II SA/Łd 281/21

15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej A. K. w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. dc A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Wyrokiem z 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 281/21, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. 20 maja 2021 r. doręczono skarżącej odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem, że pisemne uzasadnienie powyższego wyroku może zostać sporządzone na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego odpisu. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Pouczono także skarżącą, że skarga kasacyjna powinna być złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, zaś skarga kasacyjna, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. 7 czerwca 2021 r. skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku z 13 maja 2021 r. Z treści tego pisma wynika, że skargę kasacyjną sporządziła i podpisała osobiście skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Jak wynika z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej wymóg formalny polegający na tym, że skargę kasacyjną może sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny. Wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.), gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Skarga kasacyjna może być sporządzona: przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami (art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a.); rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 pkt 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez pojęcie "sporządzenie skargi kasacyjnej" należy rozumieć zarówno jej napisanie, jak i podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która ją sporządziła (por. postanowienia: NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 859/04; z 15 maja 2008 r., II GSK 503/07). Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jej dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2006 r., I FZ 548/06). Brak podpisu osoby składającej skargę jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest zatem brakiem, który nie podlega uzupełnieniu i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 27 sierpnia 2010 r., II ONP 1/10; z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11). Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Ustawodawca, wprowadzając w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawnika profesjonalistę kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą (por. np. postanowienia NSA: z 8 stycznia 2014 r., II GZ 776/13; z 22 lipca 2014 r., I OSK 730/14; z 20 maja 2016 r., I FSK 2071/14; z 22 marca 2017 r., II OSK 1846/15). Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego albo osoby wymienione w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. z zachowaniem określonych wymogów jest zatem warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka odwoławczego. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga kasacyjna A.K. z 7 czerwca 2021 r. od wyroku z 13 maja 2021 r. jest niedopuszczalna. Po pierwsze, skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, warunkującego skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni od doręczenia jego odpisu. Po drugie, skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata ani radcę prawnego, zaś skarżąca, która ją podpisała, nie wykazała, aby legitymowała się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają samodzielne jej sporządzenie. Z akt sprawy fakt posiadania przez skarżącego takich uprawnień w żaden sposób nie wynika. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca została pouczona o warunkach dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów należało skargę kasacyjną odrzucić i dlatego na podstawie art. 178 p.p.s.a., sąd orzekł, jak w postanowieniu. dc