła S. W. sprzeciwiając się planowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Punktem wyjścia niniejszych rozważań jest treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych przepis ten nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków, np. od zgody sąsiadów. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, ograniczają się wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska. Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia – wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 974/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko orzecznicze. Podnieść zatem należy, że warunki zabudowy działki inwestora wynikają z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w sposób precyzyjny definiuje dopuszczalny sposób rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków. Organy trafnie wskazały, że planowana rozbudowa mieści się w granicach zakreślonych przez tenże plan. Dotyczy to danych istotnych to jest powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, wysokości budynku po nadbudowie, geometrii dachu i wyglądu elewacji. W świetle cytowanego wyżej art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego oznacza to, że organy nie miały podstaw by zakwestionować prawo inwestora do rozbudowy i nadbudowy pod kątem zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Po wtóre spełnione są warunki wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności wobec zarzutu przesłaniania widoczności planowaną rozbudową podnieść należy, że organy wykazały, iż okno pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi, to jest pokoju na II kondygnacji budynku skarżącej, nie zostanie przesłonięte ponad dopuszczalną normę dla tego typu pomieszczeń. Jednocześnie pamiętać należy, iż zakwestionowany projekt budowlany został uzgodniony z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w zakresie ochrony konserwatorskiej. Reasumując stwierdzić wypada, że spełnienie przez projekt budowlany warunków wynikających z obowiązujących przepisów prawa obligowało organy do jego zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na budowę. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji. O wynagrodzeniu dla działającego z urzędu pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem, orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. z 2019 r., poz. 18). A.B.