II SA/Łd 296/18
WyrokWSA w Łodzi2018-05-10
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana przepisów dotyczących okresu opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, wprowadzona nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi podstawę do zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w części dotyczącej okresu opłacania składek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nowelizacja art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która weszła w życie 1 października 2017 r., stanowi podstawę do zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w części dotyczącej okresu opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, składki te opłacane są przez okres niezbędny do uzyskania 20-letniego (dla kobiet) lub 25-letniego (dla mężczyzn) okresu ubezpieczenia. Ponieważ skarżąca posiadała już wymagany okres ubezpieczenia, organ był zobligowany do zaprzestania opłacania składek i zmiany decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. zmieniającą wcześniejszą decyzję w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Zmiana polegała na zaprzestaniu opłacania składek od 1 października 2017 r. Skarżąca podnosiła, że decyzja jest niezgodna z prawem i krzywdząca, ponieważ wpłynie na wysokość jej przyszłej emerytury. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiana wynika z nowelizacji przepisów dotyczących okresu opłacania składek, a skarżąca posiada już wymagany okres ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), powoływanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", jak również art. 6 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), powoływanej jako: "s.u.s.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], zmieniającą decyzję w sprawie przyznania A. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz okresu opłacania za stronę składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w związku z opieką nad dzieckiem M. K. .
Organ II instancji wyjaśnił, że ww. decyzją organ l instancji zmienił decyzję własną z dnia [...], nr [...], przyznającą stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz okres opłacania za stronę składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe (zmienioną decyzją z dnia [...], nr [...] w części dotyczącej okresu opłacania za stronę składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w ten sposób, że: z tytułu przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego od 1 października 2017 r. nie będzie opłacana za stronę składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji A. K. podniosła, że jej zdaniem decyzja ta jest niezgodna z prawem i krzywdząca dla jej rodziny.
Dalej Kolegium stwierdziło, że z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 26 października 2016 r. wynika, że syn strony M. K. ur. [...] legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym na czas określony do dnia [...]. Jego niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Ponadto z akt sprawy wynika, że na podstawie wniosku z dnia [...]. organ l instancji decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...], przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad M. K. :
1) w wysokości 1.300,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.,
2) w wysokości 1.406,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r.
Z ww. decyzji wynikało również, że z tytułu przyznanego świadczenia:
1) za stronę będzie opłacana składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie od dnia 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2019 r. w wysokości 27,52 % przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego,
2) strona nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z posiadaniem innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że z pisma ZUS w Ł. z dnia [...] zatytułowanego "Informacja w sprawie ustalenia niezbędnego okresu ubezpieczenia" A. K. wynika, że na dzień rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia tj. dnia [...] A. K. udowodniła łącznie:
1) okresy składkowe: 17 lat, 1 miesiąc, 0 dni,
2) okresy nieskładkowe: 7 lat, 10 miesięcy, 22 dni,
wymienione w art. 6 i 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r, poz. 748) zwanej dalej: "u.e.r". Okresy nieskładkowe - zgodnie z art. 5 ust. 2 u.e.r. mogą być uwzględniane w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W wyniku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne będzie możliwe odpowiednie zaliczenie okresów nieskładkowych, które obecnie nie podlegają uwzględnieniu. Wobec powyższego ZUS stwierdził, że okresem niezbędnym do uzyskania okresu ubezpieczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2a s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. jest okres opłacania składek wynoszący 1 rok 8 miesięcy 0 dni.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że organ l instancji decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...], zmienił decyzję z dnia [...], nr [...], w części dotyczącej okresu opłacania za stronę składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w ten sposób, że z tytułu przyznanego świadczenia za stronę będzie opłacana składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie od dnia 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 27,52% przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż na podstawie informacji otrzymanej z ZUS w Ł. w sprawie ustalenie okresu ubezpieczenia strony wynika, że 25 letni okres ubezpieczenia strona uzyska w dniu 31 sierpnia 2018 r.
Kolegium podkreśliło, że na dzień wydania przez ZUS informacji w sprawie ustalenia niezbędnego okresu ubezpieczenia A. K. , zgodnie z art. 6 ust. 2a pkt 1 s.u.s., za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaci składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio: świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych - przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b u.e.r.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 6 ust. 2a pkt. 1 s.u.s. obowiązujący od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 poz. 38) od dnia 1 października 2017r. został istotnie zmodyfikowany jeśli chodzi okres niezbędny do uzyskania ubezpieczenia. Na gruncie aktualnego stanu prawnego art. 6 ust. 2a pkt. 1 s.u.s. za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio: świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych - przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę.
Kolegium podniosło następnie, że stosownie do art. 32 ust. 1 u.ś.r. organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Organ II instancji uznał, że opisana na wstępie decyzja organu I instancji jest prawidłowa, odpowiednia do dokumentów zebranych w aktach sprawy i aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących opłacania przez organ l instancji składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za stronę.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że strona nie ma podstaw do twierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i krzywdząca dla jej rodziny. W odwołaniu strona podniosła, że nie otrzymała odpowiedzi na wcześniejsze odwołanie od decyzji skracającej jej okres opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Kolegium wyjaśniło, że pismem z [...] wezwało A. K. do złożenia na piśmie wyjaśnień w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem negatywnych skutków procesowych - stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie dnia [...] Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Kolegium stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] i nie zostało zakwestionowane. Zatem powyższe postanowienie jest ostateczne i prawomocne.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła A. K. podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a także krzywdząca dla jej rodziny.
Skarżąca podkreśliła, że błędem szkodą dla niej jest zaprzestanie wpłacania składki do ZUS-u, ponieważ będzie to mieć wpływ w późniejszym czasie na wysokość jej emerytury i zażądała opłacania tych składek przez wszystkie lata jakie się jej należą do końca 31 sierpnia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 2188.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz.1369 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.).
Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Trafne jest bowiem stanowisko organów obu instancji, że w związku z nowelizacją art. 6 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonaną ustawą z dnia 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016r., poz. 38), która weszła w życie w dniu 1 października 2017r., zaistniała podstawa do zmiany decyzji z dnia [...], przyznającej A. K. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w części, obejmującej okres za jaki opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne beneficjentki. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2a s.u.s. w brzmieniu znowelizowanym, za osobę pobierającą m.in. świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od podstawy tego świadczenia przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia składkowego i nieskładkowego odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25 –letniego przez mężczyznę. Po myśli zaś art. 24 ust. 2 ustawy nowelizującej wójt, burmistrz lub prezydent miasta zaprzestaje opłacania składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli, na podstawie art. 6 ust. 2a ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu obowiązującym przed dniem jej wejścia w życie, za kobietę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna składka została opłacona za okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 20 lat. Z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazanych przy piśmie z dnia [...] wynika, że w przypadku skarżącej udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe wynoszą na tę datę 27 lat 11 miesięcy i 22 dni. Organ zobligowany był przeto, treścią zacytowanego przepisu, do zaprzestania opłacania wspomnianych składek z dniem 1 października 2017r. (data wejścia w życie ustawy nowelizującej) oraz do dokonania stosowanej zamiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. w części obejmującej okres opłacanej składki. Zmiana ustawy o Systemie Ubezpieczeń Społecznych i towarzysząca jej regulacja intertemporalna stanowi bowiem okoliczność mającą wpływ na prawo do świadczeń, o której mowa w art. 32 ust. 1 in fine u.ś.r.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazać należy, iż kwestia wysokości należnej skarżącej w przyszłości emerytury, pozostaje poza zakresem wspomnianej wyżej regulacji, stanowiącej podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia.
rp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło