II SA/Łd 285/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie NSA Anna Stępień, WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. M.i kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Z. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z.M.od decyzji Starosty [...] z dnia [...], znak: [...] w sprawie odmowy cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego L.K.i J.S. na pobór wody z rowu ze swobodnego lustra wody, dla potrzeb dwóch zbiorników, zlokalizowanych w K., uchylającą wymienioną decyzję pierwszoinstancyjną i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że decyzją z dnia [...], znak: [...] Starosta [...] odmówił, po rozpatrzeniu wniosku Z. M., cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...], znak: [...], udzielonego L. K. i J. S. na pobór wody z rowu ze swobodnego lustra wody dla potrzeb dwóch zbiorników, zlokalizowanych w K., o łącznej powierzchni 0,20 ha, w ilości 3.182m3/r. Powyższe rozstrzygnięcie umotywowane zostało tym, iż brak jest jakiegokolwiek oddziaływania zbiorników na grunty sąsiednie, w tym na grunty Z. M.. Rów powyżej zbiorników był drożny. Zalewanie łąk następowało po obfitych opadach deszczu, głównie poprzez zatamowanie i podpiętrzanie wody na istniejących przepustach i na drodze lokalnej. Od w/w decyzji wniósł odwołanie Z. M., zarzucając organowi I-szej instancji brak wyjaśnienia istoty sprawy oraz naruszenie art. 25, art. 32 ust. l pkt 2 i art. 50 ustawy z dnia 24.10.74 r - Prawo wodne (Dz.U.Nr 38, poz. 230 z późniejszymi zmianami). Organ odwoławczy po przeanalizowaniu przedmiotowego odwołania stwierdził, że brak było przesłanek prawnych do podjęcia przez organ I-szej instancji czynności w drodze postępowania administracyjnego, ponieważ, jak wynika z dokumentów przedłożonych Wojewodzie, Z. M. nie był stroną w w/w postępowaniu, gdyż nie posiadał interesu prawnego lub obowiązku, który mógłby stanowić podstawę do uznania go przez Starostę za stronę. Ponadto przeprowadzona przez Starostę wizja lokalna w dniu 13.06.2001r. nie potwierdziła jakiegokolwiek oddziaływania zbiorników na grunty sąsiednie, w tym na grunty Z. M.. Takiego wpływu nie określa także dokumentacja tj. operat wodnoprawny dla zbiorników wodnych położonych w K., gm. G., na podstawie której zostało udzielone w/w pozwolenie wodnoprawne. W tym stanie rzeczy wniosek Z. M. o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego oraz przywrócenie stanu sprzed budowy stawów winien być rozpatrzony w trybie środków prawnych, wynikających z przepisów działu 8 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, z przytoczonych wyżej względów należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję stwierdzając przesłanki jej nieważności wynikające z art.156 § l pkt 4 K.p.a. i umorzyć postępowanie, prowadzone przez Starostę Powiatu [...]. W skardze wniesionej na wymienioną decyzję odwoławczą, Z. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na nie rozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, przez jego zastosowanie. Zdaniem skarżącego, organ II instancji nie odniósł się w ogóle merytorycznie do jego zarzutów i nie została rozpoznana w ogóle istota sprawy. W efekcie zostało usanowane bezprawie, a jego skargi i prośby nie odniosły żadnego skutku. W dalszym ciągu łąka jest zalewana, podmoknięta, wygnita. Ciągle ponosi szkody od czasu wybudowania stawów. Nikt nie odnosi się do sytuacji, że stawy zostały wybudowane na cieku wodnym (rowie melioracyjnym), co jest niedopuszczalne. Dokumentację sporządzono dopiero po jego interwencjach. Pominięto również w ogóle okoliczność, że właściciele stawów byli zobowiązani do 15 września 2000 roku do przywrócenia stanu sprzed budowy stawów. Nie wywiązali się z tych obowiązków (pisma z dnia 4.08.2000 r.) i mimo to Wójt Gminy nie egzekwuje wykonania obowiązku. W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko, że nie ma on prawa strony. To przecież on ponosi szkodę na skutek bezprawia i w związku z powyższym ma prawo domagać się usunięcia przyczyn, wyrządzających szkodę. Skarżący wskazał, że prawo wodne chroni wszystkich obywateli i reguluje korzystanie z wód w sposób w nim przewidziany. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i wywiódł, jak w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy wyjaśnił, że przytoczony w skardze Z. M. brak "merytorycznego rozpoznania istoty sprawy", nie znajduje uzasadnienia. Organ II-ej instancji, po przeanalizowaniu przesłanej w związku z rozpatrywanym odwołaniem dokumentacji stwierdził, iż z merytorycznego punktu widzenia wybudowanie przepływowych zbiorników wodnych, bez piętrzenia wody w rowie nie może mieć wpływu na podwyższenie wód gruntowych na sąsiadujących terenach. Ponadto przeprowadzona przez Starostę wizja lokalna w dniu 13.06.2001 r. nie potwierdziła jakiegokolwiek oddziaływania zbiorników na grunty sąsiednie, w tym na grunty Z. M.. Takiego wpływu nie określa także dokumentacja tj. Operat wodnoprawny dla zbiorników wodnych położonych w K., gm. G., na podstawie którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne udzielone L. K. i J. S. na pobór wody z rowu ze swobodnego lustra wody dla potrzeb zbiorników, przy czym argumenty te znalazły się w treści uzasadnienia decyzji Wojewody. Podczas rozprawy przed Sądem administracyjnym w dniu 29 czerwca 2004 roku, skarżący wyjaśnił, że w sprawie "spornych stawów interweniował już w gminie w roku 2000, jeszcze przed wydaniem kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 kpa, żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie do sfery ocennej organu (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r.; I SA 367/90; ONSA 1990, z.2-3, poz. 47). Wniosek złożony przez skarżącego w sprawie niniejszej, nie precyzował w istocie zawartego we wniosku żądania, chociaż skarżący wnosił o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Użycie jednak we wniosku z dnia 5 września 2001 roku, tego określenia, nie stwarzało dla organów administracji publicznej dostatecznej przesłanki do przyjęcia, że skarżącemu chodziło jedynie o "cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego", w rozumieniu art. 32 powołanej wcześniej ustawy - Prawo wodne. Przepisy tej ustawy przewidują bowiem (art. 33, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) także możliwość (m.in.) cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, "jeżeli jest to uzasadnione interesem ludności, ochroną środowiska albo ważnymi interesami gospodarczymi". Podobnie stanowią przepisy art. 133 i art. 137 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Nie można także wykluczyć, wobec treści wniosku skarżącego, że wniosek ten zawiera w istocie żądanie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] o udzieleniu kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Należy przy tym wyjaśnić, że organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób bezsporny braku przymiotu strony skarżącego w tym postępowaniu, nie wykazał bowiem braku interesu prawnego skarżącego w rozumieniu obowiązujących przepisów z zakresu prawa materialnego. Ocena ta została dokonana w sprawie niniejszej tylko przez organ odwoławczy (jednoinstancyjnie), gdyż w decyzji pierwszoinstancyjnej nie ma żadnego odniesienia do tej kwestii. Dodatkowo trzeba podnieść, że właśnie wznowienie postępowania jest instytucją procesową (z zakresu postępowań nadzwyczajnych), stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym zapadła ta decyzja, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 kpa). W takiej też sytuacji należałoby rozważyć celowość przeprowadzenia dowodów, zgłoszonych przez skarżącego, między innymi w przedmiocie sporządzenia opinii biegłego (art. 84 kpa). Przeprowadzenie tego rodzaju dowodów byłoby tym bardziej zasadne, wobec rozbieżnych ocen co do oddziaływania stawów na środowisko, zawartych w aktach sprawy. Organy orzekające w sprawie niniejszej, nie wyjaśniły pod tym względem stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśniły, jakie faktycznie żądanie, zawiera wniosek skarżącego, który wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. W tym stanie, Sąd administracyjny uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wykazuje naruszenia art. 7 i 77 kpa, które nie mogły nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzeczono, jak w sentencji wyroku.