II SA/Łd 265/12

Dnia 31 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska - Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi H. P. i Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. póz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...], nr [...], którym odmówiono H. i Z. P. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R., z dnia [...], nr [...], umarzającej postępowanie z wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] Nr [...], zlokalizowanej na nieczynnej wieży ciśnień w R. przy ul. A 9, na działce nr [...], w obrębie [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w/w postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 61 a) K.p.a., odmówiło wszczęcia na żądanie H. i Z. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Prezydenta Miasta R., z dnia [...], bowiem w ocenie organu żądający stwierdzenia nieważności owej decyzji nie byli stronami postępowania zakończonego ową decyzja, w rozumieniu art. 28 K.p.a., bowiem nie posiadali interesu prawnego, a w konsekwencji nie mają legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności owej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że umorzenie postępowania, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., wszczętego wnioskiem A z dnia [...], w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia jest zasadne, bowiem inwestor zrezygnował z ubiegania sięo wydanie decyzji środowiskowej, w związku z tym, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158. poz. 1105). Kolegium podkreśliło, że wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem ogłoszenia, tj. 31 sierpnia 2007r., a zatem obowiązywało już w momencie złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co skutkować musiało stwierdzeniem, iż przedmiotowa inwestycja nie kwalifikowała się do przeprowadzenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. Wnioskiem z dnia 26 grudnia 2011r. H. i Z. P. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie: 1) art. 61a), w związku z art. 8 K.p.a., w powiązaniu z art. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych oraz prawnych poza procedurą administracyjną bez udziału wnioskodawcy. 2) art. 105 § 1 K.p.a., z uwagi na stwierdzenie, że żądanie inwestora było bezprzedmiotowe, a z drugiej strony, że to inwestor wycofał wniosek, co jest tożsame z koniecznością zastosowania art. 105 § 2 K.p.a. w jego pełnym brzmieniu, 3) art. 8, w związku z art. 107 § 1 oraz 107 § 3, w powiązaniu z art. 28 K.p.a., w związku z art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego, w związku z art. 21 Konstytucji RP, w związku z art. 1 protokołu nr I do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r., Nr 61. poz. 284 ze zm.), w związku z art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, w powiązaniu z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania inwestycji (brak anten, kumulacji itd.). W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 105 § 1 K.p.a., natomiast w przypadku wycofania wniosku podstawę prawną stanowiłby art. 105 § 2 k.p.a., co uszło uwadze organu. Odwołujący się podkreślili, że organ rozstrzygając w trybie nieważnościowym nie ma możliwości ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a zatem rozstrzygania o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. W związku z tym w ocenie wnioskodawców Kolegium jest zobligowane do badania podstawy prawnej wynikającej żart. 105 § 1 K.p.a. oraz ustaleń stanu faktycznego w odniesieniu do decyzji administracyjnej, a nie akt sprawy. Ponadto stosując art. 61 a) k.p.a. organ winien pamiętać, iż w takim przypadku nie dokonuje się żadnej oceny merytorycznej, lecz odmawia się wszczęcia postępowania w przypadku, w którym bezsporne jest, iż wnioskujący nie posiadają zdolności prawnej lub nie są właścicielami żadnej nieruchomości znajdującej się w pobliżu inwestycji. W kwestii przymiotu strony odwołujący się podnieśli zarzut, że zamierzenie inwestycyjne wprowadza uciążliwości na sąsiednich działkach, albowiem realizacja przez inwestora planowanego przedsięwzięcia spowoduje wprowadzenie (emisję) do przestrzeni ponadnormatywnego PEM. W niniejszej sprawie organ w ogóle nie ustalił zasięgu pola ponadnormatywnego, które może wystąpić w odległościach nawet do 150 m. Organ, w ocenie wnioskodawców, nie dokonał subsumpcji, co nie pozwala na poznanie stanowiska w powyższej kwestii tym bardziej, że inwestycja została zrealizowana. Brak prawidłowej subsumpcji czyni postanowienie wadliwym tym bardziej, iż decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie mogła być wydana na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (inwestor zgłosił żądanie a przepisy prawa dopuszczają wydanie decyzji merytorycznej na złożony wniosek - ewentualne stwierdzenie jego bezzasadności). Ponadto w ocenie wnioskodawców brak ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji dyskwalifikuje wydane postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko. Organ podkreślił, iż zgodnie z zasadą dyspozycyjności jest związany wnioskiem podmiotu zainteresowanego wydaniem decyzji środowiskowej, a skoro inwestor cofa wniosek, to bez względu na jego motywy, postępowanie nie może się toczyć i podlega umorzeniu na zasadzie wyrażonej w art. 105 § 1 K.p.a. W konsekwencji wbrew temu co twierdzą wnioskodawcy należało przyjąć, że rezygnując z ubiegania się o wydanie decyzji środowiskowej inwestor cofnął wniosek, co musiało skutkować umorzeniem postępowania. Dalej organ wskazał, że stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] byli inwestor oraz właściciel działki nr [...]. na której inwestycja miała być lokowana. H. i Z. P., żądający stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie byli stronami tego postępowania. Organ przypomniał, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to nie kreuje żadnych uprawnień ani obowiązków. Zatem postępowanie zakończone decyzją organu pierwszej instancji pozostaje bez wpływu na przysługujące skarżącym uprawnienia lub obowiązki o charakterze prawnym. W tych okolicznościach wnioskodawcy mają w rozstrzygniętej sprawie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, co najwyżej interes faktyczny, który jednakże nie skutkuje uprawnieniem do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Powyższe postanowienie H. P. i Z. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., Nr 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga wniesiona przez H. P. i Z. P. jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. jest w ocenie Sądu prawidłowa i nie narusza prawa. Kluczowym zagadnieniem w sprawie niniejszej jest okoliczność czy H. P. i Z. P. mieli legitymacje do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R., z dnia [...], nr [...], umarzającej postępowanie z wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] Nr [...], zlokalizowanej na nieczynnej wieży ciśnień w R. przy ul. A 9, na działce nr [...], w obrębie [...]. Wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 157 § 1 K.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 K.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jednakże postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, o czym stanowi art. 157 § 2 K.p.a., przy czym stroną jest każda strona postępowania, w którym wydano wadliwą decyzję (postanowienie). Jednakże, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o czym stanowi art. 61a) § 1 K.p.a. Jak wynika z powyższego podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego mogą być przyczyny podmiotowe - zob. np. wyrok NSA z dnia 8 listopada 1995r., w sprawie o sygn. akt III SA 182/95, ONSA 1996/ 4/167), gdzie NSA wskazał, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie (...), czy wyrok NSA z dnia 19 marca 1997r., w sprawie o sygn. akt III SA 1802/95 (Lex nr 29911), gdzie wyjaśniono, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) ma miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie (...), a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. W rozpoznawanej sprawie wnioskiem z dnia 4 listopada 2011r. H. i Z. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R., z dnia [...], wskazując jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jednakże jak wynika z akt sprawy wnioskodawcy nie byli stronami postępowania zakończonego ową decyzją, bowiem stronami tegoż postępowania byli inwestor, czyli A oraz właścicieli działki, na której zlokalizowana miała być inwestycja. Podobnie żaden z zarzutów podnoszonych przez skarżących zarówno w skardze jak i w trakcie postępowania administracyjnego nie mógł skutkować stwierdzeniem, że skarżący mieli legitymację do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Także okoliczność, iż skarżący są właścicielami stanowiącego odrębną własność lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul A nr 11 oznaczonego nr 4, o czym świadczą zapisy aktu notarialnego z dnia 10 lutego 2009 roku rep A [...] nie daje podstaw do stwierdzenia, iż skarżący kiedykolwiek byli stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta R., z dnia [...], nr [...], umarzającej postępowania z wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] Nr [...], zlokalizowanej na nieczynnej wieży ciśnień w R. przy ul. A 9, na działce nr [...], w obrębie [...]. W konsekwencji należało uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zasadnie odmówiło H. i Z. P. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Prezydenta Miasta R., z dnia [...], do czego obligował organ art. 61a) § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, ze względu na brak legitymacji skarżących do żądania stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Niezależnie od powyższego wyjaśnić trzeba, że kwestia ewentualnego braku udziału skarżących w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta R., z dnia [...] nie mogła być rozważana w przedmiotowym postępowaniu, albowiem przesłanka niezawinionego przez stronę braku udziału w postępowaniu może stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego na żądanie strony, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił. m.o.