II SA/Łd 297/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę. - Sygn. akt: II SA / Łd 297 / 04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z.W. od decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej przez Kierownika Oddziału Pomocy Materialnej i Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł., w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, na podstawie art. 138 par. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art.27 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 z 1998 roku, poz. 414 ze zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] Nr [...], organ I instancji odmówił przyznania Z.W. zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na brak spełnienia warunku wynikającego z art.27 ust.4 pkt. l ustawy o pomocy społecznej, dotyczącego całkowitej niezdolności do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa. Organ I instancji ustalił, iż Z.W. ma 52 lata i orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, co oznacza jedynie częściową niezdolność do pracy. Ponadto Z.W. jest objęta pomocą społeczną codziennie w formie gorącego posiłku w barze "Południowym", oraz w formie zasiłku celowego w kwocie 40,00 złotych miesięcznie. Pomoc ta świadczona była w październiku, listopadzie i grudniu 2003 roku. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła Z.W., ponieważ uważa, że powinna otrzymać zasiłek stały wyrównawczy z wyrównaniem od czerwca 2002 roku. Odwołująca się podniosła, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada własnego źródła dochodów. Brak środków finansowych nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych takich jak: zakup leków, opału, żywności, odzieży i obuwia. Ponadto odwołująca się wskazała, iż jest osobą cierpiącą na dolegliwości: stawów, wątroby i przewlekłe stany zapalne chorób kobiecych. Wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji i przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ odwoławczy nie podzielił jednak zarzutów Z.W. i kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. W ocenie tegoż organu zasiłek stały wyrównawczy zgodnie z przepisem art.27 ust.4 przysługuje osobie pełnoletniej: 1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art.4 ust. l, 2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę określonego w art.4 ust. l cytowanej ustawy. Zgodnie z przepisem art.27 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, ustalonym zgodnie z art.4 ust. l, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Przepis art.4 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz.414 ze zm.) stanowi, iż prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza: l). na osobę samotnie gospodarującą – 461 złotych, 2). na pierwszą osobę w rodzinie – 418 złotych, 3). na drugą i dalsze osoby powyżej 15 lat – 294 złotych, 4). na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat – 210 złotych, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art.3 pkt.2-11 to jest: sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, upośledzenia fizycznego lub umysłowego, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmowi i narkomanii, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Dalej organ wywodził, iż w przepisie art.2 a ust. l pkt.4 i 4a powołanej powyżej ustawy zawarte są definicje całkowitej niezdolności do pracy, przez co należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzone postępowanie w oparciu o wyżej powołane normy, a w szczególności oparcie się na treści orzeczenia z dnia [...], [...] o przyznaniu Z.W. niepełnosprawności w stopniu lekkim, wykazało niespełnienie jednego z warunków niezbędnych do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ odwoławczy rozpatrzył wniosek o przyznanie zasiłku, w oparciu o kryterium dochodowe określone obwieszczeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2003 roku.(M.P. Nr 21, poz.326), potwierdzając spełnienie przez Z.W. kryterium dochodowego wynikającego z art.4 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Jednak aby zasiłek stały wyrównawczy mógł być przyznany winien być spełniony również – zgodnie z powyżej przywołanym art.27 ust.4 ustawy o pomocy społecznej – warunek całkowitej niezdolności do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż wydanie każdej decyzji w zakresie pomocy społecznej może być poprzedzone przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, który pozwoli na obiektywną ocenę sytuacji i wydanie prawidłowej decyzji. Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie wywiadu wynika, iż Z.W. ma 52 lata i mieszka sama, oraz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną od dnia 10 listopada 1993 roku w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Odwołująca się nie otrzymuje świadczeń z ZUS i nie ma własnych źródeł dochodów. Posiada natomiast orzeczenie Nr [...] z dnia [...] stwierdzające u niej trwałą niepełnosprawność w stopniu lekkim. W ocenie organu niepełnosprawność w stopniu lekkim nie stanowi niezdolności do pracy w rozumieniu art.2a ust. l pkt.4, co sprawia, że przesłanki uzasadniające przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego nie są spełnione. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo określił stan faktyczny sprawy i wydał decyzję zgodną z obowiązującymi normami prawnymi. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. W dniu 9 marca 2004 roku Z.W. od powyższej decyzji organu odwoławczego wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, iż całkowicie została pozbawiona prawa do ochrony życia, zdrowia i "codziennego niezbędnego leczenia ciężkich przewlekłych chorób". Taki stan trwa od 9 lat. Skarżąca podniosła, iż otrzymuje wyłącznie jeden nędzny posiłek dziennie "nie spełniający na pewno żadnych norm żywieniowych człowieka" podczas gdy "przestępca w więzieniu otrzymuje 3 pełnowartościowe posiłki dzienne, a jego utrzymanie wynosi miesięcznie ponad 2 tysiące zł.". Skarżąca podniosła także, iż straszliwie cierpi z powodu bólu stawów, kości, mięśni oraz wątroby, trzustki i żył. Wszystkie te dolegliwości wywołane są "potwornie złym jedzeniem". Ponadto cierpi na inne dolegliwości, które od wielu lat nie są leczone z uwagi na brak środków na zakup lekarstw. Dalej skarżąca podniosła, iż nie otrzymuje zasiłku na opał i przebywa w "lodowatym", mieszkaniu. Nie otrzymuje również pomocy w opłacaniu należności za prąd i w zakupie ciepłej odzieży i butów na zimę. W ocenie skarżącej, poprzez powyższe postępowanie organów odmawiających jej pomocy, została wyzuta z człowieczeństwa przez co naruszone są jej prawa człowieka o pogwałcona Konstytucja RP. Przyznanie zasiłku w kwocie 461 złotych pozwoliłoby skarżącej na zakup niezbędnych leków, ogrzanie mieszkania i zapłacenie rachunków za prąd. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.). Organy administracyjne działające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały w przepisie art. 27 ust. 4 pkt 1 – 2, art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 ze zm.), podstawę prawną do wydania kwestionowanych decyzji. Nadto organ odwoławczy zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję wyczerpująco umotywował. Analizę niniejszej sprawy wypada rozpocząć od przybliżenia treści przepisu art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 ze zm.), który stanowi, iż zasiłek wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej: 1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art.4 ust. l, 2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę określonego w art.4 ust. l cytowanej ustawy. Zgodnie natomiast z przepisem art.27 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, ustalonym zgodnie z art.4 ust. l, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Zgodnie z dyspozycją art.4 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza: - l. na osobę samotnie gospodarującą - 461 złotych, - 2. na pierwszą osobę w rodzinie - 418 złotych, - 3. na drugą i dalsze osoby powyżej 15 lat - 294 złotych, - 4. na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat - 210 złotych,. przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art.3 pkt.2 - 11 tejże ustawy, to jest: sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, upośledzenia fizycznego lub umysłowego, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmowi i narkomanii, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Kwestie powyższe zostały prawidłowo przywołane przez organ w kwestionowanej decyzji i w światłe argumentacji podniesionej w skardze nie budzą one zastrzeżeń skarżącej. Z samej już nazwy "zasiłek wyrównawczy" można zaliczyć do świadczeń służących "wyrównaniu dochodu" uzyskiwanego przez osobę do niego uprawnioną. Stąd właśnie przepisy regulujące kwestię tego zasiłku odnoszą się do pojęcia "kryterium dochodowego". Uzyskiwanie dochodu poniżej tego kryterium uzasadnia przyznanie zasiłku wyrównawczego. W świetle tego co ustaliły organy administracji skarżąca jest osobą spełniającą powyższe kryterium. Uzyskiwanie dochodu poniżej kryterium dochodowego nie jest jednakże jedyną przesłanką warunkującą przyznanie tegoż zasiłku. Przepis art. 27 ust. 4 omawianej ustawy jako konieczny warunek uzyskania powyższego zasiłku wymienia również "całkowitą niezdolność do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa". Prawidłowo postąpił organ odwoławczy powołując się na przepis art.2 a ust. l pkt.4 i 4 a powołanej powyżej ustawy o pomocy społecznej i wskazując na zawartą tam definicję całkowitej niezdolności do pracy, przez co należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę. Okolicznością, która mogła uczynić skarżącą osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu powyższego przepisu, był określony stopień niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Jednakże wyłącznie stwierdzenie u skarżącej znacznego lub umiarkowanego stopnia tejże niepełnosprawności uzasadniałby zaliczenie jej do grona osób całkowicie niezdolnych do pracy. W realiach niniejszej sprawy przesłanka ta nie jest jednak spełniona, bowiem skarżąca legitymuje się wyłącznie orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Taki zaś stopień niepełnosprawności wyklucza zaliczenie skarżącej do grona osób całkowicie niezdolnych do pracy, a w konsekwencji prawidłowo organy administracji odmówiły przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Nie polemizując nawet z szeroko opisanymi przez skarżącą potrzebami w zakresie ochrony zdrowia, czy utrzymania mieszkania wskazać wypada, iż potrzeby te winny znaleźć zaspokojenie – w miarę posiadanych przez pomoc społeczną środków – jednakże w ramach innych form działalności opiekuńczej. Z całą pewnością – wobec nie spełnienia przez skarżącą przesłanek, od których zależy ustalenie prawa do zasiłku stałego wyrównawczego – ta forma pomocy nie może być uwzględniona. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej (art. 151 p.s.a.).