II SA/Łd 265/08

Dnia 15 października 2008 roku ojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 roku sprawy ze skargi D. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100 złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. G. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. ls W dniu 10 października 2007 roku D. J. i M. J. zwrócili się do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wystawionych w dniu [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do czasu, jak wskazali rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1022/07. Wskazali ponadto, iż z powodu trudnej sytuacji materialnej, w jakiej się obecnie znajdują nie są w stanie uiścić nałożonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w celu przymuszenia. Po rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 roku, nr 34/2007 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 23 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wobec D. J. i M. J. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postanowieniem z dnia 16 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1216/05 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na ścieki usytuowanego na działce o nr ewidencyjnym 1505 w J. przy ul. P. 20, a kolejne wnioski, o których informują skarżący kierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowią podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, gdyż organy nadzoru budowlanego z mocy ustawy zobowiązane są do egzekwowania obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Nałożona natomiast na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną, którą należy bezwzględnie uiścić lecz jedynie środkiem zastosowanym w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, jakim jest rozbiórka zbiornika na ścieki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił również, iż po wykonaniu przez zobowiązanych rozbiórki nielegalnie wybudowanego zbiornika wystąpi do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie D. J. wniosła zażalenie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 13 k.p.a., wniosła o jego uchylenie. Prowadzonemu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowaniu zarzuciła stronniczość, nie wyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego i skrupulatne, jak wskazała dążenie organu nadzoru budowlanego do "zniszczenia jej osoby". Podkreśliła, iż jej sąsiadom nie nakazano rozbiórki nieszczelnego zbiornika na ścieki, natomiast jej oprócz nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki nałożono jeszcze grzywnę w celu przymuszenia, wiedząc, że nie jest w stanie uiścić nałożonej kary. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. art. 17 § 1 w związku z art. 23 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził niedopuszczalność zażalenia D. J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art. 23 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie na zgodą wierzyciela. W myśl natomiast art. 17 § 1 powołanej ustawy, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują natomiast możliwości wniesienia zażalenia na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 17 § 1 oraz art. 23 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, na wstępie wskazać należy, że zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi. Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie lub gdy wynika to z wyraźnej podstawy ustawowej. Jest to rozwiązanie procesowe odmienne niż w przypadku odwołania, które przysługuje od decyzji wydanych w I instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1998 roku II SA 1434/97 Lex nr 41281). Przedmiotem zażalenia w niniejszej sprawie było postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] o nie wyrażeniu zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wobec D. J. i M. J., które wydane w oparciu o treść art. 17 § 1 w związku z art. 23 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W ustawie wskazano więc, że przepis art. 17 § 1 zd. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie w przypadkach, gdy ustawa expressis verbis wymaga przedstawienia "stanowiska" (odnosi się wówczas jedynie do postanowień wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego - art. 34 § 1 w związku z art. 34 § 1 i 2 oraz art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a także w tych sytuacjach, gdy ustawa wymaga wyrażenia "zgody" na dokonanie pewnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie wniosek dłużników dotyczył wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 23 § 7 powołanej ustawy, dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 23 § 8 powołanej ustawy). Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również k.p.a., nie przewidują możliwości wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na postanowienie o nie wyrażeniu zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wniesienie zatem przez skarżącą zażalenia na niezaskarżalne postanowienie jest niedopuszczalne. W przypadku natomiast wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, mimo jego niedopuszczalności, organ odwoławczy stwierdza - w drodze postanowienia - jego niedopuszczalność (art. 134 kpa). Zawarcie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie określenia "organ odwoławczy stwierdza" oznacza, iż organ II instancji jest zobligowany stwierdzić niedopuszczalność środka zaskarżenia w razie jego niedopuszczalności. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie zażalenia, czego bezpodstawnie domaga się skarżąca, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa ( por. np. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 roku IV SA 2294/96 - Lex nr 45698). Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest również fakt, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] zawierało prawidłowe pouczenie, że od niniejszego postanowienia nie przysługuje stronie prawo wniesienia zażalenia. Zażalenia mogą być bowiem wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie lub gdy wynika to z wyraźnej podstawy ustawowej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Przepis natomiast art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje możliwość wniesienia zażalenia ale tylko w przypadku postanowienia w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Zatem, skoro brak jest normy prawa pozytywnego, która dopuszczałaby zaskarżenie postanowienia o nie wyrażeniu zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, to stanowisko organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej, jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w aktach sprawy, ani we wskazanej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zaś stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). A.Ł