II SA/Łd 277/05
WyrokWSA w Łodzi2005-09-21
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Łuczaj, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich bez rozpoznania w części dotyczącej "wyjaśnień" co do powierzchni upraw, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a., zamiast przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z art. 75 i nast. k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozostawić wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich bez rozpoznania w części dotyczącej "wyjaśnień" co do powierzchni upraw, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy wyłącznie braków formalnych podania, a nie merytorycznej oceny wniosku. Żądanie "wyjaśnień" w tym zakresie narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 75 i nast. k.p.a., które regulują postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności, ale nie uwzględnił dwóch działek. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję w mocy, wskazując na pozostawienie wniosku w części dotyczącej tych działek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się ponownego rozpatrzenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] , Nr [...]
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., po rozpatrzeniu wniosku dnia 11.czerwca 2004r. o przyznanie płatności za rok 2004, działając na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. Nr 6 z 2004r.,poz. 40 ze zm.) przyznał A. P. na rok 2004r. płatność w łącznej wysokości 1.917,80,-zł. z tytułu:
1) jednolitej płatności obszarowej w wysokości 831,59,-zł. w całości ze środków unijnych;
2) uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 1.086,21 w tym ze środków unijnych w kwocie 291,14,-zł. oraz ze środków krajowych w kwocie 795,07,-zł.
Odstąpił jednocześnie od uzasadnienia decyzji, odnosząc, iż wniosek strony o
przyznanie płatności został uwzględniony w całości.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła A. P., wnosząc o "sprostowanie" przyznanych płatności. Wskazała, iż przyznana jej dopłata została zaniżona. Nie uwzględniono bowiem dwóch działek o numerach 234 (4,07 ha) i 69 (1,48 ha). Wskazała, iż nie stawiła się na wezwanie organu w celu złożenia wyjaśnień odnośnie powyższych działek, ponieważ wychowuje dwuletnie dziecko, zaś w okresie od 15 do 31.lipca 2004r. była chora.
Decyzją Nr [....] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż A. P. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 w dniu 11.czerwca 2004r. W dniu 29.lipca 2004r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wnioskodawczyni została wezwana do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Termin siedmiodniowy upłynął bezskutecznie. Po pozostawieniu zatem bez rozpoznania wniosku w części, co do której nie zostały złożone wyjaśnienia, organ rozstrzygnął decyzją z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich, co do pozostałych gruntów.
Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, spełnia wymogi, określone w art. 7, 77 k.p.a. "w granicach złożonego wniosku". Prawidłowo zostały naliczone płatności od gruntów rolnych "z pominięciem części wniosku, co do której nie złożono wyjaśnień w terminie".
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie, opatrzone tytułem "odwołanie" złożyła A. P., powtórnie formułując wniosek "o sprostowanie" przyznanych jej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej. Powtarzając argumentację, zawartą we wniesionym uprzednio odwołaniu, zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż pismo wnioskodawczyni potraktowane zostało jako skarga na decyzję ostateczną, ponieważ zostało złożone w terminie otwartym do jej wniesienia. Wskazał, iż okoliczności podnoszone przez A. P., a dotyczące usprawiedliwienia jej niestawiennictwa w organie I instancji, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Choroba skarżącej dotyczy bowiem innego okresu (15.lipca - 31.lipca 2004r.), niż termin udzielony na uzupełnienie braków (10.sierpnia - 17.sierpnia 2004r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z powodów innych niż wskazane w jej treści.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.p.s.a.)
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Podkreślić w szczególności należy, iż art. 64 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), przewidujący możliwość pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania, dotyczy wyłącznie, tych sytuacji gdy w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie innych danych (§ 1) lub też, gdy podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (§ 2). Rygor wspomniany powinien wszakże służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych, wynikających ze ściśle określonych przepisów, nie może zaś zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (podobnie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23.stycznia 1996r., sygn.akt II SA 1473/94, ONSA 1997/3/114).
W przedmiotowej sprawie natomiast, organ I instancji w dniu 29.lipca 2004r., wystosował do skarżącej wezwanie "do złożenia wyjaśnień" w sprawie "działki rolnej G" oraz "działki rolnej D", opisanych w powyższy sposób we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Jako podstawę prawną wspomnianej czynności, wskazano art. 64 § 2 k.p.a. z zagrożeniem pozostawienia wniosku bez rozpoznania w razie nieusunięcia braków w siedmiodniowym terminie. Tymczasem cytowany przepis nie daje podstaw do domagania się od strony "wyjaśnień", gdyż temu służy postępowanie dowodowe, prowadzone w trybie art. 75 i następnych k.p.a. Żaden przepis prawa nie pozwala na traktowanie "wyjaśnień" co do powierzchni upraw jako braków formalnych podania. Tego rodzaju ocena organu stanowi merytoryczne odniesienie się do treści wniosku. Tylko bowiem, gdy przepis powszechnie obowiązującego prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może skutecznie żądać ich spełnienia we wskazanym wyżej trybie. (por. S.Biernat, S.Dudzik w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.września 1994r., sygn.akt II SA 727/94, PiP 1995/7/109).
Niezależnie od tego wskazać należy, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., nie poinformował wnioskodawczyni o pozostawieniu bez rozpoznania "części jej wniosku". Natomiast decyzją z dnia [...] rozstrzygnął o przyznaniu A. P. płatności bezpośrednich, odstępując od uzasadnienia orzeczenia, ponieważ ..."żądanie strony o przyznanie płatności bezpośrednich zostało w całości uwzględnione". Dopiero z uzasadnienia decyzji organu II instancji, skarżąca dowiedziała się o pozostawieniu jej wniosku "w części" bez rozpoznania. Nie jest zresztą jasne, co było przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora Regionalnego Agencji, skoro decyzji o przyznaniu płatności " w części wniosku uwzględnionej", skarżąca nie kwestionowała, zaś "część wniosku", której odwołanie dotyczyło, pozostawiono bez rozpoznania.
W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest, tworzenie opisanych wyżej "standardów postępowania", niweczących podstawowe zasady procedury administracyjnej, określone w art. 6 - 16 k.p.a. Wymogi zintegrowanego systemu informatycznego nie mogą prowadzić od wydawania, sprzecznych z logiką indywidualnych aktów prawnych, naruszających interes społeczny oraz słuszny interes stron.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Z uwagi na charakter prawny uchylonego rozstrzygnięcia, przyznający skarżącej dopłaty bezpośrednie, za niezasadne uznano orzekanie o jego niewykonywaniu do daty uprawomocnienia się wyroku, w trybie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło