II SA/Łd 295/19

Dnia 27 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia zwykłego "A" z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu z dnia 5 marca 2014 roku, nr XXXVIII/465/14 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w obszarze miasta Wielunia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. A. P. W dniu 11 marca 2019 roku Stowarzyszenie zwykłe A z siedzibą w W., za pośrednictwem organu, wniosło skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu z dnia 5 marca 2014 roku, nr XXXVIII/465/14 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w obszarze miasta Wielunia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 15 maja 2019 roku skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do wykazania, iż przed wniesieniem skargi wystąpiło do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 506 ze zm., dalej jako" u.s.g.") w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935, dalej jako: "ustawa"). Ponadto skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do wykazania naruszenia interesu prawnego poprzez zaskarżoną uchwałę. Termin do wykonania zarządzenia zakreślono na 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Mocą tego samego zarządzenia także organ został wezwany do wskazania czy skarżące Stowarzyszenie przed wniesieniem skargi wystąpiło do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy. Termin do wykonania zarządzenia zakreślono na 7 dni. Powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu Stowarzyszeniu w dniu 28 maja 2019 roku. Stowarzyszenie nie wykonało zarządzenia. Natomiast organ w piśmie z dnia 27 maja 2019 roku wskazał, iż skarżące Stowarzyszenie nie wystąpiło z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Odrzucenie skargi równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi (art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. – obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 roku – ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy, która weszła w życie 1 czerwca 2017 roku. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 P.p.s.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której kwestionowaną uchwałę podjęto w dniu 5 marca 2014 roku, skargę należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Podstawowymi zatem przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi i poddania jej kontroli sądowej jest w sprawie uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 roku jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z treści pisma organu z dnia 27 maja 2019 roku wynika, że skarżące Stowarzyszenie przed wniesieniem skargi, nie wezwało organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego, w jej ocenie, zaskarżoną uchwałą. Tym samym należy uznać, że skarżące Stowarzyszenie nie wyczerpało trybu zaskarżenia uchwały organu gminy wynikającego z art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy. Z tego powodu skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. B.A.