II SA/Łd 296/02
WyrokWSA w Łodzi2004-02-12
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy likwidacja własnej działalności gospodarczej przez osobę, która wcześniej posiadała status pracownika, może być traktowana jako rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów o zasiłku przedemerytalnym, uzasadniające przyznanie zasiłku w wyższej wysokości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że likwidacja własnej działalności gospodarczej nie jest tożsama z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wyższa stawka zasiłku przedemerytalnego przysługuje tylko w przypadku, gdy stosunek pracy lub służbowy został rozwiązany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a nie w wyniku samodzielnej decyzji o zakończeniu działalności gospodarczej. Przepisy te są bezwzględnie obowiązujące i nie dopuszczają odstępstw.Stan faktyczny
Skarżąca I.D. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty przyznającą jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty podstawowej. Skarżąca uważała, że spełnia warunki do otrzymania zasiłku w wysokości 160%, argumentując, że likwidacja jej działalności gospodarczej powinna być traktowana jako rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a odmienne traktowanie prowadzących działalność gospodarczą jest dyskryminacją. Wojewoda uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanki rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż likwidacja własnej działalności gospodarczej nie jest tożsama z utratą zatrudnienia w ramach umowy o pracę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystentka Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę
Decyzją Nr. [...] z dnia [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37j ust 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2001 roku Nr 6 poz.56 z późń zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] przyznającą I.D. od dnia 12 grudnia 2001 roku zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego I.D. udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący łącznie 30 lat 8 miesięcy i 22 dni. Spełniała więc warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Posiadała także okres uprawniający do emerytury (co najmniej 20 lat dla kobiet). W tej sytuacji zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że I.D. spełniła wszystkie warunki zawarte w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po dniu rejestracji tj. od dnia 12 grudnia 2001 roku. Zgodnie z art. 37j ust. 2 wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku podstawowego dla bezrobotnych. Ustawodawca przewidział wyższy zasiłek (maksymalnie 160% zasiłku) jedynie dla osób spełniających w dniu rejestracji wszystkie warunki zawarte w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a skarżąca nie spełniała jednej z przesłanek wynikających z tego artykułu bowiem w jej przypadku stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W ocenie organu odwoławczego likwidacja własnej działalności gospodarczej, niezależnie od przyczyn nie jest tożsama z utratą zatrudnienia wykonywanego w ramach umowy o pracę. W tej sytuacji niewystarczającym jest fakt spełnienia przesłanki zamieszkiwania w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Zważając na stwierdzony stan faktyczny i obowiązujący stan prawny organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem materialnym.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego OZ w Łodzi I.D. stwierdziła, że w jej ocenie spełnia warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku podstawowego, a traktowanie inaczej pracownika, a inaczej prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą jest jawną dyskryminacją obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest naruszeniem konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i ma dyskryminujący charakter. Wobec powyższych faktów skarżąca wnosi o pozytywne rozpatrzenie odwołania, podwyższenie zasiłku przedemerytalnego do 160%, jak również o potraktowanie zgodne z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Niezależnie od tych argumentów podniósł, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają możliwości odstąpienia od zasad w nich określonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.),Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny będące podstawą uchylenia decyzji, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z art. 37j ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r Nr 6poz. 56 z późń..am.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160% kwoty zasiłku , o którym mowa w art. 24 ust. 1, dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek ten przysługuje również w przypadku, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego powiat (gmina) został wykreślony z wykazu powiatów (gmin) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym jest fakt, iż skarżąca w dniu nabycia prawa do zasiłku zamieszkiwała w A., a więc zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (Dz.U z 2000 r Nr 127 poz. 1270) - na terenie znajdującym się w wykazie powiatów(gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Faktu tego nie kwestionowały organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie.
Kwestią sporna między stronami była kwestia spełnienia drugiej przesłanki dotyczącej przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
W świetle cytowanego bowiem art. 37j ust. 3 uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% nabywają osoby, które w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania zamieszkiwały w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym , jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
Bezspornym w sprawie jest fakt, iż decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy A. na wniosek I.D. dokonał wykreślenia wpisu w Ewidencji Działalności Gospodarczej dotyczącej prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w zakresie bieliźniarstwo, krawiectwo lekkie, sprzedaż wyrobów własnych na rynkach i targowiskach, handel obwoźny artykułami przemysłowymi i spożywczymi pochodzenia krajowego i zagranicznego. Oznacza to, iż likwidacja własnej działalności gospodarczej nastąpiła na wniosek skarżącej. W świetle art. 37j ust. 3 cytowanej ustawy warunkiem koniecznym uzyskania uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% był m.in. fakt rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wobec takiego brzmienia obowiązującego w przedmiotowej sprawie przepisu prawa oraz na tle ustalonego stanu faktycznego należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniła wymogów do uzyskania zasiłku przedemerytalnego w żądanej wysokości 160%.
Nie miała bowiem miejsca sytuacja rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Słusznym jest argument organu odwoławczego, że likwidacja własnej działalności gospodarczej nie jest tożsama z utratą zatrudnienia w wyniku rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Zasadne jest także stanowisko organu odwoławczego, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają możliwości odstąpienia od zasad w nich określonych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 1998 roku II S.A. 1327/98 (nie publikowany) ustawa z 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstwa od przewidzianych w niej zasad.
W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło