II SA/Łd 284/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-03-31

Skład orzekający: Leszek Foryś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, mimo trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej, dochody pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb, dlatego prawo pomocy przyznano tylko częściowo, tj. ustanowiono adwokata, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie świadczenia pieniężnego. Skarżący i jego żona mają łączne dochody około 3311 zł, ponoszą liczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem mieszkania, a także mają zadłużenie komornicze. Skarżący wskazał na trudną sytuację zdrowotną swoją i rodziny oraz brak zatrudnienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 marca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 284/11 Uzasadnienie J.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie z jego skargi decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną G.W. oraz 17-letnim synem W.W. (uczniem II klasy liceum). Łączny dochód małżonków wynosi ok. 3311 zł (renta skarżącego to 2111 zł, a renta żony – 1200 zł). Jedynym majątkiem skarżącego jest 57-metrowe mieszkanie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że przeszedł zawał i lekki wylew, żona miała również wylew krwi do mózgu. Na leki, komorne i inne koszty związane z utrzymaniem mieszkania skarżący wydaje ok. 700 zł. Koszt zabiegów rehabilitacyjnych (np. masaże) określił na 400 zł. Skarżący dodał, że syn cierpi na depresję, co także powoduje konieczność podawania mu leków, których koszt wynosi 300 zł. Do tego dochodzą koszty związane z wydatkami szkolnymi. Ponadto z renty żony komornik potrąca 500 zł (w związku z zadłużeniem bankowym). Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody w zestawieniu w przedstawionymi wydatkami nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i jego żony. Nie można oczywiście tracić z pola widzenia faktu, że skarżący oraz jego żona są osobami starszymi i utrzymują się jedynie z emerytur (rent). Jednak w ocenie referendarza sądowego deklarowana wysokość otrzymywanych świadczeń, tj. ok. 3300 zł, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie i leki, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis od skargi w wysokości 100 zł. Z przedstawionych przez skarżącego wyliczeń wynika, że po opłaceniu rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków i usług medycznych, a także po potrąceniu komorniczym, skarżącemu i jego żonie pozostaje do dyspozycji kwota ok. 1000 zł Należy również dodać, że przyszłe i ewentualne inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej również 100 zł). byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie wpływa pozytywnie na możliwości ich pokrycia przez stronę. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło