II SA/Łd 289/16

Dnia 6 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. J. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 13 maja 2016 roku w sprawie ze skargi A. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej wykonanie robót budowlanych postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 13 maja 2016 roku. A. P. A. J. zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej wykonanie robót budowlanych. W toku postępowania skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie skarżąca uiściła wymagany wpis sądowy od skargi. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016r. Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, natomiast umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W ocenie Starszego referendarza sądowego uiszczenie przez skarżącą kwoty wymaganego wpisu w wysokości 500 zł spowodowało, że aktualnie złożony wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy, a więc zbędny w rozumieniu art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Starszy referendarz sądowy stwierdził jednak, że biorąc pod uwagę wysokość deklarowanych dochodów uprawnione było twierdzenie, iż skarżąca nie posiada środków na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Pismem z dnia 30 maja 2016r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia Starszego Referendarza sądowego z dnia 13 maja 2016r. w części umarzającej postępowanie. Skarżąca podniosła, że uiszczona tytułem wpisu sądowego kwota 500 była dla niej dużym uszczerbkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1, 2 i 3 P.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W ocenie sądu fakt uiszczenia przez skarżącą wymaganej kwoty wpisu sądowego od skargi uzasadniał umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Zgodzić się bowiem należy ze stwierdzeniem Starszego referendarza sądowego, że mimo deklarowanego braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych, strona była w posiadaniu środków niezbędnych do opłacenia kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skoro zatem skarżąca uiściła wpis sądowy w pełnej wysokości, to orzekanie w sprawie zwolnienia jej z tego obowiązku stało się zbędne, co wynika z art. 249a P.p.s.a. Biorąc natomiast pod uwagę wysokość deklarowanych przez skarżącą dochodów, zwłaszcza w sytuacji uiszczenia przez nią wymaganego wpisu sądowego w kwocie 500 zł, stwierdzić należy, że skarżąca nie posiada środków na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, co z kolei uzasadniało przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 260 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. A. P.