II SA/Łd 272/05

WyrokWSA w Łodzi2005-07-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wykonanej jako realizacja obowiązku nałożonego decyzją, która następnie została uchylona, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów nadzoru budowlanego, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Kluczowe było ustalenie, że decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana w następstwie niewykonania obowiązku nałożonego decyzją, która okazała się wadliwa prawnie (uchylona, a następnie wyeliminowana wyrokiem NSA). Organy nie ustaliły należycie, czy ściana powstała w warunkach samowoli budowlanej, a także błędnie zastosowały tryb decyzji zamiast postanowienia w kwestii nałożenia obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę z powodu niewykonania obowiązku przedstawienia oceny technicznej. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nakazał zaniechanie dalszych robót, uznając, że ściana stanowiła wykonanie obowiązku nałożonego wcześniejszą decyzją, a jej rozbiórka prowadziłaby do niezgodności z przepisami o warunkach technicznych. Skarżąca A. Z. wniosła skargę, kwestionując zasadność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzające ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2004 r. i z dnia [...] czerwca 2004 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] Nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. Z. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 272/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] (znak: [...]) na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z nie wykonaniem obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] czerwca 2004 r., polegającego na przedstawieniu w terminie do dnia 15 sierpnia 2004 r. oceny technicznej wykonanej samowolnie ściany oddzielenia przeciwpożarowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał T. i A. K., rozbiórkę wykonanej samowolnie ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy budynku wiaty usytuowanej na działce w S. przy ul. A 13. Od powyższej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wnieśli T. i A. K.. Niewykonanie nałożonego na nich decyzją Nr [...], obowiązku wykonania oceny technicznej, uzasadnili podeszłym wiekiem oraz trudną sytuacją finansową, zdrowotną i pobytem w szpitalu. Wskazali również na fakt, iż ściana przeciwpożarowa została postawiona na terenie ich posesji przy ul. A 13 w S. po otrzymaniu nakazu jej wykonania w terminie do dnia 31 sierpnia 2000 r. nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2000 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...] (znak: [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz nakazał T. i A. K. zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących "wykonanej samowolnie ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy budynku wiaty usytuowanej na działce w S. przy ul. A 13". W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania obowiązku o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Dysponując możliwością wyboru sankcji, organ winien uzasadnić celowość zastosowania takiej a nie innego środka w świetle okoliczności faktycznych i prawnych. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa ściana została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, jednakże nie bez znaczenia jest fakt, że stanowiła ona wykonanie obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2000 r. Organ II instancji zaznaczył, że zgodnie z § 272 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002r. , Nr 75, poz. 690), budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odpowiedniej odporności ogniowej. Zatem wykonanie rozbiórki przedmiotowej ściany prowadziłoby do stanu niezgodnego z powyższym przepisem , powodując niedopuszczalne nieprawidłowości budowlane. Dlatego też, organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zaniechania dalszych robót budowlanych Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła uczestniczka postępowania A. Z. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, choć z treści skargi wynika, że istotą jej żądania jest uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła pogwałcenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, 8, 9 i 12 k.p.a. W uzasadnieniu podniosła nie wyjaśnienie przez organ daty wybudowania wiaty o konstrukcji drewnianej, oraz pominiecie istnienia wiaty wybudowanej w całości z pustaków 2-3 lata temu, przez co nie sprawdzono legalności tej budowy. Nadto zakwestionowała zasadność wstrzymania budowy w sytuacji, gdy budowa dawno jest już ukończona. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek niezależnie od tych zarzutów, które zostały wskazane w skardze. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, a to z uwagi na naruszenie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 skutkuje uchyleniem decyzji. Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji nakazującą T. i A. K. rozbiórkę wykonanej samowolnie ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy budynku wiaty usytuowanej na działce w S. przy ul. A 13 i nakazał im zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wykonanej samowolnie ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy budynku wiaty usytuowanej na działce w S. przy ul. A 13. Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Z treści art. 51 ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy wynika, że ma on zastosowanie w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2. Obowiązek ten, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 precyzuje, jako wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie jako obowiązek przedłożenia( dostarczenia) dokumentów, który to obowiązek wynikać może z art. 81c. W zależności od okoliczności sprawy, nałożenie na inwestora w toku postępowania, obowiązku złożenia określonych dokumentów w tym np. oceny technicznej, może być związane z koniecznością ustalenia i określenia na podstawie tychże dokumentów, jakie czynności lub roboty budowlane należy jeszcze wykonać w celu doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie, zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] były konsekwencją i sankcją związaną z niewykonaniem obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...], które to rozstrzygniecie uznać należy za nieprawidłowe. Wskazać w tym miejscu należy, że nałożenie obowiązku wymienionego tymże rozstrzygnięciem, o ile istniała taka konieczność, winno zapaść w formie postanowienia a nie decyzji, jak to uczynił organ i instancji, co zdawał się dostrzegać powołując w podstawie prawnej art. 123 k.p.a. Ma to o tyle istotne znaczenie, że postanowienia wydawane w trybie art. 123 k.p.a. zapadają w toku postępowania i nie rozstrzygają o istocie sprawy, podczas gdy organ wywodził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2004r. jest decyzją ostateczną. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że nadanie mylnej nazwy rozstrzygnięciu nie zmienia jego charakteru (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 1985r. II SA 1952/84, ONSA 1985/1/20, postanowienie NSA z dnia 11 lipca 1984r. II SA/Wr 309/84, ONSA 1984/2/61, B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. C.H.Beck, W-wa 1996, str. 537 ). W ocenie sądu organy administracji obu instancji, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a nie wyjaśniły i nie ustaliły należycie, czy wybudowana przez inwestorkę ściana oddzielenia przeciwpożarowego, powstała w warunkach samowoli budowlanej. Przyjmując, iż jest to samowola budowlana, organ wywiódł jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że wybudowanie tej ściany nastąpiło jako wykonanie obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2000r., która to decyzja okazała się decyzją nieostateczną, gdyż została uchylona decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Ustalenie to zdaje się nie być precyzyjne, jako że decyzja z dnia [...] lipca 2000r., uchylała jedynie decyzję ją poprzedzającą tj. decyzję z dnia [...] maja 2000r. tylko w części dotyczącej podstawy prawnej, pozostawiając nałożony obowiązek i w takim brzmieniu pozostawała w obrocie prawnym aż do czasu wyeliminowania obu tych decyzji wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 26 marca 2003r. sygn akt. II SA/ Łd 1400/00. Wyżej wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji zaskarżonej i poprzedzających ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.: z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] i z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej, orzeczono stosownie do treści art. 200 powołanej ustawy. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło