II SA/Łd 264/08

Dnia 27 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 roku sprawy ze skargi D. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. C.-S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. LS Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko D.J. i M.J., w oparciu o wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] i nr [...] dnia [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie D.J. wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem w sprawie nie zostały wypełnione przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie. Podkreśliła przy tym, że jej syn nie ma tytułu prawnego do tej części nieruchomości, na której znajduje się szambo, a zatem zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej i z tego powodu postępowanie powinno być umorzone. Ponadto rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego powinno zapaść w formie decyzji, a nie postanowienia. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach uzasadnienia organ ten wskazał, że ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...], znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., nakazującą D.J. i M.J. rozbiórkę zbiornika na ścieki, powstałego w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania studni kopanej na działce nr geod. 1505 przy ul. A w J.. Oznacza to zatem, że w administracyjnym toku instancji sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta, a nałożony obowiązek jest wymagalny od daty wydania decyzji przez organ II instancji. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że strony zobowiązane nie wykonały nałożonego na nie obowiązku, w związku z czym powiatowy organ nadzoru budowlanego w dniu 11 grudnia 2006 roku wystosował do nich upomnienie (skutecznie doręczone M.J. w dniu [...]). W dniu 9 lutego 2007 roku organ wystosował kolejne upomnienie skierowane już tylko do D.J., które strona odebrała w dniu 15 lutego 2007 roku. W wyniku bezskuteczności upomnień Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. skierował sprawę na drogę egzekucji administracyjnej, wystawiając w dniu [...] tytuły wykonawcze, sporządzone zgodnie z dyspozycją art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1353), odrębnie na D.J. i M.J., zawierające klauzule o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej, które zobowiązani otrzymali w dniu 5 marca 2007 roku. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązani zgłosili zarzuty, które zostały odrzucone postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., utrzymanym w mocy ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Organ przytoczył treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w nim przesłanek, mogąca stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew stanowisku strony odwołującej się, w sprawie nie zachodzi bowiem błąd co do osoby zobowiązanej, bowiem strony zobowiązane zostały wskazane w ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek i dopóki istnieje ona w obrocie prawnym brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu egzekucyjnego w tym zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy, odnosząc się do twierdzenia strony, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego winien być załatwiony w formie decyzji, a nie postanowienia, wskazał, że zgodnie z art. 59 § 3 ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie D.J. zarzuciła: 1) niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewskazanie podstawy prawnej dlaczego organ przyjął, że formą co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy jest postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz oświadczyła, że koszty nie zostały pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa oraz przepisów postępowania Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a, nie uwzględniwszy skargi – oddala ją. Wychodząc z powyższych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy postępowania administracyjnego lub prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko D.J. i M.J., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...]. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej "p.e.a". Zgodnie z art. 59 § 1 tej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W powyższych przypadkach, stosownie do art. 59 § 3 p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 tej ustawy. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z perspektywy powołanego przepisu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych przez ustawę przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym zwłaszcza - nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, na który powołuje się skarżąca. W świetle art. 1a pkt 20 p.e.a. pod pojęciem zobowiązanego należy rozumieć osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym – również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...], znak: [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., nakazującą D.J. i M.J. rozbiórkę zbiornika na ścieki, powstałego w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania studni kopanej na działce nr geod. 1505 przy ul. A w J. Strony zobowiązane nie wykonały nałożonego na nie obowiązku, w związku z czym powiatowy organ nadzoru budowlanego wystosował do nich upomnienia, skutecznie doręczone zarówno M.J., jak i D.J. Zgodzić się w tym miejscu należy zatem z organem odwoławczym, że strony zobowiązane zostały prawidłowo wskazane w ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek z dnia [...] Nr [...]. Podkreślić jednocześnie należy, że decyzja ta nie została skutecznie zakwestionowana przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, co powoduje, że zachodzi brak podstaw do kwestionowania ustaleń organu egzekucyjnego w powyższym podmiotowym zakresie. Co więcej , w ocenie Sądu, podnoszone w skardze zarzuty dotyczące kwestionowania podmiotu zobowiązanego do wykonania decyzji o nakazie rozbiórki, są spóźnione i powinny znaleźć swój wyraz na etapie postępowania odwoławczego od decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki. Dodatkowo należy podnieść, iż zarzut skarżącej dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, był m.in. podnoszony w toku sprawy w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi D.J. zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Łd 735/07, oddalającym skargę. Ponadto zaskarżone postanowienie nie budzi również zastrzeżeń natury formalnoprawnej. Zgodnie z art. 59 § 3 p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 tej ustawy. Wymaganą zatem formą rozpoznania sprawy było postanowienie, co powoduje, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z art. 59 § 3 p.e.a. Dodatkowo Sąd stwierdza, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy, wyznaczonej na dzień 27 listopada 2008r., z powodu wyjazdu D.J. i niemożności uczestniczenia w rozprawie. Nieobecność strony, która była prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy bez stawiennictwa obowiązkowego, nie wstrzymuje bowiem rozpoznania sprawy, a ponadto skarżąca była reprezentowana na rozprawie przez pełnomocnika w osobie adwokata. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie art. 145 p.p.s.a. i dlatego też - na podstawie art. 151 p.p.s.a - skargę oddalił. W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w związku z art. 250 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. (MSi)