II SA/Łd 276/05
WyrokWSA w Łodzi2005-05-05
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Ewa Markiewicz, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego po terminie, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego po terminie, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany jedynie do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, zgodnie z art. 134 Kpa. Sąd administracyjny bada legalność postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a nie merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji, która nie została rozpoznana z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
M. K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w S., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wstrzymującej prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu 6 grudnia 2004 r., a termin do wniesienia odwołania upływał 20 grudnia 2004 r. Odwołanie zostało nadane pocztą 23 grudnia 2004 r. Skarżąca podniosła, że nie mogła złożyć odwołania w terminie z powodu choroby dzieci, ale nie wniosła o przywrócenie terminu. SKO stwierdziło uchybienie terminu, a WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w oparciu o art.134 Kpa stwierdziło uchybienie przez M. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] Nr [...] wstrzymującej od dnia 1 grudnia 2004 r. prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci przyznanego do zasiłku rodzinnego decyzją Nr [...] z dnia [...] na dzieci: N., S. i A. P.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że decyzję z dnia 1 grudnia 2004 r. wstrzymującą prawo do dalszego pobierania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci organ I instancji wysłał na adres skarżącej przesyłką listową, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzję tę M. K. odebrała osobiście w dniu [...] i doręczenie potwierdziła własnoręcznym podpisem.
W tej sytuacji 14 –dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał dla skarżącej z dniem 20 grudnia 2004 r. Odwołanie od decyzji datowane w dniu 20 grudnia 2004 r. wysłane zostało bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z pominięciem organu I instancji dopiero w dniu 23 grudnia 2004 r., co potwierdzone zostało stemplem pocztowym na załączonej kopercie.
W tym stanie rzeczy organ II instancji stwierdził, że strona wniosła odwołanie z oczywistym uchybieniem terminu określonego w art.129 § 2 Kpa. Jednocześnie w odwołaniu M. K. nie usprawiedliwiła zwłoki w jego złożeniu i nie wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
M. K. wniosła do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się jego uchylenia. Skarżąca podniosła, że nie mogła złożyć odwołania w odpowiednim czasie, gdyż dwoje dzieci chorowało. Ponadto kwestionowała prawidłowość decyzji wstrzymującej prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że wobec uchybienia terminu do wniesienia odwołania zobligowane było przepisem art.134 Kpa wydać zaskarżone postanowienie. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia stanowiłoby rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skutkujące nieważnością takiej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art.1 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji (postanowienia), a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Może zatem dokonać oceny zaskarżonej decyzji (postanowienia) także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia jako naruszającego przepisy prawa.
Przede wszystkim należy wskazać, że kognicją Sądu objęte było wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o charakterze proceduralnym, a nie decyzja organu I instancji z dnia [...] wstrzymująca prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci przez skarżącą. Decyzja ta mogłaby podlegać kontroli Sądu tylko w przypadku wniesienia przez skarżącą odwołania w ustawowym terminie. W rozpoznawanej sprawie występuje jednak zgoła odmienna sytuacja, kiedy to odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, czego zresztą skarżąca nie kwestionuje, a organ II instancji zaskarżonym postanowieniem stwierdził to uchybienie i nie oceniał merytorycznej prawidłowości decyzji wydanej przez organ I instancji.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzję z dnia [...] wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania doręczono skarżącej w dniu 6 grudnia 2004 r., a zatem przewidziany przepisem art.129 § 2 Kpa ustawowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 20 grudnia 2004 r. Dla zachowania terminu decydująca jest data nadania korespondencji. Zgodnie bowiem z art.57 § 5 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Skarżąca wysłała odwołanie listem poleconym, nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 grudnia 2004 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Nie ma przy tym znaczenia, czy odwołanie skierowała bezpośrednio do SKO w S., czy też do organu I instancji, skoro uchybiła terminowi do jego wniesienia. Przy braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ nie mógł rozpatrzyć odwołania i dokonać oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, a jedynie mógł wydać postanowienie o charakterze stricte proceduralnym, stwierdzającym uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie to, wydane zgodnie z obowiązkiem nałożonym na organ przepisem art.134 Kpa jest ze wszech miar prawidłowe.
W tym stanie rzeczy, wszelkie podniesione przez skarżącą zarzuty zmierzające do podważenia merytorycznej zasadności decyzji organu I instancji z dnia [...] nie podlegały również ocenie Sądu, gdyż Sąd nie był władny badać legalność tej decyzji.
Powyższe orzeczenie nie zamyka skarżącej drogi do ponowienia wniosku o przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci i poczynienia przez organ I instancji ustaleń warunkujących przyznanie takiego dodatku m. innymi w oparciu o aktualny wywiad środowiskowy.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło