II SA/Łd 300/20

Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2020 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oddala skargę. IB Pismem z dnia [...]. znak: [...] Starosta Powiatu [...] wypowiedział A Sp. z o.o. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w obrębie G. i zaoferował, począwszy od 1 stycznia 2020 r., nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego tejże nieruchomości. Powyższe wypowiedzenie zostało wysłane na adres siedziby spółki, ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, i doręczone w dniu 5 września 2019 r. w siedzibie spółki do rąk jej pracownika. Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2020 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., spółka wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w obrębie G. jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, dopełniając jednocześnie uchybionej czynności. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że doręczenie wypowiedzenia było nieprawidłowe i użytkownik wieczysty nie miał wiedzy w przedmiocie otwarcia terminu do wniesienia stosownego wniosku. To powoduje, ze po stronie spółki nie ma zawinienia w uchybieniu terminu. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w obrębie G., zaoferowana przez Starostę [...] pismem z dnia [...] znak: [...] jest nieuzasadniona. W ocenie Kolegium argumentacja skarżącej mająca wskazywać na brak zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności nie jest zasadna. Organ zaakcentował, iż wypowiedzenie Starosty [...] dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i ofertę nowej wysokości tej opłaty doręczono na adres siedziby spółki widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. ul. A nr 40, [...] G. Odbiór wypowiedzenia potwierdziła w dniu 5 września 2019 r. U. T., obsługująca sekretariat spółki. Zdaniem organu nie można uznać, ze osoba będąca w sekretariacie i dysponująca imienną pieczątką z nazwą spółki nie jest uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do tejże spółki. Kolegium stanęło na stanowisku, iż skuteczne doręczenie wypowiedzenia nastąpiło w dniu 5 września 2019 r. i otwierało termin do wniesienia w ustawowym terminie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Polska spółka z o.o. podniosła zarzuty naruszenia: 1. art. 58 § 1 k.p.a. przez nieprzywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa jest nieuzasadniona, mimo: złożenia przez zainteresowaną prośby o przywrócenie terminu; dokonania przez nią czynności, dla której określony był termin; uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanej, tj. wynikało z nieprawidłowego doręczenia korespondencji przez Starostę [...], która to okoliczność w całości obciąża właściciela nieruchomości; możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu nieprawidłowego doręczenia pisma (przesądzenia uznania tej okoliczności za wskazujące na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu ); 2. art. 45 k.p.a. przez uznanie, ze osoba "upoważniona do odbioru korespondencji", znajdująca się w lokalu przedsiębiorstwa, upoważniona jest jednocześnie do odbierania oświadczeń woli, a przez to do uczestniczenia w czynnościach prawnych, podejmowanych przez spółkę w sytuacji, gdy odbieranie oświadczeń woli adresowanych do spółki uzależnione jest od uprawnienia do jej reprezentowania i prowadzenia jej spraw, względnie upoważnienia do podejmowania czynności materialnoprawnych, którego nie zastępuje sam fakt fizycznej obecności w lokalu spółki czy dysponowanie pieczątką spółki; 3. art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odnoszeniu przepisów k.p.a. określających sposób doręczania pism w toku postępowania do sposobu doręczenia oświadczenia woli właściciela nieruchomości, na którym ustanowione zostało użytkowanie wieczyste oraz oceny skuteczności tego doręczenia, mimo wyraźnego wskazania w art. 79 ust. 7 u.g.n., że przepisy te stosować należy jedynie do postępowania przed kolegium, tj. postępowania prowadzonego po złożeniu przez użytkownika wieczystego wniosku o uznanie zmiany wysokości opłaty, wywołanego oświadczeniem właściciela; 4. art. 79 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 45 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na odnoszeniu przepisu k.p.a. określającego sposób doręczania pism w toku postępowania wprost do sposobu doręczenia oświadczenia woli właściciela nieruchomości, na którym ustanowione zostało użytkowanie wieczyste oraz oceny skuteczności tego doręczenia, mimo wyraźnego wskazania w art. 79 ust. 7 u.g.n., że przepisy te stosować należy jedynie odpowiednio, tj. z uwzględnieniem cywilnoprawnego charakteru oświadczenia o wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste; 5. art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. poprzez ich niezastosowanie do oceny skuteczności złożenia przez Starostę [...] oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, mimo że oświadczenie to, mające charakter oświadczenia woli, uznać można za skutecznie złożone po aktualizacji przesłanek, wynikających z podanych norm, tj.: złożenia oświadczenia woli członkom zarządu albo osobom mającym pełnomocnictwo do podejmowania czynności materialnoprawnych; złożenia oświadczenia woli w sposób, w który osoby te mogły się z nim zapoznać (na adres siedziby Zarządu Spółki, tj. ul. B nr 128/134, [...] Ł.); 6. art. 41 k.c. poprzez jego niezastosowanie, polegające na skierowaniu oświadczenia woli na adres "siedziby" Spółki, rozumianej jako miejsce prowadzenia działalności produkcyjnej w sytuacji, gdy za siedzibę osoby prawnej uznać należy miejscowość, w której organ zarządzający osobą prawną ma siedzibę, tj. ul. B nr 128/134, [...] Ł.. Wobec stawianych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. przepisy k.p.a., w tym norma art. 45 k.p.a., znajduje zastosowanie do postępowania, prowadzonego przez Kolegium. Nie można ich odnosić zatem do sposobu doręczenia oświadczenia woli właściciela nieruchomości, na którym ustanowione zostało użytkowanie wieczyste oraz oceny skuteczności tego doręczenia, które podejmowane są poza SKO i poprzedzają postępowanie przed SKO w tym przedmiocie. Strona zaakcentowała, że art. 79 ust. 7 u.g.n. dopuszcza stosowanie przepisów k.p.a., określającego sposób doręczania pism w toku postępowania jedynie odpowiednio, tj. z uwzględnieniem cywilnoprawnego charakteru oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, nakazując stosowanie w tym zakresie przepisów prawa cywilnego. W ocenie skarżącego, do zagadnienia składania oświadczeń woli przez właściciela nieruchomości, na której ustanowione jest użytkowanie wieczyste, stosować należy przepisy prawa cywilnego, tj. art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. oraz art. 41 k.c. Z tego względu do oceny skuteczności złożenia przez Starostę [...] oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste uznać można za skutecznie złożone po zajściu przestanek, wynikających z podanych norm, tj. złożenia oświadczenia woli członkom zarządu albo osobom mającym pełnomocnictwo do podejmowania czynności materialnoprawnych oraz złożenia oświadczenia woli w sposób, w który osoby te mogły się z nim zapoznać (na adres siedziby Zarządu spółki, tj. B nr 128/134, [...] Ł.). Za "siedzibę" spółki – wedle strony skarżącej - uznać należy bowiem miejscowość, w której organ zarządzający osobą prawną ma siedziby, tj. B nr 128/134, [...] Ł., nie zaś, w której znajduje się miejsce prowadzenie działalności produkcyjnej. Powołując się na judykaturę (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 maja 2018 roku, sygn. II SA/Rz 163/18; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2020 roku, sygn. IIGSK 688/11) strona skarżąca stanęła na stanowisku, iż Starosta winien skierować swoje oświadczenie woli do osoby upoważnionej do reprezentacji spółki, tj. członka Zarządu spółki, mającego prawo jej reprezentacji albo pracownika/pełnomocnika, upoważnionego do dokonywania czynności materialnych, tj. upoważnionych do przyjmowania i składania oświadczeń woli. Wiedzę o złożeniu oświadczenia woli przez Starostę [...] skarżąca podjęła dnia 15 stycznia 2020 roku z informacji telefonicznej udzielonej przez inną spółkę będącą użytkownikiem wieczystym nieruchomości, należącej do Skarbu Państwa, położonej w obrębie tego samego starostwa. Tego samego dnia spółka udzieliła pełnomocnictwa, zaś dnia 17 stycznia 2020 roku pełnomocnik spółki zapoznał się z aktami postępowania i podjął wiedzę w przedmiocie nadania oświadczenia na adres spółki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w obrębie G., zaoferowana przez Starostę [...] pismem z dnia [...] r. znak: [...] jest nieuzasadniona. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, należało uznać że odpowiada ono prawu, bowiem w sprawie nie zaistniały podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. Mając na uwadze argumenty skarżącej spółki odnoszące się do nieprawidłowego doręczenia wypowiedzenia przez Starostę, co skutkowało brakiem wiedzy spółki o dokonaniu wypowiedzenia, należy stwierdzić, że argumenty te nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu i nie mogły wywołać oczekiwanego rezultatu w postaci przywrócenia terminu do dokonania czynności. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi treść art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do którego aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że art. 78 ust. 1 u.g.n. odsyła wprost do zasad dokonywania doręczeń wypowiedzeń uregulowanych w przepisach k.p.a., a zatem również do art. 45 k.p.a. Zgodnie z jego treścią jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (...). Skoro intencją ustawodawcy było poddanie kwestii doręczania wypowiedzeń rygorom k.p.a., nie jest uprawnione wywodzenie, jak czyni to spółka, że winny w sprawie znajdować zastosowanie zasady dotyczące składania i odbierania oświadczeń woli właściwe dla obrotu cywilnoprawnego. Stąd też za skuteczne należy uznać doręczenie wypowiedzenia dokonane w siedzibie spółki do rąk jej pracownika w dacie widniejącej na potwierdzeniu odbioru, niezależnie od tego, czy i kiedy z treścią wypowiedzenia zapoznał się zarząd spółki. Jak wynika z treści skargi jej autor podważa skuteczność dokonania doręczenia w siedzibie spółki, podnosząc, że pisma/oświadczenia woli winny być kierowane na adres Ł. ul. B nr 128/134, gdzie znajduje się tzw. Biuro Centralne. Tymczasem zarówno dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym, jak i na stronie internetowej spółki (na której zawartość powołuje się strona skarżąca) wskazują jednoznacznie, że siedzibą spółki jest miejscowość G. (ul. A nr 40). Przepis art. 45 k.p.a., wobec braku wskazania innego adresu do doręczeń, nakazuje doręczanie pism w lokalu siedziby spółki. Reasumując należy stwierdzić, że organ administracji publicznej w sposób uprawniony dokonał doręczenia przy wykorzystaniu danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Konsekwentnie należy zaś uznać, że skuteczne było również pokwitowanie odbioru przesyłki przez pracownika obsługującego sekretariat, jako że powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że jeżeli osoba odbierająca pismo w siedzibie spółki dysponuje pieczęcią firmową adresata pisma, należy domniemać, że jest uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt: II OSK 741/09, CBOSA). Reasumując w ocenie Sądu, należy uznać, że ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w skardze spółka nie wskazała na okoliczności świadczące o tym, że wystąpiły przeszkody do złożenia wniosku w terminie, tym bardziej przeszkody, które byłyby przeszkodami nie do przezwyciężenia. Sąd podzielając rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, podziela stanowisko, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. IB