II SA/Łd 265/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, , , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. T.-P. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K. K., 31-letnią córką M. K., 13-letnim wnuczkiem B. K., 25-letnią córką A. P., 5-letnią wnuczką W. P. oraz 9-miesięcznym wnukiem S. P.. Skarżący wskazał, że łączny dochód rodziny kształtuje się na poziomie 2.520 złotych (netto), na co składają się jego zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 580 złotych (netto), zasiłek wychowawczy A. P. w wysokości 400 złotych (netto), wynagrodzenie za pracę M. K. w wysokości 920 złotych (netto) oraz świadczenie przedemerytalne K. K. w wysokości 620 złotych (netto). Majątek skarżącego stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2 oraz "domu przybudowanego do istniejącego" o pow. 137,60 m2, budynku gospodarczego z 1978 r. (pustostan) o pow. 100 m2 oraz hali garażowej o pow. 420 m2, a także nieruchomości rolnej o pow. 1,097 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że sytuacja finansowa rodziny jest bardzo trudna, a w dodatkowym oświadczeniu z dnia 14 WSA/post. 1 -sentencja postanowienia kwietnia 2009 r. wskazał, że jego córka B., przebywająca na zasiłku dla bezrobotnych wraz z mężem, osiągającym dochody w kwocie 1200 złotych mieszkają na wsi w budynku inwentarskim. Mąż córki A. osiąga dochody w wysokości 1200 złotych. W załączeniu do oświadczenia skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego M. K. oraz z rachunku własnego. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W dniu 5 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął sprzeciw, w którym skarżący wskazał, że pobory zasiłku dla bezrobotnych otrzymuje od stycznia 2009 r. znajdują się na koncie bankowym i z nich nie korzysta, bowiem posiadał pieniądze pożyczone od brata. Podkreślił, że dochody domowników mieszkających wspólnie w gospodarstwie domowym wystarczają na minimalne zakupy żywnościowe, natomiast większość produktów rolnych i warzyw pochodzi z uprawianych przez domowników działek. Jednocześnie skarżący wskazał, że zadeklarowana we wniosku kilkunastoosobowa rodzina odpowiada prawdzie, bowiem córka A. z dziećmi zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu w bloku, ale bywają okresy, że jej mąż nie łoży na rodzinę, w związku z czym córka korzysta z ich pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od WSA/post. 1 -sentencja postanowienia wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżących informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Skarżący jednoznacznie wykazał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 punkt 1 i 2 powoływanej ustawy. Sytuacja osobista i majątkowa skarżącego jest trudna. Skarżący ma na swoim utrzymaniu kilka osób, m. in. dwie córki wraz z ich rodzinami. Jednym źródłem jego dochodu jest zasiłek dla bezrobotnych. Pozostałe świadczenia to wynagrodzenie za pracę jednej córek oraz świadczenie żony i zasiłek wnuka. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ww. ustawy, osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko zwolnienie od opłat i wydatków. WSA/post. 1 -sentencja postanowienia WSA/post. 1 -sentencja postanowienia Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 punkt 2 i art. 245 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. A.T.-P.