II SA/Łd 279/02

WyrokWSA w Łodzi2004-06-17

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Zygmunt Zgierski, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych może być wydana, gdy postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji nie zostało jeszcze zakończone?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która została wydana przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jest przedwczesna i wydana z naruszeniem prawa. Kontrola sądowa aktu administracyjnego powinna opierać się na stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. zezwalającą na użytkowanie krat zamontowanych na balustradzie logii. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący zarzucił, że decyzja Wojewody była przedwczesna, gdyż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego nie było zakończone.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 279/02 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej A, ul. A 7 od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] zezwalającej J. T. na użytkowanie krat zamocowanych na balustradzie logii w mieszkaniu nr 24 budynku wielorodzinnego zlokalizowanego w Ł. na terenie nieruchomości przy ul. A 7, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu oględzin samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na okratowaniu logii w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, decyzją nr [...] z dnia [...] nakazał J. T. przedłożenie dokumentów dających podstawę do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z prawem. Po dokonaniu oceny przedłożonych przez J. T. dokumentów, ten sam organ decyzją nr [...] z dnia [...] zobowiązał inwestora do wykonania dodatkowych robót budowlanych w celu doprowadzenia okratowania logii do stanu zgodnego z prawem. W dniu 4 października 2001 r. przedstawiciel organu nadzoru budowlanego stwierdził, po przeprowadzeniu "wizji lokalnej", wywiązanie się inwestora z obowiązków nałożonych powyższą decyzją. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na wniosek inwestora udzielił pozwolenia na użytkowanie krat. Od decyzji tej odwołał się Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przedmiotowego budynku, podnosząc, że inwestor wykonał opisane wyżej roboty budowlane bez zgody członków wspólnoty. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stwierdził decyzjami nr [...] i [...] odpowiednio nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i z dnia [...]. Decyzje, których nieważność stwierdzono wraz z protokółem z dnia 4 października 2001 r., stanowiły podstawę dla organu administracji architektoniczno-budowlanej do orzekania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanego urządzenia. Stwierdzenie nieważności powyższych decyzji organu nadzoru budowlanego powoduje brak podstawy prawnej do rozpatrywania wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie krat, co oznacza, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższą decyzję zaskarżył do Sądu J. T. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż interpretacja art. 48 prawa budowlanego przyjęta przez organ nadzoru budowlanego wydawała się słuszna i logiczna - artykuł ten mówi o obiekcie budowlanym lub jego części, trudno natomiast zabezpieczenie przeciwwłamaniowe w postaci krat uznać za część obiektu budowlanego, tak jak części obiektu nie stanowi np. antena satelitarna. Skarżący podkreślił ponadto, że zamontował kratę chcąc zapewnić bezpieczeństwo swojej rodzinie. Krata nie stanowi żadnego zagrożenia dla sąsiadów i wykonana została wyłącznie z uwagi na wcześniejsze włamania do lokali sąsiadów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, iż w przedmiotowej sprawie zarzut skarżącego dotyczący przedwczesnego podjęcia rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornych krat, wobec niezakończonych postępowań administracyjnych dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.: nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...]. Wojewoda podkreślił, że w dniu [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w Ł. z dnia [...]. W dniu [...] ten sam organ decyzją [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji, że rozstrzygniecie to powinno zostać wyeliminowane w innym trybie niż tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istotą sądowej kontroli administracji sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów według stanu prawnego i faktycznego sprawy istniejącego w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. W dniu [...], a więc w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nie było jeszcze zakończone postępowanie administracyjne mające za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.: z dnia [...] i z dnia [...] Stosownie do art. 130 § 1 i 2 k.p.a. decyzja organu I instancji nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania odwołania, chyba, że w trybie art. 108 k.p.a. nadano takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uznać więc trzeba zasadność podniesionego w skardze zarzutu oparcia decyzji organów obu instancji na nieostatecznych decyzjach Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. Okoliczność, że w dniu [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stwierdzająca nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującej skarżącemu przedłożenie określonych dokumentów w zakreślonym terminie nie może w tej sytuacji konwalidować wadliwości zaskarżonej decyzji. W chwili jej podejmowania decyzje stwierdzające nieważność wskazanych wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nie były jeszcze ostateczne. Zauważyć przy tym można, iż Główny Inspektor Nadzoru budowlanego swą decyzją z [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującej skarżącemu wykonanie określonych robót budowlanych wskazując, że decyzja ta winna być wzruszona w innym trybie. Zauważyć należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż dotychczasowa decyzja była dotknięta wadą nieważności od chwili jej wydania, lecz dopiero od dnia w którym decyzja o stwierdzeniu nieważności owej dotychczasowej decyzji stała się ostateczna, można autorytatywnie potwierdzić ten fakt. Dopiero z dniem "uostatecznienia" się tej decyzji dotychczasowa decyzja zostaje wycofana z obrotu prawnego ze skutkiem istniejącym od dnia jej wydania. Podniesiony w skardze zarzut związany z kosztami, które poniósł skarżący w związku z postępowaniem mającym na celu legalizacje popełnionej przez niego samowoli nie może mieć żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Może być on ewentualnie podnoszony w innym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 160 k.p.a. Mając na względzie fakt, że zaskarżona decyzja, jako przedwczesna – została wydana z naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło