II SA/Łd 265/03

Dnia 30 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. - II SA/Łd 265/03 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał przedłożenie G.P. w terminie do 30 maja 2001 r. trzech egzemplarzy dokumentów: inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, oświadczeń osób posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności o prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej z załączeniem protokołu badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, wodno-kanalizacyjnej, gazowej z załączeniem protokołu badania szczelności instalacji i urządzeń, dokumentu określającego prawidłowość wykonania przyłączy instalacyjnych, dokumentu określającego prawidłowość wykonania i funkcjonowania przewodów kominowych oraz projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, dotyczących budynku gospodarczego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 22. Na powyższe postanowienie G.P. złożył w dniu 2 grudnia 2002 r. zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, zarzucając jednocześnie organowi naruszenie art. 81 c ust. 2 i 3, art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 107 § 1 k.p.a. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia uzasadnił zaś tym, iż organ administracyjny nieprawidłowo pouczył go o braku możliwości zaskarżenia postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność ww. zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] wydane zostało na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dotyczy ono kwestii dowodowej wynikłej w toku postępowania w sprawie legalności budowy, nie rozstrzyga więc o istocie sprawy. Jego celem jest natomiast doprowadzenie do wyjaśnienia istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, które nastąpi w decyzji. Stąd też na wydane w powyższym trybie postanowienie nie służy zażalenie i zgodnie z art. 141 § 1 oraz art. 142 k.p.a. strona może je zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż zażalenie jest środkiem przysługującym tylko na postanowienia, co do których przepisy k.p.a. przewidują możliwość ich zaskarżenia w drodze tegoż środka. Z tego względu na obecnym etapie postępowania organ nie posiada uprawnień do merytorycznego zbadania wydanego przez organ I instancji postanowienia, a uruchomienie postępowania odwoławczego w tym przypadku byłoby naruszeniem przepisów prawa, wyczerpującym przesłankę wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak tychże uprawnień w konsekwencji skutkuje brakiem możliwości wypowiedzenia się przez organ w kwestii ewentualnego przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze wniesionej do Sądu na powyższe postanowienie G.P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucając przy tym zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 81c ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 103 tej ustawy poprzez uznanie, że na postanowienie w przedmiocie nakazania przedłożenia inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, oświadczeń osób posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności o prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej z załączeniem protokołu badania skuteczności ochrony przeciwpożarowej, wodno-kanalizacyjnej, gazowej z załączeniem protokołu badania szczelności instalacji i urządzeń, dokumentu określającego prawidłowość wykonania przyłączy instalacyjnych, dokumentu określającego prawidłowość wykonania i funkcjonowania przewodów kominowych oraz projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, dotyczących budynku gospodarczego - nie przysługuje zażalenie oraz naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia i wskazania argumentów o przyjęciu przez organ II instancji przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane jako właściwych w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu wyjaśnić jednak należy, iż stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wyżej powołanego aktu). Decyzja lub postanowienie podlega zaś uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa. W tym też kontekście w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż wobec faktu samowoli budowlanej, której dopuścił się skarżący przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed 1 stycznia 1995 r., w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Stąd też organ II instancji trafnie przyjął, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 56 tej ustawy nie przysługuje stronie zażalenie. Działania organu administracji przewidziane w owym przepisie, przyjmujące formę postanowień podejmowanych w toku postępowania w sprawie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, mają bowiem charakter dowodowy. Ich celem jest wyjaśnienie kwestii technicznych, dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym. O takim charakterze czynności wymienionych w art. 56 prawa budowlanego świadczy zwłaszcza treść jego ust. 3, wedle którego - w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie przez zobowiązanego właściciela, inwestora lub zarządcy obiektu budowlanego żądanych ekspertyz technicznych lub w razie dostarczenia ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą przedmiotem ekspertyzy, organ prowadzący sprawę może zlecić wykonanie tych ekspertyz na koszt tych podmiotów. W analizowanej sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] nakłada na inwestora obowiązek złożenia w zakreślonym terminie trzech egzemplarzy dokumentów: inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, oświadczeń osób posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności o prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej z załączeniem protokołu badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, wodno-kanalizacyjnej, gazowej z załączeniem protokołu badania szczelności instalacji i urządzeń, dokumentu określającego prawidłowość wykonania przyłączy instalacyjnych, dokumentu określającego prawidłowość wykonania i funkcjonowania przewodów kominowych oraz projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, dotyczących budynku gospodarczego. Wskazane dokumenty dopiero stanowić będą podstawę do wyboru merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dokonanej budowy, to jest wydania decyzji na podstawie bądź art. 40 prawa budowlanego, bądź art. 37 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Akty te mają więc charakter postanowień dowodowych. Skoro zatem postanowienie organu I instancji ma charakter dowodowy, nie przysługuje na nie - w świetle art. 141 § 1 Kpa - zażalenie. Również przepis art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie. Tym samym za prawidłowe uznać należy stanowisko organu II instancji, że zażalenie nie jest dopuszczalne i w związku z tym zachodzi brak prawnych możliwości rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia owego niedopuszczalnego środka zaskarżenia. Zgodzić się należy także z tymże organem, iż uruchomienie w tej sytuacji postępowania zażaleniowego byłoby naruszeniem przepisów prawa, wyczerpującym przesłankę wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, iż organ II instancji równie trafnie wskazał, iż prawidłowość podjęcia postanowienia na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji (art. 142 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w wyroku.