II SA/Łd 292/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-13

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie społeczne może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik postępowania w sprawie skargi na uchwałę rady miejskiej dotyczącej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, gdy sprawa nie dotyczy zakresu jego statutowej działalności?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie w zakresie swojej statutowej działalności, a udział taki musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego. W przypadku gdy sprawa nie dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji, wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania należy oddalić.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Łodzi podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Z. L. złożył skargę na tę uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej konkretnej działki. Stowarzyszenie A w Łodzi wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnik, argumentując, że działa na rzecz obrony interesu publicznego i praw mieszkańców miasta. Sąd rozpatrzył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia A w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2011 roku wniosku Stowarzyszenia A w Ł. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Z. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. p o s t a n a w i a: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia A w Ł. W dniu [...]r. Rada Miejska w Ł. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł.". W dniu 15 marca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga Z. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie rozstrzygnięcia uwagi nr 84, według załącznika nr 24, uznającej obszar na wschód od ulicy A, działka nr [...], za strefę zieleni naturalnej, ukaranie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. grzywną za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2009r., II SA/Łd 54/09 oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej w Ł. wnosił o jej oddalenie. W dniu 12 maja 2011r. do akt sprawy wpłynął wniosek Stowarzyszenia A w Ł. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Z. L. w charakterze uczestnika postępowania. Stowarzyszenie wniosło nadto o połączenie do łącznego rozpoznania sprawy niniejszej ze skargami innych podmiotów na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. Wskazując na zasadność wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenie wskazało, iż wezwało Radę Miejską w Ł. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą z dnia [...]r., ale nie otrzymało jeszcze odpowiedzi. Jednakże w ocenie wnioskodawcy okoliczność ta pozostaje bez wpływu, gdyż jako stowarzyszenie zwykłe w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) zostało założone w celu obrony interesu publicznego oraz praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości. Stowarzyszenie podkreśliło, iż zgodnie z § 2 ust. 1 regulaminu jego działalności, celem stowarzyszenia jest obrona interesu publicznego oraz praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości, a zgodnie z § 2 ust. 2 tego regulaminu prowadzi ono działalność w szczególności: w celu obrony przed niekorzystnymi zmianami prawa, a zwłaszcza prawa miejscowego dotyczącego terenu działania stowarzyszenia, którym stosownie do § 3 ust. 1 regulaminu jest teren miasta Ł. Uzasadniając wniosek o dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w sprawie zaznaczono, iż jak zostało to określone w § 4 ust. 1 pkt 2 regulaminu, w celu realizacji celu stowarzyszenie może występować do sądów i innych organów państwa z wnioskami o wszczęcie postępowania i przyłączać się do toczących się postępowań dotyczących praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości. Na rozprawie w dniu 13 maja 2011 roku pełnomocnik skarżącej przyłączył się do wniosku stowarzyszenia w zakresie punktu 1, oponował zaś co do punktu 2 wniosku. Pełnomocnik organu wniósł o nieuwzględnienie wniosku stowarzyszenia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek Stowarzyszenia A w Ł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Z kolei w przepisie art. 25 § 4 p.p.s.a. ustawodawca sprecyzował, iż organizacje społeczne mają zdolność sądową, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, mając na uwadze rozbieżności jakie pojawiały się na tle przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w postanowieniu z dnia 28 września 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn.akt II GZ 55/09 (publ. ONSAiWSA 2010/2/23, OPS 2010/11/108) przesądził, iż w przypadku rozstrzygania przez sąd administracyjny czy dana organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze uczestnika takiego postępowania sądowoadministracyjnego, brak jest przepisów prawnych do stosowania przez ten sąd przesłanek określonych w art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Tak więc przesłanki ewentualnego udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynikają wyłącznie z postanowień art. 33 §2 in fine w związku z art. 9 p.p.s.a., który stanowi, iż organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postanowieniu z dnia z dnia 28 września 2009r., dokonując wykładni art. 33 § 2 p.p.s.a. należy uwzględnić, że: po pierwsze, organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi spełniać warunki formalnoprawne, to jest być organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; po drugie, udział organizacji społecznej musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, to jest sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji"; po trzecie, sąd administracyjny, rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja, korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 p.p.s.a. realizuje cel publiczny, dla którego została powołana. Powracając na grunt niniejszej sprawy ze skargi Z. L., w ramach której Stowarzyszenie A w Ł. wniosło do dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, zatem niewątpliwie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. w ocenie Sądu przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza uzasadnienia wniosku oraz złożonego regulaminu działalności Stowarzyszenia nie pozostawia wątpliwości, iż sprawa ze skargi Z. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. nie dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia. Nie sposób bowiem pominąć, iż Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., zaskarżone zostało w części dotyczącej konkretnej uwagi Z. L. w sprawie działki usytuowanej przy ulicy A na terenie N. Jak natomiast wynika z § 2 ust. 1 przedłożonego regulaminu działania Stowarzyszenia celem stowarzyszenia jest obrona interesu publicznego oraz praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości z obszaru lasu [...] i jego otuliny. Terenem działania stowarzyszenia jest stosownie do § 3 ust. 1 regulaminu miasto Ł. Istotne jest natomiast uprawnienie Stowarzyszenia wynikające z § 4 ust. 1 pkt 2 regulaminu, na które wnioskodawca powołuje się we wniosku, gdzie zostały sprecyzowane uprawnienia Stowarzyszenia, w szczególności poprzez wskazanie, iż podmiot ten ma uprawnienie do występowania do sądów i innych organów państwa z wnioskami o wszczęcie postępowania i przyłączać się do toczących się postępowań dotyczących praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości z obszaru Lasu [...] i jego otuliny. Przytoczony § 4 ust. 1 pkt 2 regulaminu uszczegóławia ramy działania Stowarzyszenia. Z tego tez względu ustalenie, iż terenem działania Stowarzyszenia jest miasto Ł nie jest wystarczającą przesłanką, wobec precyzyjnego określenia w § 4 ust. 1 pkt 2 oraz w § 2 ust. 1 regulaminu, iż działanie Stowarzyszenia w istocie zamyka się w kręgu obrony interesu publicznego oraz praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości z obszaru Lasu [...] i jego otuliny, zatem nie każdego właściciela każdej dowolnej nieruchomości. Warto zwrócić uwagę, iż zakres działania Stowarzyszenia wynika po części już z samej opisowej nazwy Stowarzyszenia, gdzie jednoznacznie wskazano, iż jest to "Stowarzyszenie A". Abstrahując jednakże od samej nazwy lektura złożonego regulaminu i argumentacja wniosku nie pozostawia wątpliwości, iż sprawa ze skargi Z. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. w części dotyczącej uwagi nr 84 w sprawie działki usytuowanej przy ulicy A w N. nie dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia A. W ocenie Sądu nie sposób również pominąć, iż podstawą skargi Z. L. jest przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który przewiduje, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przywołanego unormowania wprost wynika, iż skargę może wnieść podmiot, który wykaże swój interes prawny, rozumiany jako związek między indywidualnymi prawami i obowiązkami, których źródłem są przepisy prawa materialnego lub procesowego a zaskarżoną uchwałą. Oznacza to, iż skarga oparta na art. 101 ust. 1 w/w ustawy nie jest skargą powszechną, przesłanką takiej skargi jest naruszenie indywidualnego interesu, a nie naruszenie interesu ogólnego, obiektywnego porządku publicznego. W oparciu o art. 101 ust. 1 w/w ustawy, nie jest prawnie dopuszczalne złożenie skargi w ramach actio popularis (wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 grudnia 2009r., II SA/Łd 338/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 583201; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2008r., II SA/Łd 492/08, dostępny Lex nr 499824). Zatem i z tych względów argumentacja Stowarzyszenia oparta na wykazaniu, iż podstawą skargi jest ochrona ogólnie rozumianego interesu publicznego oraz praw mieszkańców i właścicieli nieruchomości z obszaru Lasu [...] i jego otuliny nie może stanowić podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Z. L. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło