II SA/Łd 302/08

Dnia 13 sierpnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpoznaniu wniosku M.Z., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...], zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 145a § 2, art. 149 § 3 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu organ podniósł, że termin do złożenia wniosku - z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, upłynął z dniem 30 listopada 2007r., natomiast wniosek o wznowienie został złożony w dniu 4 grudnia 2007r., a więc po upływie terminu. W odwołaniu od powyższej decyzji M.Z., wnosząc o jej uchylenie, wyjaśnił, że odmówiono mu wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, mimo iż od 7 roku życia jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po trzykrotnej trepanacji podstawy czaszki. Zarzucił przy tym organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozpatrzenia sprawy, powołując w tym względzie art. 368 kodeksu cywilnego. Jednocześnie w uzasadnieniu odwołania M.Z. wyraził pogląd, że "ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodne z Konstytucją (...). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od momentu orzeczenia o niepełnosprawności (...). Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ze względu na cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzeczenia o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy termin ustanowiony w przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z konstytucją, ponadto (...) przepis ten jest nielogiczny i niekonsekwentny". Odwołujący się podniósł także, iż w dniu 28 października 2007 roku był osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej ds. obsługi świadczeń rodzinnych w Ł. przy ul. A i rozmawiał o sprawie z kierownikiem ośrodka. Podczas wizyty pracownik organu zapoznał się z przedstawionymi przez niego dokumentami i oznajmił mu, że powinien zadzwonić około 15 grudnia 2007 roku, po uprawomocnieniu się orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z informacją uzyskaną telefonicznie w dniu 3 grudnia 2007 roku, zadzwonił do Ośrodka Pomocy Społecznej. Wówczas p. K. kazała mu złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego w swojej dzielnicy W.(...). W dniu 4 grudnia 2007 roku złożył więc wniosek w Ośrodku Pomocy Społecznej dla dzielnicy W. W dniu 4 stycznia 2008 roku otrzymał listem poleconym decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W konkluzji, uznając zasadność złożonego wniosku o wznowienie o postępowanie, skarżący podniósł, że w świetle art. 277 k.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie M.Z. wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, zgodnie z którym "art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustała się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że powyższy wyrok został ogłoszony w dniu 30 października 2007 roku w Dzienniku Ustaw Nr 200, poz. 1446 i z dniem tym, tj. 30 października 2007 roku, wszedł w życie. Zgodnie bowiem z treścią art. 190 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Nadto, w myśl art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), wyroki Trybunału Konstytucyjnego podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 145a § 2 k.p.a. stanowi natomiast, iż w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że termin miesięczny liczy się od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem od dnia ogłoszenia orzeczenia w organie publikacyjnym, a dzień ogłoszenia to, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 449), dzień wydania organu publikacyjnego. W ocenie organu, skoro zatem wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie w dniu 30 października 2007 roku, to miesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie upłynął w dniu 30 listopada 2007 roku. Natomiast strona, jak wynika z pieczęci na znajdującym się w aktach sprawy wniosku, złożyła skargę o wznowienie w dniu 4 grudnia 2007 roku. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt, że skarga o wznowienie wpłynęła z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a., co musiało skutkować odmową wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Równocześnie Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, M.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu wskazał na brak winy w uchybieniu terminu i błędne poinformowanie go przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o dacie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 roku. Z tych przyczyn skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 13 sierpnia 2008 roku pełnomocnik skarżącego poparła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa oraz przepisów postępowania Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a, nie uwzględniwszy skargi – oddala ją. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, które uzasadniałoby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane w wyżej przywołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawy prawne. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego z dnia [...], zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Podstawę wydania tej decyzji stanowił art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja ( § 1 powołanego przepisu ). W sytuacji tej skargę wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ( § 2 art. 145a k.p.a. ). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Ponadto, w myśl art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), wyroki Trybunału Konstytucyjnego podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dniem ogłoszenia wyroku w tymże organie publikacyjnym jest natomiast dzień wydania tego organu publikacyjnego - Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych – tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449 ). W sprawie niniejszej podstawy wznowienia postępowania w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego skarżący upatruje w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 roku, sygn. akt P 28/07. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustała się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Powołany wyrok stanowiący podstawę wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], zmienioną decyzją z dnia [...], został ogłoszony w dniu 30 października 2007 r. w Dzienniku Ustaw Nr 200, poz. 1446 i z tym dniem, tj. 30 października 2007 roku, wszedł w życie. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego upłynął zatem w dniu 30 listopada 2007 roku. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wniosek o wznowienie postępowania w związku z powyższym wyrokiem skarżący złożył w dniu 4 grudnia 2007 roku. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie prawidłowo przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a. i w konsekwencji zasadnie odmówiły wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego, zmienioną decyzją z dnia [...]. Jednocześnie zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń natury formalnoprawnej. Jako jej podstawę organ przyjął art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślić przy tym należy, że powołany przepis uprawnia organ odwoławczy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, a taka sytuacja stanowi przedmiot rozważań w niniejszej sprawie, jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została zgodnie z prawem (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 178). W ocenie Sądu rozpoznającego wniesioną skargę, okoliczności niniejszej sprawy bezspornie uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji w oparciu o powołany art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku. (MSi)