II SA/Łd 26/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu renty strukturalnej - oddala skargę. B. D. złożył w dniu [...].r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie renty strukturalnej wraz z wymaganymi załącznikami. We wniosku tym zadeklarował przekazanie 4,16 ha użytków rolnych położonych w gminie G. na powiększenie gospodarstwa T. D. Strona wnioskowała o płatność wraz z dodatkiem na współmałżonka. Następnie, w dniu [...] r. B. D. złożył w Biurze Powiatowym ARIMR w W. zmianę do wniosku o rentę strukturalną wraz z umową darowizny z dnia[...] r. Umową darowizny zawartą w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej, celem otrzymania renty strukturalnej, B. D. wraz z małżonką darowali T. D. działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: [...] oraz [...] położone w miejscowości O. gmina G. o łącznym obszarze 3,6585 ha. W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARIMR w W. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu B. D. renty strukturalnej w wysokości 954,44 zł na 10 lat, od sierpnia 2008 r. do lipca 2018 r. W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o zmianę decyzji ostatecznej o przyznaniu renty strukturalnej poprzez uwzględnienie dodatku dla współmałżonka – A.D. Do wniosku dołączono zaświadczenie KRUS z dnia [...]r., a następnie dokumenty uzupełniono zaświadczeniem KRUS z dnia [...]r. W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] r. małżonka skarżącego – A. D. przedłożyła oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w okresie 10 lat przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w W. odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu B. D. renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ wskazał na niespełnienie wszystkich wymaganych warunków zwiększenia wysokości renty strukturalnej o kwotę w wysokości 676 złotych z tytułu dodatku do małżonka, przewidzianych w § 12 w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W odwołaniu B. D. wniósł o uchylenie powyżej decyzji, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Podniósł, że decyzja ta narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 155 i art. 104 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i § 4, § 12, § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał się na treść § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. wskazując, że rentę strukturalną zwiększa się o 100% kwoty najniższej emerytury w przypadku, gdy wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i spełnione są następujące warunki: przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków; oboje małżonkowie w dniu złożenia wniosku spełniali warunki do przyznania renty, z wyjątkiem § 4 pkt 4, czyli warunku wpisu do ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Organ podniósł także, że zgodnie z treścią ust. 3 powyższego przepisu, wysokość renty strukturalnej zwiększa się również w przypadku osiągnięcia przez małżonka uprawnionego do renty strukturalnej wieku 55 lat po dniu przekazania gospodarstwa rolnego. W ocenie organu skoro § 12 ust. 2 rozporządzenia w punkcie 2 odsyła do przepisu § 4, wymagając, aby oboje małżonkowie w dniu złożenia wniosku spełniali warunki do przyznania renty, z wyjątkiem § 4 pkt 4, czyli warunku wpisu do ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, to w sprawie należy przeanalizować spełnienie przesłanek z § 4 rozporządzenia. Dyrektor Oddziału Regionalnego podzielił argumentację organu I instancji podnosząc, że A. D. nie spełnia warunku z § 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, bowiem w dniu złożenia wniosku tj. 30 września 2008 r. nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Okoliczność tę potwierdza zaświadczenie KRUS z dnia [...] r. Zgodnie z jego treścią, A. D. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: od 1 września 1997 r. do 30 września 2004 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka) oraz od 1 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Organ odwoławczy wyjaśnił, że z zaświadczenia KRUS z dnia [...] r. wynika, że A. D. w okresie od 1 lipca 2004 r. do 31 lipca 2008 r. pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i od dnia 1 sierpnia 2008 r. nie była uprawniona do świadczeń emerytalno - rentowych z ubezpieczenia społecznego rolników. Stosownie do treści art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu nie podlega z mocy ustawy osoba pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie natomiast z treścią zaświadczenia KRUS z dnia [...] r., na dzień 30 czerwca 2008 r. - czyli na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej – A. D. pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W skardze z dnia 12 grudnia 2010 r. B. D. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc, że faktycznie w dniu składania wniosku – 30 czerwca 2008 r. żona pobierała rentę chorobową z KRUS. Skarżący wyjaśnił, że deklarował wtedy, że żona będzie korzystać z dodatku do renty strukturalnej po ukończeniu 55 lat i stwierdzono, że spełnia wszystkie wymagane kryteria. Podkreślił, że w tym dniu pobierał również zaświadczenie z KRUS i w tej instytucji także nie poinformowano go o obowiązku zapłacenia składek dla żony. Zaznaczył, że składki za żonę zostały opłacone na III kwartał 2008r. (z miesiącem lipcem włącznie), po negatywnym rozpatrzeniu złożonego przez żonę wniosku o dalszą wypłatę renty chorobowej. W odpowiedzi na skargę z dnia 10 stycznia 2011 r. organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podkreślił, iż organy administracji zobowiązane są do skrupulatnego stosowania obowiązujących przepisów, a utrzymane zaskarżoną decyzją w mocy stanowisko organu I instancji zgodne jest z powołanymi w podstawie prawnej przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga B. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 powoływanej powyżej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem rozważań Sądu są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. i Kierownika Biura ARiMR w W. z dnia [...] r. w przedmocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie przyznania B. D. renty strukturalnej. Badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skarżący w dniu [...] r. złożył wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej poprzez rozszerzenie jej zakresu na małżonkę – A. D. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie art. 155 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w myśl, którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Organy administracji nie znalazły podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia [...] r. tj. powiększenia renty strukturalnej o kwotę 676 złotych z tytułu dodatku do małżonka, z uwagi na niespełnienie przez A. D. wszystkich wymaganych przesłanek określonych w treści § 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 107, poz. 950 ze zm.). Rozporządzenie, na które powołują się organy administracji wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. wysokość renty strukturalnej zwiększa się o kwotę 676 zł, jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i są spełnione następujące warunki: 1) przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków; 2) oboje małżonkowie w dniu złożenia wniosku spełniają warunki do przyznania renty, z wyjątkiem warunku określonego w § 4 pkt 4; 3) małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Stosownie natomiast do treści § 4 powołanego rozporządzenia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,(...); 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników; 4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha (...); 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Podkreślić przy tym należy, że wskazane powyżej przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. B. D. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu 30 czerwca 2008 r., a zatem na ten dzień należy badać spełnienie określonych powyżej przesłanek przez żonę skarżącego – A. D. Sąd podziela ocenę wyrażoną w zaskarżonych decyzjach z dnia [...] o niespełnieniu przez A. D. warunku wskazanego w treści § 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Z powołanego przepisu wynika, że współmałżonek w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną powinien podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Z zaświadczenia KRUS z dnia [...] r. nr [...] załączonego do wniosku o zmianę decyzji ostatecznej wynika, że A. D. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: 1 września 1997 r. do 30 września 2004 r. oraz od 1 sierpnia 2008 r. do 21 grudnia 2008r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Wskazać przy tym należy, że z zaświadczenia KRUS znak: [...] z dnia [...] r. nadesłanego na prośbę organu wynika, że w okresie od 1 lipca 2004 r. do 31 lipca 2008 r. A. D. pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy gospodarstwie rolnym, a od 1 sierpnia 2008 r. nie jest uprawniona do świadczeń emerytalno-rentowych. Z powyższego wynika, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, czyli w dniu 30 czerwca 2008 r. A. D. pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Stąd też należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 ze zm.). Treść art. 16 tej ustawy wskazuje przesłanki podlegania z mocy ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny; 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1; 3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich; 4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3 (...). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, że osoba pobierająca rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy. Jak już wskazano A. D. w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, a zatem nie podlegała ubezpieczeniu z mocy ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że strona nie złożyła stosownego wniosku o dobrowolne objęcie takim ubezpieczeniem. Podsumowując, organy administracji orzekając w przedmiotowej sprawie słusznie wykazały, że nie zostały spełnione wszystkie warunki umożliwiające zwiększenie wysokości renty strukturalnej o kwotę 676 złotych z tytułu dodatku na małżonka. W odniesieniu do argumentów zawartych w skardze podnieść należy, że Sąd nie jest uprawniony do uwzględnienia przy orzekaniu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony skarżącej, gdyż oceniając złożony wniosek także organy administracji nie działają w ramach uznania administracyjnego. Również przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. i rozporządzenia z dnia 19 listopada 2007r. nie dają możliwości odstępstw od regulacji w nich zawartych ze względu na szczególnych warunki osobiste strony. W tym zakresie regulacja ta ma charakter pełny i bezwzględnie obowiązujący. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z wymaganych dla uzyskania świadczenia warunków, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmownej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. D.T.