II SA/Łd 262/14

Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi D. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: "K.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez D.O. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 marca do 30 września 2013r. w wysokości 500zł miesięcznie. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało doręczone stronie dnia 2 grudnia 2013r. W dniu 17 grudnia 2013r. D.O. złożył w organie pierwszej instancji pismo zatytułowane "Odwołanie". W treści pisma jego autor wskazał, że w tym okresie miał problemy ze zdrowiem psychicznym i zaburzeniami adaptacyjnymi, co wiązało się z częstymi pobytami w szpitalach. Do pisma jego autor dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego potwierdzającą pobyt na Oddziale Zaburzeń Afektywnych w okresie od dnia 9 listopada do 13 grudnia 2013r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wspomnianym na wstępie postanowieniem, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie, o czym strona została pouczona w treści decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczone stronie dnia 2 grudnia 2013r. W tej sytuacji ostatnim dniem terminu na złożenie odwołania był dzień 16 grudnia 2013r., a tymczasem strona wniosła odwołanie dopiero w dniu 17 grudnia 2013r. W ocenie organu odwoławczego D.O. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. D.O. wskazał, iż w dacie doręczenia decyzji przebywał w szpitalu na oddziale zamkniętym. Korespondencję odebrała babcia. Ze szpitala wyszedł dnia 16 grudnia 2013r. W konkluzji skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W realiach niniejszej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem sadowej kontroli jest postanowienie stwierdzające wniesienie przez skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z przekroczeniem terminu. W świetle tego co zostało powyżej powiedziane należy podkreślić, iż sąd w ramach niniejszego postępowania nie ma uprawnień do badania legalności decyzji organu pierwszej instancji w sprawie uznania za nienależnie pobrane świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.). W stanie faktycznym sprawy należy wskazać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznawszy, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a skarżący nie wnioskował o jego przywrócenie. Poza sporem jest, że odwołanie skarżącego złożone od decyzji Prezydenta Miasta Ł. zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa 129 § 2 K.p.a., bowiem termin do wniesienia odwołania ekspirował dnia 16 grudnia 2013r., a odwołanie wniesiono dnia 17 grudnia 2013r. Co najmniej przedwczesny jest jednak pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżący składając odwołanie nie wnioskował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dostrzec bowiem wypada, iż w treści odwołania jego autor napisał, że miał problemy ze zdrowiem psychicznym i zaburzeniami adaptacyjnymi, co wiązało się z częstymi pobytami w szpitalach. Na dowód powyższego skarżący dołączył do odwołania kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynika, że między dniem 9 listopada, a 13 grudnia 2013r. przebywał w szpitalu. Informacje powyższe skarżący uzupełnił w skardze podnosząc, iż przebywał na oddziale zamkniętym, a decyzję organu pierwszej odebrała babcia. Tak sformułowana treść odwołania co najmniej nasuwa wątpliwości co do intencji jego autora, w szczególności czy miał on zamiar wnioskować także o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powołanie się na fakt pobytu w szpitalu w związku z zaburzeniami psychiatrycznymi i adaptacyjnymi może sugerować, iż skarżący podjął próbę usprawiedliwienia opóźnienia we wniesieniu odwołania. Zatem – ze względu na wskazane okoliczności – organ odwoławczy zobligowany był do wyjaśnienia kwestii intencji strony w tym zakresie. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno rozważyć kwestię skierowania do skarżącego wezwania, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. celem wyjaśnienia czy intencją jego było także złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu udzielając oczywiście w tym zakresie stosownych pouczeń. W okolicznościach tej konkretnej sprawy procesowa rola Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogła pozostać obojętna. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika przecież, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przede wszystkim jednak organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Poza tym na organie ciąży powinność należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie wskazane wyżej obowiązki procesowe nie zostały dochowane. W tej sytuacji wypadało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone postanowienie przedwcześnie, bez wyjaśnienia intencji autora odwołania, czyli z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9 i art. 134 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., orzeczono jak w wyroku. M.CH.